Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng 10 doanh nghiệp công nghệ tỷ USD chiến lược
Việt Nam đang hướng tới việc hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn, với mục tiêu mỗi doanh nghiệp có doanh thu ít nhất 1 tỷ USD mỗi năm và đóng vai trò trung tâm trong phát triển hạ tầng số, dữ liệu và an ninh mạng. Liệu mục tiêu này có thể thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của đất nước?
Bối cảnh
Ngày 17 tháng 6 năm 2026, Chính phủ Việt Nam chính thức ban hành Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn giai đoạn 2026-2030. Đây là một phần trong chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ về kinh tế số và công nghệ cao.
Việc xây dựng các doanh nghiệp công nghệ chiến lược không chỉ tập trung vào doanh thu mà còn chú trọng phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như sở hữu trí tuệ. Đây là bước đi quan trọng để Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ công nghệ có giá trị cao.
Diễn biến chính
Đề án đặt ra các tiêu chí cụ thể cho doanh nghiệp công nghệ chiến lược, bao gồm:
- Doanh thu hàng năm tối thiểu 1 tỷ USD.
- Bình quân có ít nhất 5.000 lao động làm việc.
- Dành tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).
- Sở hữu ít nhất một bằng sáng chế được cấp bởi một trong năm cơ quan sở hữu trí tuệ hàng đầu thế giới: Mỹ (USPTO), châu Âu (EPO), Nhật Bản (JPO), Hàn Quốc (KIPO) hoặc Trung Quốc (CNIPA).
Chính phủ kỳ vọng các doanh nghiệp này sẽ là nòng cốt trong việc phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng, góp phần thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm về khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.
Về hạ tầng số, Việt Nam dự kiến sẽ có thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển quốc tế mới đến năm 2030, trong đó tối thiểu một tuyến do doanh nghiệp trong nước làm chủ đầu tư. Mạng 5G được định hướng phủ sóng tới 99% dân số. Đồng thời, 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đạt tiêu chuẩn xanh quốc tế sẽ được xây dựng, nhằm đưa Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực.
Trong lĩnh vực công nghệ chiến lược, mục tiêu là doanh nghiệp Việt Nam tự chủ ít nhất 70% công nghệ trong danh mục do Thủ tướng quy định. Việt Nam cũng hướng tới vị trí top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các doanh nghiệp công nghệ chiến lược còn được kỳ vọng tham gia xây dựng bản sao số (digital twin) cho một số địa phương, phát triển nền tảng blockchain dùng chung và các giải pháp an ninh mạng có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Để hỗ trợ các doanh nghiệp này, Chính phủ cam kết hoàn thiện thể chế, ưu tiên nguồn lực cho các dự án khoa học công nghệ trọng điểm, đồng thời hỗ trợ phát triển thị trường, bảo hộ sở hữu trí tuệ, xúc tiến thương mại quốc tế và khuyến khích các địa phương mở không gian thử nghiệm pháp lý (sandbox) cho các sản phẩm công nghệ số mới.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đặt ra các tiêu chí khắt khe cho doanh nghiệp công nghệ chiến lược thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng và quy mô của các doanh nghiệp công nghệ nội địa. Doanh thu tối thiểu 1 tỷ USD và số lượng lao động lớn cho thấy mục tiêu không chỉ là phát triển công nghệ mà còn tạo ra nhiều việc làm chất lượng cao, góp phần vào tăng trưởng kinh tế bền vững.
Việc yêu cầu dành tối thiểu 3% doanh thu cho R&D và sở hữu bằng sáng chế quốc tế cho thấy sự chú trọng vào đổi mới sáng tạo và bảo vệ tài sản trí tuệ, điều này rất quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và tránh phụ thuộc công nghệ nước ngoài.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đề án này có thể mở ra nhiều cơ hội hợp tác, đầu tư và phát triển công nghệ, cũng như ảnh hưởng tích cực tới ngành công nghệ thông tin, an ninh mạng và các lĩnh vực liên quan. Đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược sẽ góp phần cải thiện hạ tầng số và dịch vụ công nghệ, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và môi trường kinh doanh cho người Việt trong nước và ở nước ngoài.
Kết luận
Đề án phát triển các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn giai đoạn 2026-2030 là bước đi quan trọng của Việt Nam nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực công nghệ quốc gia. Mục tiêu có ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu tỷ USD không chỉ tạo ra sức mạnh kinh tế mà còn góp phần xây dựng nền tảng hạ tầng số và an ninh mạng vững chắc cho tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Robot tự động trên dây chuyền sản xuất công nghệ cao. Ảnh: VGP
Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng 10 doanh nghiệp công nghệ tỷ USD chiến lược