Xung đột Trung Đông đẩy giá gas tăng cao, Czechia có bị ảnh hưởng?
Giá gas tại châu Âu đã tăng vọt trong tuần này sau khi sản xuất khí đốt hóa lỏng ở Qatar bị ngừng và các tuyến đường vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Mặc dù một số quốc gia EU đối mặt với áp lực cung ứng, Czechia không bị ảnh hưởng trực tiếp từ sự cố hiện tại.
Bài Chi Tiết
Tại trung tâm TTF của Hà Lan, mức giá chuẩn cho giao dịch gas ở châu Âu đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá gas tăng 26% lên hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, hợp đồng tháng Tư đã vượt quá 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% kể từ đầu tuần.
Sự leo thang diễn ra sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng QatarEnergy đã ngừng sản xuất LNG sau khi các máy bay không người lái tấn công khu phức hợp công nghiệp Ras Laffan và một nhà máy điện. Iran cũng đã nhắm vào các cơ sở dầu ở Ả Rập Saudi, buộc một phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco điều hành phải ngừng hoạt động.
Giao thông vận tải qua Eo biển Hormuz - một hành lang chính cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất - đã bị phong tỏa kể từ cuối tuần. Sự gián đoạn đã ngay lập tức ảnh hưởng đến các thị trường hàng hóa. Chỉ trong thứ Hai, giá gas ở châu Âu đã tăng lên tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% lượng LNG nhập khẩu của châu Âu. Khoảng một nửa lượng hàng vận chuyển đến Italy, làm cho quốc gia này trở thành nước EU dễ bị tổn thương nhất trong ngắn hạn. Các khối lượng bổ sung cũng được chuyển đến Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo Martin Slabý, chủ tịch Hiệp hội Gas Czech, Qatar gửi khoảng 2,7 tỷ mét khối gas mỗi năm đến cảng LNG của Ba Lan ở Świnoujście theo hợp đồng dài hạn.
Czechia không nhập khẩu gas từ Qatar trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước vẫn ổn định trong thời gian này. “Yếu tố chính là tình hình hiện tại không đe dọa khả năng cung cấp gas trong ngắn hạn, đặc biệt là khi mùa sưởi đang đến hồi kết,” ông Pavel Grochál, phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy cho biết.
Dù vậy, sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến giá cao hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn vẫn ở mức cao trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh biểu phí cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Ông Grochál cũng lưu ý rằng hầu hết các hộ gia đình Czech được bảo vệ khỏi những biến động giá ngay lập tức vì họ có hợp đồng giá cố định kéo dài tới ba năm. Khách hàng mới hoặc những người có biểu phí biến đổi có thể cảm nhận tác động nhanh hơn, tùy thuộc vào diễn biến của thị trường trong thời gian tới.
Các nhà phân tích cho biết khoản thiếu hụt nguồn cung do Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bằng các lô hàng LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các nhà nhập khẩu châu Á có thể giới hạn khả năng cung ứng. Các nhà nhập khẩu châu Á - đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản - chiếm phần lớn xuất khẩu của Qatar và hiện đang tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Một số quốc gia châu Âu có thể đối mặt với áp lực thêm vì mức lưu trữ gas tương đối thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và, trong một mức độ ít hơn, Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa nên giảm, làm giảm các rủi ro ngay lập tức.
Theo Bloomberg, việc tìm kiếm các lô hàng thay thế đã bắt đầu. Các nhà mua gas Trung Quốc đã kêu gọi Tehran đảm bảo tiếp tục hoạt động của các tuyến đường năng lượng trong khu vực.
Xung đột Trung Đông đẩy giá gas tăng cao, Czechia có bị ảnh hưởng?