Vinh hứng trận mưa kỷ lục 41 năm, hệ thống thoát nước quá tải nghiêm trọng
Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An vừa trải qua trận mưa lớn nhất trong vòng 41 năm qua, với lượng mưa lên tới 399mm chỉ trong vòng 6 giờ. Sự kiện này đã khiến hệ thống thoát nước đô thị bị quá tải nghiêm trọng, gây ngập úng nhiều tuyến đường, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và giao thông của người dân.
Bối cảnh
Trận mưa diễn ra từ sáng ngày 19 tháng 9, với lượng mưa đo được tại Vinh trong khoảng thời gian từ 7h đến 13h là 399mm. Đây là mức kỷ lục mới, vượt qua con số 387,9mm từng ghi nhận vào ngày 10 tháng 9 năm 1985 – kỷ lục tồn tại suốt 41 năm qua. Trong khi đó, lượng mưa lớn nhất từng được ghi nhận trong một ngày tại trạm khí tượng Vinh là 710mm vào ngày 16 tháng 10 năm 2019, trong đó riêng 6 giờ từ 7h đến 13h đạt 470mm.
Nguyên nhân của đợt mưa lớn này được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia xác định là do sự kết hợp của gió Đông Bắc yếu ở tầng thấp, rìa phía Bắc dải hội tụ nhiệt đới cùng nhiễu động gió Đông tầng cao, tạo ra hiện tượng hội tụ gió trên khu vực hẹp, gây mưa dồn dập.
Diễn biến chính
Trận mưa lớn kéo dài đã khiến hệ thống thoát nước tại đô thị Vinh bị quá tải, nhiều tuyến phố bị ngập sâu, gây khó khăn cho giao thông và sinh hoạt của người dân. Đáng chú ý, ngay cả những tuyến đường mới được nâng cấp, cải tạo hệ thống mương thoát nước và hạ ngầm cáp viễn thông, điện lực trong những năm gần đây như Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Phong cũng không tránh khỏi tình trạng ngập nặng.
Ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An, cho biết trong đợt mưa này, ba trạm bơm chính gồm Bến Thủy, Cầu Đen (phường Trường Vinh) và Cửa Nam (phường Thành Vinh) đã vận hành hết công suất. Mỗi trạm có công suất bình quân khoảng 20.000m³/giờ. Ngoài ra, địa phương còn huy động thêm ba máy bơm dã chiến với tổng công suất gần 600m³/giờ để hỗ trợ tiêu úng tại các điểm xung yếu, trong đó khu vực đại lộ Vinh - Cửa Lò được bố trí hai máy bơm.
Hệ thống mương thoát nước tại thành phố Vinh (khu vực cũ) cũng đã được nạo vét sau hơn 10 năm không thực hiện, góp phần cải thiện khả năng tiêu thoát nước. Tuy nhiên, với lượng mưa gần 400mm trong vòng 6 giờ, hệ thống vẫn không thể đáp ứng kịp, dẫn đến ngập úng cục bộ kéo dài đến tối ngày 19 tháng 9.
Phân tích & Ý nghĩa
Trận mưa lớn và ngập úng nghiêm trọng tại Vinh cho thấy hệ thống hạ tầng thoát nước đô thị đang gặp nhiều thách thức trong việc thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng phổ biến do biến đổi khí hậu. Việc nhiều tuyến đường mới nâng cấp vẫn bị ngập sâu phản ánh sự cần thiết phải rà soát, nâng cấp đồng bộ hệ thống thoát nước, cũng như tăng cường năng lực vận hành các trạm bơm tiêu úng.
Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An đã đề xuất với UBND tỉnh các phương án xử lý các điểm ngập sâu như đại lộ Vinh - Cửa Lò, đồng thời nghiên cứu nâng công suất các trạm bơm và điều chỉnh hệ thống thoát nước phù hợp với thực tế phát triển đô thị. Sở Xây dựng Nghệ An cũng đang triển khai 7 dự án phòng chống ngập úng đô thị với tổng mức đầu tư hơn 73 tỉ đồng, tập trung vào nạo vét hồ điều hòa, kênh mương, sửa chữa hệ thống cống và trang bị máy phát điện dự phòng cho các trạm bơm.
Đô thị Vinh hiện vận hành hệ thống thoát nước nửa riêng, tức là nước mưa và nước thải vẫn còn dùng chung ở nhiều khu vực, gây khó khăn trong việc xử lý ngập úng. Hệ thống thoát nước gồm 4 lưu vực chính, 6 tuyến mương, khoảng 47km cống cấp 2, 147km cống, mương cấp 3, 7 hồ điều hòa lớn và 3 trạm bơm chính. Tuy nhiên, nhiều tuyến cống bị bồi lắng, thiếu nạo vét, một số trục thoát nước bị thu hẹp dòng chảy do rác thải, bùn đất và rễ cây, làm giảm hiệu quả thoát nước.
Kết luận
Trận mưa kỷ lục 41 năm tại Vinh đã bộc lộ rõ những hạn chế của hệ thống thoát nước đô thị hiện nay, đòi hỏi sự đầu tư và quản lý đồng bộ hơn để ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan. Việc nâng cấp, nạo vét hệ thống thoát nước, tăng công suất trạm bơm và xử lý các điểm ngập thường xuyên là những nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn và thuận tiện cho người dân trong sinh hoạt và đi lại.
Hình ảnh từ bài viết
Người dân dắt xe máy trong cơn mưa tầm tã, đường ngập trên đoạn đường An Dương Vương, phường Trường Vinh, Nghệ An - Ảnh: DOÃN HÒA
Vinh hứng cơn mưa lớn nhất lịch sử 41 năm, hệ thống thoát nước quá tải - Ảnh 3.
Vinh hứng cơn mưa lớn nhất lịch sử 41 năm, hệ thống thoát nước quá tải - Ảnh 4.
Vinh hứng cơn mưa lớn nhất lịch sử 41 năm, hệ thống thoát nước quá tải - Ảnh 5.
Tầng hầm một tòa chung cư ở phường Thành Vinh, Nghệ An vẫn còn ngập sâu sáng 20-9 - Ảnh: DOÃN HÒA
Ông Võ Trọng Hải - Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - kiểm tra tạm bơm tiêu úng của Vinh vào tháng 4-2026 - Ảnh: TÂM PHẠM
Người dân Vinh dùng gạch kê bánh ô tô để tránh ngập - Ảnh: DOÃN HÒA
Vinh hứng trận mưa kỷ lục 41 năm, hệ thống thoát nước quá tải nghiêm trọng