Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng lên 12,4% do tác động của AI và kinh tế toàn cầu
Bạn có biết rằng trong năm vừa qua, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trên toàn thế giới đã tăng lên mức 12,4%? Điều này đồng nghĩa với việc có tới 67 triệu người trẻ tuổi từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm. Nguyên nhân không chỉ do kinh tế khó khăn mà còn liên quan đến sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI). Vậy thực trạng này ảnh hưởng thế nào đến thị trường lao động và tương lai của giới trẻ?
Bối cảnh
Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên là một chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe của thị trường lao động và sự hòa nhập của thế hệ trẻ vào nền kinh tế. Theo báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), trong năm 2025, tỷ lệ này đã tăng lên 12,4%, tương đương với 67 triệu thanh niên từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm. Đây là mức tăng nhẹ so với năm trước đó, nhưng đáng chú ý vì nó diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu.
Đáng chú ý, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách thức vận hành của thị trường lao động, đặc biệt là tại các quốc gia có thu nhập cao. AI có thể tự động hóa nhiều công việc truyền thống, khiến một số vị trí việc làm truyền thống dành cho thanh niên bị thu hẹp. Bên cạnh đó, yếu tố kinh tế như tăng trưởng chậm, chính sách tuyển dụng thận trọng và căng thẳng địa chính trị cũng góp phần làm khó khăn thêm cho người trẻ tìm kiếm việc làm.
Diễn biến chính
Trong báo cáo, ILO cũng chỉ ra rằng tỷ lệ thanh niên không chỉ thất nghiệp mà còn không tham gia học tập hay đào tạo nghề (gọi tắt là NEET) đã tăng lên mức 20%, tương đương hơn 257 triệu người. Đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trên thị trường lao động, bởi họ không có thu nhập ổn định và thiếu kỹ năng cần thiết để thích nghi với thay đổi.
Báo cáo cũng cho thấy các công việc truyền thống vốn là cánh cửa vào thị trường lao động cho thanh niên như các vị trí văn phòng, bán hàng hay sản xuất đang giảm dần. Điều này phản ánh sự chuyển dịch trong cơ cấu việc làm do công nghệ và tự động hóa. Ví dụ, nhiều công việc hành chính có thể được AI xử lý hiệu quả hơn, khiến nhu cầu tuyển dụng giảm.
Theo Sukti Dasgupta, Giám đốc bộ phận việc làm, kỹ năng và doanh nghiệp bền vững của ILO, dù chưa thể khẳng định chắc chắn AI là nguyên nhân trực tiếp làm tăng thất nghiệp thanh niên, nhưng mối liên hệ này là hoàn toàn có thể xảy ra và cần được nghiên cứu kỹ hơn trong thời gian tới. Đồng thời, nhiều bạn trẻ cũng bày tỏ lo ngại rằng công nghệ sẽ thay thế họ, làm giảm cơ hội có việc làm ổn định và thu nhập bền vững.
Về mặt địa lý, khu vực có tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng mạnh nhất là Bắc Phi, Bắc Mỹ, cũng như các vùng Bắc, Nam và Tây Âu. Trong khi đó, ở Trung và Tây Á, cũng như Đông Âu, tỷ lệ thất nghiệp giảm nhưng số lượng thanh niên NEET lại tăng. Ở Mỹ Latinh và Caribe, cả tỷ lệ thất nghiệp và NEET đều giảm, một phần do dân số trẻ giảm.
Đáng chú ý, các quốc gia Ả Rập và Bắc Phi có tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao nhất, lần lượt là 26,2% và 22,6%. Ở châu Âu, tỷ lệ này là khoảng 15%.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng thất nghiệp tăng ở nhóm thanh niên không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là thách thức xã hội lớn. Thanh niên thất nghiệp lâu dài dễ dẫn đến mất động lực, giảm kỹ năng và nguy cơ rơi vào các vấn đề xã hội khác như nghèo đói, tội phạm. Việc công nghệ như AI thay đổi thị trường lao động đòi hỏi người trẻ phải thích nghi nhanh chóng, nâng cao kỹ năng công nghệ và kỹ năng mềm để duy trì khả năng cạnh tranh.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, xu hướng này cũng có thể gián tiếp ảnh hưởng đến cơ hội việc làm, đặc biệt trong các ngành nghề truyền thống như dịch vụ, bán lẻ, hay sản xuất. Ngoài ra, việc tăng tỷ lệ NEET cũng cảnh báo về nhu cầu hỗ trợ đào tạo nghề và giáo dục liên tục để giúp thanh niên hòa nhập tốt hơn vào thị trường lao động hiện đại.
Kết luận
Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên toàn cầu tăng lên 12,4% trong năm 2025 phản ánh nhiều thách thức từ sự phát triển công nghệ và kinh tế thế giới. AI đang dần thay đổi bản chất công việc, đồng thời các yếu tố kinh tế và chính trị cũng góp phần làm khó khăn hơn cho người trẻ tìm kiếm việc làm. Đây là vấn đề cần được quan tâm sâu sắc để đảm bảo thế hệ trẻ có thể phát triển bền vững và đóng góp tích cực cho xã hội.
Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng lên 12,4% do tác động của AI và kinh tế toàn cầu