Volkswagen đối mặt khủng hoảng: cắt giảm 100.000 việc làm do khó khăn tại Trung Quốc và chi phí tăng cao
Volkswagen, tập đoàn ô tô lớn của Đức, đang trải qua giai đoạn khó khăn nghiêm trọng khi phải lên kế hoạch cắt giảm tới 100.000 việc làm trên toàn cầu trong vòng vài năm tới. Nguyên nhân chính đến từ các thuế nhập khẩu của Mỹ, cạnh tranh khốc liệt tại thị trường Trung Quốc, cùng với việc tập đoàn sản xuất quá nhiều mẫu xe khiến chi phí tăng cao. Vậy điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến ngành ô tô châu Âu và cộng đồng người Việt tại Séc?
Bối cảnh
Volkswagen là một trong những tập đoàn sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, sở hữu nhiều thương hiệu nổi tiếng như Porsche, Audi và Škoda Auto (một hãng xe của Séc thuộc tập đoàn). Năm 2024, theo một thỏa thuận đã ký, tập đoàn này sẽ cắt giảm 50.000 việc làm trong vòng bốn năm. Tuy nhiên, kế hoạch mới được Hội đồng giám sát Volkswagen phê duyệt vào ngày 3 tháng 9 năm 2026 còn tăng con số này lên tổng cộng 100.000 việc làm bị cắt giảm đến cuối thập niên, bao gồm cả các vị trí quản lý.
Đây là một bước đi lớn nhằm đối phó với những khó khăn tài chính và thị trường mà tập đoàn đang phải gánh chịu. Dù doanh thu năm ngoái của Volkswagen vẫn giữ ở mức cao, khoảng 321,9 tỷ euro (tương đương gần 8 nghìn tỷ CZK), lợi nhuận hoạt động lại giảm sâu hơn một nửa, từ 19,1 tỷ euro xuống còn 8,9 tỷ euro, tương đương khoảng 217 tỷ CZK. Tỷ suất lợi nhuận cũng giảm từ 5,9% xuống chỉ còn 2,8%, thấp hơn rất nhiều so với hãng xe Škoda Auto của Séc, vốn có tỷ suất lợi nhuận gấp ba lần.
Diễn biến chính
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là các thuế nhập khẩu của Mỹ, khiến Volkswagen phải chịu chi phí lên tới 2,9 tỷ euro (khoảng 71 tỷ CZK). Bên cạnh đó, tập đoàn cũng phải gánh thêm 4,7 tỷ euro (115 tỷ CZK) chi phí phát sinh do thay đổi kế hoạch sản phẩm và khấu hao liên quan đến Porsche.
Marco Schubert, thành viên ban lãnh đạo phụ trách bán hàng của Volkswagen, cho biết với tờ The Wall Street Journal rằng sự cạnh tranh gay gắt tại Trung Quốc, thuế nhập khẩu và việc chấm dứt các khoản trợ cấp cho xe điện đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của tập đoàn.
Trong nửa đầu năm 2026, Volkswagen đạt doanh thu 158,1 tỷ euro (khoảng 3,9 nghìn tỷ CZK), gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động giảm 11,6% xuống còn 5,9 tỷ euro (144 tỷ CZK), trong khi lợi nhuận ròng giảm gần một phần ba. Số lượng xe bán ra cũng giảm 8,4%, còn dưới 4 triệu chiếc.
- Trung Quốc, vốn là thị trường ô tô lớn nhất thế giới và từng là nguồn lợi nhuận chính của Volkswagen, giờ đây trở thành thách thức lớn. Các nhà sản xuất nội địa Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực xe điện, đang phát triển nhanh chóng và hạ giá bán, gây áp lực cạnh tranh mạnh mẽ.
- Volkswagen ghi nhận lượng xe giao hàng tại Trung Quốc trong nửa đầu năm giảm xuống dưới 1 triệu chiếc, trong đó doanh số xe điện giảm gần một nửa.
- Thomas Ulbrich, Giám đốc kỹ thuật của Volkswagen Group China, nhận định mô hình kinh doanh cũ, trong đó các hãng xe nước ngoài phát triển sản phẩm tại châu Âu rồi chia sẻ công nghệ với đối tác Trung Quốc, đã không còn hiệu quả.
- Thêm vào đó, các nhà sản xuất Trung Quốc còn đe dọa Volkswagen ngay tại thị trường châu Âu với các mẫu xe điện giá rẻ hơn.
- Volkswagen đang sở hữu công suất sản xuất vượt quá nhu cầu thực tế, với hơn nửa triệu xe mỗi năm tại các nhà máy châu Âu không được sử dụng hết, điều này không bền vững về lâu dài.
- Tập đoàn cũng đang duy trì quá nhiều thương hiệu, mẫu xe và phiên bản, làm tăng chi phí phát triển, mua linh kiện và sản xuất.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Volkswagen cắt giảm 100.000 việc làm là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy áp lực lớn mà ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang phải đối mặt, đặc biệt là trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của thị trường xe điện và chính sách thương mại quốc tế. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, điều này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các ngành nghề liên quan như sản xuất linh kiện, dịch vụ sửa chữa ô tô, cũng như các doanh nghiệp kinh doanh xe hơi và phụ tùng.
Đáng chú ý, Škoda Auto, hãng xe nổi tiếng của Séc thuộc tập đoàn Volkswagen, cũng sẽ chịu tác động. Theo chuyên gia ô tô Vladimír Rybecký, số lượng mẫu xe của Škoda sẽ giảm một nửa đến năm 2035, tập trung vào các dòng xe nhỏ hơn như Fabia. Điều này phản ánh xu hướng thu hẹp và tối ưu hóa danh mục sản phẩm để giảm chi phí và tăng hiệu quả kinh doanh.
Kết luận
Volkswagen đang trong giai đoạn chuyển mình đầy thách thức khi phải đối mặt với áp lực từ thuế nhập khẩu, cạnh tranh tại Trung Quốc và chi phí sản xuất tăng cao. Kế hoạch cắt giảm 100.000 việc làm cùng việc thu hẹp danh mục sản phẩm không chỉ ảnh hưởng đến tập đoàn mà còn có tác động lan tỏa đến ngành công nghiệp ô tô châu Âu và các doanh nghiệp liên quan, trong đó có cả cộng đồng người Việt tại Séc. Đây là thời điểm cần theo dõi sát sao để hiểu rõ hơn về những thay đổi trong ngành và cơ hội, thách thức dành cho người lao động cũng như doanh nghiệp Việt.
Volkswagen đối mặt khủng hoảng: cắt giảm 100.000 việc làm do khó khăn tại Trung Quốc và chi phí tăng cao