Vỉa hè Đà Nẵng: Ngày thông thoáng, đêm lại bị chiếm dụng trở lại
Vỉa hè ở trung tâm Đà Nẵng như các tuyến đường Bạch Đằng, Trần Phú, Lê Duẩn trở nên thông thoáng, gọn gàng vào ban ngày. Tuy nhiên, khi đêm xuống, nhiều nơi lại rơi vào cảnh bị chiếm dụng, lộn xộn bởi các quán ăn, quán nhậu và hoạt động kinh doanh tự phát. Tình trạng này đặt ra câu hỏi về hiệu quả lâu dài của các chiến dịch trật tự đô thị và những khó khăn trong việc cân bằng giữa quản lý đô thị và sinh kế người dân.
Bối cảnh
Chiến dịch trật tự đô thị tại Đà Nẵng được triển khai theo Chỉ thị 14 của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch 109 của UBND thành phố nhằm giải quyết tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường gây mất trật tự và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. Đà Nẵng là thành phố lớn, trung tâm kinh tế - du lịch miền Trung, với mật độ dân cư và phương tiện giao thông cao, nên việc giữ gìn trật tự vỉa hè luôn là thách thức lớn.
Vỉa hè là không gian dành cho người đi bộ, giúp đảm bảo an toàn giao thông và tạo mỹ quan cho đô thị. Tuy nhiên, ở nhiều thành phố Việt Nam, trong đó có Đà Nẵng, vỉa hè thường bị chiếm dụng để buôn bán, đỗ xe hoặc làm nơi kinh doanh, gây cản trở người đi bộ và làm mất trật tự đô thị.
Diễn biến chính
Sau 4 tháng thực hiện chiến dịch, vỉa hè các tuyến đường chính như Bạch Đằng, Trần Phú, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh đã có sự cải thiện rõ rệt vào ban ngày. Xe máy được sắp xếp đúng vạch kẻ, các bảng hiệu lấn chiếm bị tháo dỡ, và người dân buôn bán tại các điểm nóng như trước chợ Cồn (đường Ông Ích Khiêm) tự giác thu gọn sạp hàng để nhường lối đi bộ.
Tuy nhiên, tình trạng này không đồng đều trên toàn thành phố. Ở các tuyến phố khác như Lê Độ, Hoàng Hoa Thám, Trần Cao Vân, cũng như các khu vực cách trung tâm từ 5 đến 7 km, trật tự vỉa hè vẫn chưa được cải thiện. Xe máy đỗ lộn xộn, biển quảng cáo và các chậu cây cảnh tự phát tạo nên cảnh quan nhếch nhác.
Đáng chú ý, từ sau 18h, nhiều cửa hàng ăn uống, quán nhậu, quán bar tràn ra vỉa hè để kinh doanh. Tại đường Nguyễn Văn Linh (gần ngã tư Đỗ Quang), một bên vỉa hè được tận dụng để kê bàn ghế cho khách nhậu, trong khi phía đối diện bị các quán ăn đêm chiếm dụng toàn bộ lối đi. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các tuyến phố du lịch như Bạch Đằng, ngã tư Trần Quốc Toản - Trần Phú, và đường Võ Nguyên Giáp ven biển, nơi hàng trăm ghế nhựa và quầy hàng lưu động chắn trước công viên.
Tại các trục ven sông Hàn như Như Nguyệt, Trần Hưng Đạo, bàn ghế nhựa được kê sát bờ sông, xe máy dựng lộn xộn. Chính quyền phường Hải Châu cho biết một số hộ buôn bán còn cử người cảnh giới để tái lấn chiếm ngay khi lực lượng chức năng rút đi.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng tái chiếm vỉa hè về đêm phản ánh một thực trạng phức tạp, không chỉ là vấn đề quản lý đô thị mà còn liên quan đến sinh kế của người dân. Nhiều hộ kinh doanh mặt tiền không có mặt bằng cố định, phụ thuộc vào việc buôn bán trên vỉa hè để kiếm sống. Theo thống kê, phường Hải Châu có gần 6.000 hộ kinh doanh thì có tới 594 hộ không có mặt bằng cố định, còn phường Thanh Khê với dân số khoảng 201.000 người cũng có hàng nghìn hộ nghèo coi vỉa hè là nguồn thu nhập duy nhất.
Việc bố trí điểm kinh doanh tạm thời gặp khó khăn do quỹ đất công bị cạn kiệt. Ví dụ, khu vực kiệt K129 Hải Phòng từng được bố trí cho 16 hộ khó khăn buôn bán nhưng hiện đang chuẩn bị bị thu hồi để tổ chức đấu giá. Ngoài ra, việc đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp cho người buôn bán vỉa hè cũng gặp nhiều rào cản, bởi đa số lao động đã trên 60 tuổi, khó đáp ứng yêu cầu tuyển dụng trong các ngành công nghiệp.
Thiếu hụt nhân sự quản lý cũng là nguyên nhân khiến việc duy trì trật tự vỉa hè không bền vững. Phường Hòa Khánh rộng hơn 40 km2 với gần 400 tuyến đường, nhưng lực lượng quy tắc đô thị chỉ có 8 người, mỗi tháng chỉ đủ sức xử lý khoảng 20 tuyến đường. Nhiều tuyến phố dù đã được dẹp đến 3 lần vẫn bị tái chiếm ngay sau khi lực lượng chức năng rút đi.
Kết luận
Việc giữ trật tự vỉa hè tại Đà Nẵng là bài toán khó, đòi hỏi sự phối hợp giữa chính quyền và người dân, đồng thời cần giải pháp bền vững để đảm bảo sinh kế cho người buôn bán nhỏ lẻ. Chiến dịch trật tự đô thị đã đem lại những kết quả tích cực vào ban ngày, nhưng tình trạng chiếm dụng vỉa hè về đêm vẫn là thách thức lớn cần được giải quyết triệt để để tạo nên một đô thị văn minh, thông thoáng và thân thiện.
Hình ảnh từ bài viết
Quán phở ở ngã tư Trần Quốc Toản - Trần Phú chiếm dụng hết vỉa hè, tối 11/7. Ảnh: Nguyễn Đông
Xe máy để lộn xộn trên đường Lê Duẩn, khiến du khách di chuyển khó khăn. Ảnh: Nguyễn Đông
Trong khi vỉa hè được dẹp trật tự để dành chỗ đỗ xe máy, lối cho người đi bộ, thì nhiều ôtô lại leo lên vỉa hè đậu đỗ. Ảnh chụp trên đường Trần Phú, phường Hải Châu, chiều 22/7. Ảnh: Nguyễn Đông
Vỉa hè Đà Nẵng: Ngày thông thoáng, đêm lại bị chiếm dụng trở lại