Cuộc xung đột Trung Đông đẩy giá gas tăng cao, Czechia có gặp nguy hiểm?
Giá gas tại châu Âu đã tăng vọt sau khi việc sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng ở Qatar bị ngừng lại và các tuyến vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Mặc dù nhiều quốc gia EU có thể gặp áp lực nguồn cung, nhưng Czechia hiện không bị ảnh hưởng trực tiếp.
Chi tiết
Giá tại trung tâm TTF của Hà Lan, thước đo cho giao dịch gas tại châu Âu, đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá gas đã tăng 26% lên hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, hợp đồng tháng Tư đã vượt mức 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% kể từ đầu tuần.
Sự leo thang theo sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy đã ngừng sản xuất LNG sau khi các máy bay không người lái tấn công khu công nghiệp Ras Laffan và một nhà máy điện. Iran cũng đã nhắm vào các cơ sở dầu mỏ ở Ả Rập Saudi, buộc một số phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco vận hành phải ngừng hoạt động.
Giao thông vận tải qua Eo biển Hormuz — một hành lang quan trọng cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất — đã bị chặn từ cuối tuần. Sự gián đoạn này ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa. Chỉ riêng vào thứ Hai, giá gas ở châu Âu đã tăng tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% lượng LNG nhập khẩu của châu Âu. Khoảng một nửa sản lượng của họ được chuyển đến Italy, khiến nước này trở thành quốc gia EU dễ bị tổn thương nhất trong thời gian ngắn. Các lô hàng bổ sung cũng chảy vào Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo ông Martin Slabý, chủ tịch Hiệp hội Gas Czech, Qatar gửi khoảng 2.7 tỷ mét khối gas hàng năm đến nhà ga LNG của Ba Lan tại Świnoujście theo hợp đồng dài hạn.
Czechia không nhập khẩu gas từ Qatar trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước vẫn ổn định trong thời điểm này. "Yếu tố then chốt là tình hình hiện tại không đe dọa đến khả năng cung cấp gas trong ngắn hạn, đặc biệt khi mùa sưởi ấm đang đến hồi kết," ông Pavel Grochál, phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy, cho biết.
Tuy nhiên, sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến việc tăng giá cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn ở mức cao trong vài tuần hoặc vài tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh cước cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Grochál lưu ý rằng hầu hết các hộ gia đình Czech được bảo vệ khỏi sự biến động giá ngay lập tức vì họ có hợp đồng giá cố định kéo dài lên đến ba năm. Khách hàng mới hoặc những người có cước phí biến đổi có thể cảm thấy tác động sớm hơn, tùy thuộc vào cách mà thị trường phát triển trong những tuần tới.
Các nhà phân tích cho biết khoảng trống nguồn cung mà Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bằng các lô hàng LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các nhà nhập khẩu châu Á có thể hạn chế khả năng cung cấp. Các nhà nhập khẩu châu Á — đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản — chiếm phần lớn xuất khẩu của Qatar và hiện đang tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Một số quốc gia châu Âu có thể gặp áp lực bổ sung do mức lưu trữ gas tương đối thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và, trong mức độ thấp hơn, Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng lên ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa sẽ giảm, giảm rủi ro ngay lập tức.
Theo Bloomberg, việc tìm kiếm hàng hóa thay thế đã được tiến hành. Các nhà mua gas Trung Quốc được cho là đã kêu gọi Tehran đảm bảo hoạt động liên tục của các tuyến năng lượng trong khu vực.
Cuộc xung đột Trung Đông đẩy giá gas tăng cao, Czechia có gặp nguy hiểm?