Vụ Tân Thuận Phong: Lập hai sổ kế toán, gần 1.000 tấn 'cát cháy' bị chôn lấp trái phép
Vụ án liên quan đến Công ty TNHH Tân Thuận Phong tại Hải Phòng đang gây chú ý khi Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành cáo trạng truy tố 5 bị can, trong đó ông Bùi Văn Bình, Chủ tịch hội đồng thành viên kiêm Giám đốc công ty, bị cáo buộc lập hai hệ thống sổ kế toán để trốn thuế và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi về quản lý doanh nghiệp và bảo vệ môi trường trong lĩnh vực xử lý chất thải công nghiệp.
Bối cảnh
Công ty TNHH Tân Thuận Phong, có vốn điều lệ 179 tỉ đồng, hoạt động trong lĩnh vực xử lý chất thải, tái chế và kinh doanh phế liệu. Ông Bùi Văn Bình sở hữu hơn 98% vốn điều lệ, trực tiếp quản lý và điều hành công ty. Từ năm 2021 đến tháng 8 năm 2025, công ty thu gom và bán nhiều loại phế liệu như đồng sunfat, kẽm sunfat cho các cá nhân và doanh nghiệp, nhưng không thực hiện đầy đủ các thủ tục hợp đồng và hóa đơn theo quy định.
Việc này dẫn đến việc lập hai hệ thống sổ kế toán song song: một hệ thống chính thức dùng để kê khai thuế, một hệ thống riêng ghi chép doanh thu thực tế từ bán phế liệu nhưng không kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT). Ngoài ra, công ty còn bị cáo buộc vi phạm nghiêm trọng quy định bảo vệ môi trường khi chôn lấp gần 1.000 tấn chất thải rắn công nghiệp gọi là 'cát cháy'.
Diễn biến chính
Theo cáo trạng, ông Bùi Văn Bình chỉ đạo Phan Thị Hương Giang (phó trưởng phòng kế toán) và Phạm Thị Xuân (thủ quỹ) thu tiền bán phế liệu bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua tài khoản cá nhân, rồi ghi chép trên phần mềm Excel riêng, không đưa vào hệ thống kế toán chính thức để kê khai thuế.
Kế toán trưởng Nguyễn Thị Tiến cùng các nhân viên khác vẫn sử dụng phần mềm kế toán chính thức để theo dõi các khoản doanh thu có hợp đồng và hóa đơn, phục vụ kê khai thuế. Kết quả kiểm tra xác định tổng doanh thu của công ty trong giai đoạn này là hơn 1.853 tỉ đồng, nhưng chỉ kê khai thuế trên hơn 1.442 tỉ đồng. Phần doanh thu hơn 410 tỉ đồng bị để ngoài sổ sách, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 12,3 tỉ đồng tiền thuế GTGT.
Về môi trường, công ty ký hợp đồng với Công ty Huaping Việt Nam để thu gom và xử lý chất thải công nghiệp, trong đó có 'cát cháy' với giá 500 đồng/kg. Ban đầu, 'cát cháy' được đưa vào dây chuyền xử lý hóa học, nhưng sau khi xử lý khoảng 500 kg, hệ thống hút bị tắc, ông Bình chỉ đạo ngừng xử lý và tập kết số 'cát cháy' tại khu vực nhà xưởng.
Đến tháng 4 năm 2025, lượng 'cát cháy' tồn đọng lớn. Dù biết Công ty Đông Dương 3 không đủ điều kiện tiếp nhận và xử lý loại chất thải này, con trai ông Bình là Bùi Đức Huy vẫn chỉ đạo chuyển giao nhằm tiết kiệm chi phí. Từ tháng 2 đến tháng 9 năm 2025, hơn 2.724 tấn 'cát cháy' được chuyển giao cho Tân Thuận Phong, trong đó hơn 2.663 tấn được vận chuyển đến Công ty Đông Dương 3 và Công ty Hồng Vận.
Sau khi tiếp nhận, Bùi Đình Chung, người quản lý hai công ty này, chỉ đạo nhân viên dùng hơn 1.600 tấn 'cát cháy' trộn với bùn thải để làm gạch tuynel, còn gần 985 tấn còn lại bị chôn lấp, san nền tại khuôn viên Công ty Hồng Vận. Hành vi này vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường khi chuyển giao chất thải chưa qua xử lý cho doanh nghiệp không đủ chức năng tiếp nhận và xử lý.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về kế toán và thuế, làm thất thu ngân sách nhà nước. Đây là vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến công bằng trong kinh doanh mà còn làm giảm nguồn thu cho các dịch vụ công cộng mà người dân, trong đó có cộng đồng người Việt tại Hải Phòng và các vùng lân cận, đang hưởng lợi.
Trong khi đó, hành vi chôn lấp gần 1.000 tấn chất thải công nghiệp 'cát cháy' không qua xử lý gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Đây là bài học cảnh tỉnh về việc quản lý chất thải công nghiệp và trách nhiệm bảo vệ môi trường của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh phát triển kinh tế bền vững đang được đặt lên hàng đầu tại Việt Nam.
Kết luận
Vụ án tại Công ty Tân Thuận Phong phản ánh những sai phạm nghiêm trọng trong quản lý tài chính và bảo vệ môi trường của doanh nghiệp. Việc truy tố các bị can, trong đó có ông Bùi Văn Bình, nhằm làm rõ trách nhiệm pháp lý, đồng thời gửi thông điệp mạnh mẽ về việc tuân thủ pháp luật trong kinh doanh và bảo vệ môi trường tại Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Hiện trường phát hiện chôn lấp chất thải trái phép - Ảnh: Bộ Công an
Cơ quan điều tra tống đạt quyết định khởi tố Bùi Đình Chung (áo đen), nguyên Giám đốc Công ty TNHH thương mại và sản xuất VLXD Đông Dương - Ảnh: Bộ Công an
Vụ Tân Thuận Phong: Lập hai sổ kế toán, gần 1.000 tấn 'cát cháy' bị chôn lấp trái phép