UAV xâm nhập sân bay Tân Sơn Nhất gây thiệt hại 60 tỷ đồng
Vụ việc UAV (thiết bị bay không người lái) xâm nhập vùng hoạt động của sân bay Tân Sơn Nhất (TP HCM) ngày 11 tháng 8 vừa qua đã khiến hơn 100 chuyến bay bị ảnh hưởng, gây thiệt hại sơ bộ khoảng 60 tỷ đồng. Đây là sự cố nghiêm trọng nhất trong gần một năm qua liên quan đến UAV tại các sân bay Việt Nam, làm dấy lên nhiều câu hỏi về an toàn hàng không và quản lý thiết bị bay trong khu vực đô thị đông dân cư.
Bối cảnh
Sân bay Tân Sơn Nhất là sân bay quốc tế lớn nhất Việt Nam, nằm trong khu vực đô thị TP HCM, có mật độ khai thác rất cao với khoảng 48 chuyến bay mỗi giờ. Việc vận hành sân bay trong khu vực đông dân cư đặt ra nhiều thách thức về an toàn, đặc biệt khi các thiết bị bay không người lái như drone và flycam ngày càng phổ biến. Trong gần một năm qua, ngành hàng không Việt Nam đã ghi nhận 28 vụ việc liên quan UAV
UAV là thiết bị bay không người lái, có thể điều khiển từ xa hoặc bay tự động, được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như quay phim, chụp ảnh, khảo sát, vận chuyển hàng hóa và giải trí. Tuy nhiên, khi hoạt động gần sân bay, UAV có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho máy bay cất cánh, hạ cánh và hoạt động bay trong vùng kiểm soát.
Diễn biến chính
Ngày 11 tháng 8, UAV đã hai lần xâm nhập vào vùng hoạt động của sân bay Tân Sơn Nhất, buộc sân bay phải tạm dừng hoạt động trong khoảng hai giờ. Hậu quả là hơn 100 chuyến bay, cả nội địa và quốc tế, bị ảnh hưởng, nhiều chuyến phải bay vòng hoặc chờ trên không, gây tắc nghẽn và trì hoãn nghiêm trọng.
Việc tạm dừng hoạt động không chỉ ảnh hưởng đến lịch trình bay mà còn khiến hoạt động khai thác sân bay mất gần nửa ngày mới trở lại bình thường. Theo ông Tô Tử Hà, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), thiệt hại sơ bộ ước tính khoảng 60 tỷ đồng, chưa kể các chi phí phát sinh do hao tổn nhiên liệu, giảm hiệu quả khai thác chuyến bay và tổn thất của các hãng hàng không.
Việc phát hiện và xử lý UAV hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Phi công chỉ có thể xác định vị trí tương đối của UAV so với máy bay, còn các hệ thống phát hiện chủ yếu dựa vào quan sát bằng mắt thường hoặc ống nhòm. UAV loại nhỏ có khả năng thay đổi hướng liên tục, khiến việc truy tìm và xử lý trở nên phức tạp hơn.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự cố UAV xâm nhập sân bay Tân Sơn Nhất cho thấy thách thức lớn trong việc quản lý thiết bị bay không người lái tại các khu vực đô thị có sân bay hoạt động. Với mật độ khai thác cao và vị trí nằm trong lòng thành phố, sân bay Tân Sơn Nhất rất nhạy cảm với các yếu tố gây gián đoạn như UAV.
Việc tạm dừng hoạt động sân bay không chỉ ảnh hưởng đến hành khách mà còn tác động tiêu cực đến hoạt động kinh tế, vận tải hàng không và uy tín của ngành hàng không Việt Nam. Ngoài ra, sự cố cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện hệ thống giám sát, cảnh báo và xử lý UAV để đảm bảo an toàn bay.
Ở góc độ quản lý địa phương, việc người dân và các tổ chức sử dụng flycam chưa tuân thủ các quy định về hành lang an toàn bay, như bay vượt chiều cao hoặc khu vực cấm, làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố. Việc thiếu biển báo vùng cấm bay tại các khu vực gần sân bay cũng khiến người dân khó nhận biết và tuân thủ.
Để khắc phục, ông Tô Tử Hà đề xuất cần quản lý chặt chẽ UAV từ khâu nhập khẩu, đăng ký, định danh đến cấp quyền điều khiển, nhằm dễ dàng truy vết và xử lý người vi phạm. Đồng thời, sân bay Tân Sơn Nhất đã tiếp nhận hai hệ thống giám sát, cảnh báo sớm UAV do Bộ Công an phát triển để thử nghiệm vận hành, hứa hẹn nâng cao khả năng phát hiện và phản ứng kịp thời.
Chuyên gia hàng không PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cũng nhấn mạnh cần xây dựng chính sách phù hợp để vừa quản lý UAV hiệu quả, vừa tạo điều kiện phát triển các ứng dụng thương mại, dịch vụ và giải trí cho thiết bị này. Ông cho rằng nên phát triển hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp thay vì cấm hoàn toàn hoặc giới hạn quá mức hoạt động của UAV.
Kết luận
Sự cố UAV xâm nhập sân bay Tân Sơn Nhất ngày 11 tháng 8 là lời cảnh tỉnh về những nguy cơ an toàn hàng không từ thiết bị bay không người lái trong khu vực đô thị. Việc tăng cường quản lý, giám sát và xây dựng chính sách phù hợp là cần thiết để bảo đảm an toàn bay, đồng thời phát huy tiềm năng của công nghệ UAV trong phát triển kinh tế và dịch vụ.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Tô Tử Hà, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phát biểu tại tọa đàm, chiều 21/8. Ảnh: Đình Văn
Hành khách chờ làm thủ tục ở Tân Sơn Nhất, đêm 11/8. Ảnh: Tuấn Việt
Kíp trực đài kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất. Ảnh: VATM
UAV xâm nhập sân bay Tân Sơn Nhất gây thiệt hại 60 tỷ đồng