Việt Nam đề xuất bổ sung 5 sân bay mới, điều chỉnh quy hoạch hàng không đến 2050

Việt Nam đề xuất bổ sung 5 sân bay mới, điều chỉnh quy hoạch hàng không đến 2050

Việc mở rộng và điều chỉnh quy hoạch cảng hàng không toàn quốc đang được Cục Hàng không Việt Nam đề xuất nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và phát triển kinh tế - xã hội. Liệu những thay đổi này sẽ mang lại lợi ích gì cho hệ thống giao thông và cộng đồng người Việt trong nước cũng như kiều bào ở nước ngoài?

Bối cảnh

Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế nhanh chóng, kéo theo nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng. Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Xây dựng phê duyệt nhằm mục tiêu xây dựng mạng lưới sân bay hiệu quả, đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa trong nước cũng như quốc tế.

Cục Hàng không Việt Nam vừa đề xuất điều chỉnh quy hoạch này, trong đó có việc bổ sung 5 sân bay mới và điều chỉnh, loại bỏ một số sân bay không còn phù hợp với chiến lược phát triển hiện nay. Đây là bước đi nhằm hình thành các trung tâm hàng không lớn, tăng cường kết nối quốc tế và phát triển kinh tế vùng.

Diễn biến chính

Cục Hàng không đề xuất bổ sung các sân bay Gia Bình, Thổ Chu, Vân Phong, Măng Đen và Ninh Bình vào quy hoạch cảng hàng không. Trong đó:

• Gia Bình và Thổ Chu đã được phê duyệt quy hoạch trước đây. Gia Bình được định hướng trở thành đầu mối hàng không quan trọng của vùng Thủ đô Hà Nội, chia sẻ vai trò với sân bay Nội Bài.
• Sân bay Vân Phong (Khánh Hòa) và Măng Đen (Quảng Ngãi) được xác định là các cảng hàng không tiềm năng. Hai địa phương đã hoàn thành đề án nghiên cứu nhu cầu và phương án huy động nguồn lực; Chính phủ đồng ý cho nghiên cứu bổ sung vào quy hoạch.
• Sân bay Măng Đen dự kiến phục vụ vận tải trong nước và quốc tế, thúc đẩy phát triển khu du lịch Măng Đen. Sân bay quốc tế Vân Phong gắn liền với Khu kinh tế Vân Phong, hướng tới trung tâm dịch vụ, du lịch và giải trí có sức cạnh tranh quốc tế.
• Sân bay Ninh Bình được đề xuất bổ sung sau năm 2030, tầm nhìn đến 2050, nhằm hoàn thiện hạ tầng chiến lược của địa phương. Tuy nhiên, cần đánh giá kỹ do khu vực đồng bằng sông Hồng đã có nhiều sân bay hiện hữu và quy hoạch mới.

Đáng chú ý, Cục Hàng không đề xuất rút sân bay Biên Hòa và sân bay quốc tế Hải Phòng khỏi quy hoạch hàng không dân dụng. Lý do:

• Khu vực Đông Nam Bộ hiện có ba sân bay gần nhau là Biên Hòa, Tân Sơn Nhất và Long Thành. Trong đó, Tân Sơn Nhất và Long Thành được xác định là hai đầu mối chính phía Nam. Việc khai thác dân dụng tại Biên Hòa có thể gây phức tạp trong điều hành vùng trời, ảnh hưởng hiệu quả khai thác, đồng thời đặt ra vấn đề quốc phòng, môi trường và quy hoạch đô thị. Do đó, Biên Hòa sẽ tiếp tục phục vụ mục đích quân sự theo ý kiến Bộ Quốc phòng và định hướng Chính phủ.
• Với Hải Phòng, quy hoạch hiện tại dự kiến xây sân bay quốc tế mới tại Tiên Lãng và chuyển Cát Bi thành sân bay nội địa. Tuy nhiên, với sự phát triển của sân bay quốc tế Gia Bình và sân bay thứ hai vùng Thủ đô, khu vực đồng bằng sông Hồng sẽ có đủ các đầu mối lớn gồm Nội Bài, Gia Bình, sân bay thứ hai vùng Thủ đô và Cát Bi. Vì vậy, xây dựng sân bay quốc tế Hải Phòng không còn cần thiết, nguồn lực đầu tư sẽ ưu tiên cho cảng biển, logistics và hạ tầng kết nối.

Bên cạnh đó, dự thảo quy hoạch cũng đề xuất nâng cấp một số sân bay như Quảng Trị và Côn Đảo từ cấp 4C lên 4E, cho phép khai thác máy bay thân rộng và chuyển Côn Đảo thành sân bay quốc tế. Sân bay Cao Bằng cũng được đề xuất nâng cấp lên cấp 4E và trở thành cảng hàng không quốc tế trong tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án điều chỉnh, đến năm 2030 Việt Nam sẽ có 33 cảng hàng không, gồm 17 cảng quốc tế và 16 cảng nội địa. Đến năm 2050, mạng lưới tăng lên 36 cảng, gồm 19 cảng quốc tế và 17 cảng nội địa. Dự báo phục vụ khoảng 236,3 triệu lượt hành khách và 3,75 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030, với tổng công suất thiết kế khoảng 262,1 triệu hành khách. Mục tiêu là hơn 95% dân số có thể tiếp cận sân bay trong phạm vi 100 km, tăng lên khoảng 97% vào năm 2050.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc bổ sung các sân bay mới và điều chỉnh quy hoạch phản ánh chiến lược phát triển mạng lưới hàng không phù hợp với nhu cầu thực tế và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Các sân bay như Gia Bình, Vân Phong, Măng Đen được kỳ vọng sẽ tạo ra các trung tâm vận tải hàng không mới, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế địa phương.

Việc rút sân bay Biên Hòa và sân bay quốc tế Hải Phòng khỏi quy hoạch dân dụng cũng cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng về hiệu quả khai thác, an ninh quốc phòng và quy hoạch đô thị. Điều này giúp tránh lãng phí nguồn lực đầu tư và tập trung phát triển các sân bay có tiềm năng lớn hơn, đồng thời giảm áp lực điều hành vùng trời và bảo đảm an ninh.

Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến các chuyến bay quốc tế, kết nối giữa Việt Nam và các nước châu Âu. Mạng lưới sân bay được mở rộng và nâng cấp sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và phát triển kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng phát triển.

Kết luận

Cục Hàng không Việt Nam đề xuất điều chỉnh quy hoạch cảng hàng không toàn quốc với việc bổ sung 5 sân bay mới, nâng cấp nhiều sân bay hiện hữu và loại bỏ một số sân bay không còn phù hợp. Đây là bước đi quan trọng nhằm xây dựng mạng lưới hàng không hiện đại, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2050.

Hình ảnh từ bài viết

Máy bay đỗ tại sân bay Nội Bài. Ảnh: Phan Công

Nguồn