Cuộc xung đột Trung Đông tăng giá khí đốt, Cộng hòa Séc có nguy cơ?
Giá khí đốt ở châu Âu đã tăng vọt do sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng ở Qatar bị ngưng trệ và các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Dù nhiều nước EU có nguy cơ bị tác động, Cộng hòa Séc hiện không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tình trạng mất điện này.
Chi tiết
Giá khí đốt ở trạm TTF Hà Lan, chuẩn mực cho giao dịch khí đốt châu Âu, đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá khí đốt đã tăng 26% lên mức hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, các hợp đồng tháng Tư đã vượt mức 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% kể từ đầu tuần.
Sự leo thang này theo sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy đã ngừng sản xuất LNG sau khi máy bay không người lái tấn công tổ hợp công nghiệp Ras Laffan của mình và một cơ sở điện. Iran cũng đã nhắm vào các cơ sở dầu mỏ ở Ả Rập Saudi, buộc một phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco điều hành phải ngừng hoạt động.
Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - một hành lang quan trọng cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất - đã bị chặn từ cuối tuần trước. Gián đoạn này ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa. Chỉ riêng trong ngày thứ Hai, giá khí đốt châu Âu đã tăng tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% khối lượng nhập khẩu LNG của châu Âu. Khoảng một nửa trong số đó được chuyển đến Italy, làm cho nước này trở thành nước EU dễ bị tổn thương nhất trong ngắn hạn. Các khối lượng bổ sung được chuyển đến Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo Martin Slabý, chủ tịch Hiệp hội khí đốt Séc, Qatar hàng năm vận chuyển khoảng 2,7 tỷ mét khối khí đến cảng LNG của Ba Lan ở Świnoujście theo hợp đồng dài hạn.
Cộng hòa Séc không nhập khẩu khí Qatar trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước hiện tại vẫn ổn định. "Yếu tố chính là tình hình hiện tại không đe dọa khả năng cung cấp khí trong ngắn hạn, đặc biệt là khi mùa sưởi đã gần kết thúc," ông Pavel Grochál, phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy cho biết.
Dù vậy, tình trạng bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến giá tăng cao hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn tăng cao trong nhiều tuần hoặc tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh biểu phí cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Ông Grochál lưu ý rằng đa số các hộ gia đình ở Cộng hòa Séc được bảo vệ khỏi những biến động giá tức thì vì họ có các hợp đồng giá cố định kéo dài đến ba năm. Các khách hàng mới hoặc những người có biểu phí biến đổi có thể cảm nhận tác động sớm hơn, tùy thuộc vào cách mà thị trường phát triển trong những tuần tới.
Các nhà phân tích cho biết khoảng trống cung cấp do Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bởi các lô hàng LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các khách hàng châu Á có thể hạn chế khả năng cung cấp. Các nhà nhập khẩu châu Á - đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản - chiếm phần lớn xuất khẩu của Qatar và hiện đang tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Một số nước châu Âu có thể phải chịu áp lực bổ sung do mức độ tồn trữ khí tương đối thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và, trong mức độ ít hơn, Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa sẽ giảm, giảm thiểu các rủi ro tức thì.
Theo Bloomberg, việc tìm kiếm các lô hàng thay thế đã được tiến hành. Các khách hàng khí đốt Trung Quốc đã báo cáo đã kêu gọi Tehran đảm bảo việc tiếp tục hoạt động của các tuyến năng lượng trong khu vực.
Cuộc xung đột Trung Đông tăng giá khí đốt, Cộng hòa Séc có nguy cơ?