Việt Nam đảm bảo cung ứng điện năm 2026 dù đối mặt nhiều thách thức
Năm 2026 được xem là một trong những năm khó khăn nhất của hệ thống điện Việt Nam khi phải đối mặt với ba đợt nắng nóng cực đoan, cùng với gián đoạn nguồn cung nhiên liệu do xung đột quốc tế. Vậy làm thế nào để Việt Nam vẫn đảm bảo cung ứng đủ điện cho nhu cầu ngày càng tăng cao?
Bối cảnh
Năm 2026, Việt Nam trải qua ba đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, khiến nhu cầu sử dụng điện tăng vọt lên mức kỷ lục. Theo Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Việt Sơn, đây là năm khó khăn chưa từng có đối với hệ thống điện quốc gia. Đặc biệt, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu, đồng thời đẩy chi phí nhiên liệu lên cao, gây áp lực lớn cho ngành điện.
Việt Nam là quốc gia đang phát triển với tốc độ công nghiệp hóa nhanh, nhu cầu điện năng ngày càng tăng cao không chỉ cho sản xuất mà còn cho sinh hoạt. Hệ thống điện quốc gia gồm nhiều nguồn phát điện như nhiệt điện than, thủy điện, điện gió, điện mặt trời và các nguồn nhập khẩu từ nước ngoài. Việc cân đối cung cầu điện trong bối cảnh biến động khí hậu và địa chính trị là thách thức lớn.
Diễn biến chính
Theo báo cáo An ninh năng lượng quốc gia được công bố tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia ngày 10 tháng 11, công suất tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt đỉnh 57.537 MW vào ngày 24 tháng 6, mức cao nhất từ trước đến nay. Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu trong 9 tháng đầu năm tăng 9,4%, dự kiến cả năm đạt khoảng 356,2 tỷ kWh, tăng trên 10% so với năm trước.
Riêng khu vực miền Bắc, nhu cầu điện trong tháng 5 và 6 tăng lần lượt 14,7% và 17,5%. Vào giờ cao điểm, công suất sử dụng điện đã gần chạm giới hạn vận hành an toàn, đặc biệt về ổn định điện áp. Để ứng phó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã thực hiện nhiều biện pháp như dự trữ nhiên liệu, tối ưu hóa công suất phát của các nhà máy, tăng cường nhập khẩu điện từ các nguồn bên ngoài và lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm cân bằng cung cầu.
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn khẳng định: "Hệ thống điện quốc gia sẽ bảo đảm cung ứng đủ điện cho cả năm 2026". Tuy nhiên, áp lực cung ứng điện được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong các năm tới khi nhu cầu điện dự kiến tăng khoảng 10% mỗi năm trong giai đoạn 2027-2028, trong khi các nguồn điện mới chưa kịp đưa vào vận hành.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đảm bảo cung ứng đủ điện trong năm 2026 là thành quả quan trọng, thể hiện sự chủ động và linh hoạt của ngành điện Việt Nam trong bối cảnh nhiều khó khăn chưa từng có. Việc tăng cường dự trữ nhiên liệu và áp dụng công nghệ lưu trữ năng lượng giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn cung cấp điện, đặc biệt trong các đợt nắng nóng cao điểm.
Tuy nhiên, theo dự báo của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), công suất sử dụng điện tại miền Bắc năm 2027 sẽ còn tăng cao hơn nữa, trong khi trục truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc đã vận hành gần giới hạn tối đa. Điều này đặt ra thách thức lớn về hạ tầng truyền tải và khả năng vận hành an toàn của hệ thống điện.
Thủy điện, đóng góp khoảng 25% sản lượng điện, cũng phụ thuộc nhiều vào lượng nước về hồ chứa. NSMO cảnh báo nhiều hồ chứa có nguy cơ không đạt mực nước dâng bình thường, ảnh hưởng đến khả năng phát điện. Việc phối hợp giữa Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc điều tiết nước là rất cần thiết để đảm bảo cân bằng giữa sản xuất điện và nhu cầu sinh hoạt, sản xuất hạ du.
Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, EVN và các đơn vị liên quan đang lên kế hoạch đầu tư hàng loạt dự án nguồn điện mới với tổng công suất hàng nghìn MW, bao gồm điện gió ngoài khơi, điện mặt trời nổi và điện hạt nhân. Đặc biệt, việc triển khai hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) với công suất hàng trăm MW sẽ giúp cải thiện khả năng điều tiết và ổn định lưới điện.
Kết luận
Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng của Việt Nam khi hệ thống điện quốc gia vượt qua được những thử thách lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, áp lực cung ứng điện trong những năm tiếp theo vẫn rất lớn, đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng và nguồn điện mới, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành để đảm bảo cung cấp điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế và đời sống người dân.
Hình ảnh từ bài viết
Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn, ngày 10/11. Ảnh: Báo Công Thương
Việt Nam đảm bảo cung ứng điện năm 2026 dù đối mặt nhiều thách thức