Vừa đến tuổi hưu, ông bà đã trở thành người trông cháu chính trong gia đình
Nhiều người cao tuổi khi nghỉ hưu tưởng chừng sẽ có thời gian nghỉ ngơi, tận hưởng cuộc sống an nhàn thì lại phải gánh vác vai trò chăm sóc cháu, trở thành người trông trẻ chính trong gia đình. Tình trạng này đặt ra nhiều câu hỏi về cân bằng giữa trách nhiệm gia đình và quyền được sống trọn vẹn tuổi già của ông bà.
Bối cảnh
Ở Việt Nam, khi con cái lập gia đình và sinh con, cả hai vợ chồng thường đều đi làm toàn thời gian. Điều này khiến việc chăm sóc con nhỏ trở thành một thách thức lớn với các gia đình trẻ. Trong thực tế, ông bà trở thành lựa chọn thuận tiện và tiết kiệm nhất để hỗ trợ con cháu, đặc biệt khi các dịch vụ trông trẻ hoặc nhà trẻ có thể quá đắt đỏ hoặc không phù hợp với lịch làm việc của cha mẹ.
Gia đình Việt cũng đang trải qua những thay đổi lớn về cấu trúc và dân số. Tỷ lệ sinh giảm xuống dưới mức sinh thay thế, chỉ còn khoảng 1,93 con/phụ nữ năm 2025, trong khi tỷ lệ người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên đã chiếm khoảng 14,5% dân số. Sự gia tăng người cao tuổi trong khi gia đình nhỏ lại càng làm nổi bật vai trò của ông bà trong việc chăm sóc cháu, nhưng cũng đặt ra nhiều áp lực cho họ.
Diễn biến chính
Bà Hòa, 65 tuổi ở Hà Nội, từng kỳ vọng sẽ có những ngày tháng nghỉ hưu nhẹ nhàng, với các hoạt động như đi bộ buổi sáng, gặp gỡ bạn bè, hoặc đi du lịch ngắn ngày. Tuy nhiên, thực tế lại khác xa khi bà phải dậy sớm đưa cháu đi học, chiều lại đón về, tắm rửa, nấu cơm và trông cháu đến khi bố mẹ về. Cuối tuần cũng không được nghỉ ngơi mà tiếp tục chăm sóc cháu để con cái có thời gian giải quyết công việc riêng.
Tương tự, chị Mai, 32 tuổi, sống tại Hà Nội cùng chồng và hai con nhỏ, cũng phải nhờ mẹ từ quê Hà Tĩnh lên chăm sóc con. Khi con đầu còn nhỏ, hai vợ chồng chị cố gắng tự xoay xở, nhưng đến khi sinh con thứ hai, mọi thứ trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Chị Mai chia sẻ rằng việc đưa con đi học rồi chạy đến cơ quan, chiều lại phải phóng xe về đón con, thậm chí một đứa ốm cũng khiến cả lịch sinh hoạt đảo lộn.
Việc mẹ chị lên sống cùng không chỉ giúp gia đình ổn định hơn mà còn giảm bớt áp lực cho hai vợ chồng. Tuy nhiên, chị cũng cảm thấy áy náy khi nhìn mẹ mệt mỏi, vì bà cũng đã ngoài 60 tuổi và mong muốn có cuộc sống riêng, được ở quê, gặp gỡ bạn bè và chăm sóc vườn tược. Đây là tình trạng phổ biến của nhiều gia đình trẻ hiện nay, khi chi phí thuê người trông trẻ, nhà trẻ, áp lực công việc và việc học của con khiến họ khó có thể tự xoay xở.
Phân tích & Ý nghĩa
Thực trạng ông bà trở thành người trông cháu chính sau khi nghỉ hưu phản ánh nhiều vấn đề xã hội và gia đình hiện đại. Trong khi ông bà vẫn còn sức khỏe và mong muốn tận hưởng tuổi già, họ lại phải hy sinh thời gian riêng tư để chăm sóc cháu, trở thành "bảo mẫu" toàn thời gian. Điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người cao tuổi.
Ông Trần Minh Khang, cán bộ về hưu tại Hà Nội, nhấn mạnh rằng cần có sự cân đối hợp lý để giảm áp lực cho ông bà. Ông cho rằng con cái nên chia sẻ việc chăm sóc con giữa hai vợ chồng, điều chỉnh thời gian làm việc, lựa chọn trường lớp phù hợp hoặc thuê người hỗ trợ khi có điều kiện, thay vì mặc nhiên coi ông bà là phương án đầu tiên và duy nhất. Quan trọng hơn, con cái cần hỏi ý kiến ông bà xem họ có muốn và đủ sức để đảm nhận vai trò này hay không, nhằm duy trì sự vui vẻ và bền chặt trong quan hệ gia đình.
Kết luận
Việc ông bà trở thành người trông cháu chính sau khi nghỉ hưu là một thực tế phổ biến trong các gia đình Việt hiện đại, đặc biệt khi áp lực công việc và chi phí chăm sóc trẻ ngày càng cao. Tuy nhiên, để đảm bảo sức khỏe và quyền được sống trọn vẹn tuổi già của người cao tuổi, cần có sự chia sẻ trách nhiệm hợp lý trong gia đình và xã hội, tránh đặt toàn bộ gánh nặng lên vai ông bà.
Hình ảnh từ bài viết
Nhiều người cao tuổi phụ trách việc chăm sóc cháu khi con cái đi làm - Ảnh minh họa : D.LIỄU
Vừa đến tuổi hưu, ông bà đã trở thành người trông cháu chính trong gia đình