Xung Đột Trung Đông Kéo Giá Gas Tăng Cao, Cộng Hòa Séc Có Đang Gặp Nguy Cơ?
Giá gas ở châu Âu đã tăng mạnh sau khi sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng tại Qatar bị ngừng và các tuyến đường vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Trong khi một số quốc gia EU gặp áp lực về nguồn cung, Cộng Hòa Séc không bị ảnh hưởng trực tiếp từ sự cố hiện tại.
Bài Chi Tiết
Giá gas tại trung tâm TTF Hà Lan, chuẩn mực cho giao dịch gas ở châu Âu, đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá gas đã tăng 26% lên hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, các hợp đồng tháng Tư vượt qua 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% so với đầu tuần.
Sự leo thang này xảy ra sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy đã ngừng sản xuất LNG sau khi máy bay không người lái tấn công khu phức hợp công nghiệp Ras Laffan và một cơ sở điện. Iran cũng đã nhắm đến các cơ sở dầu mỏ tại Saudi Arabia, khiến một phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco điều hành phải ngừng hoạt động.
Hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz – một hành lang quan trọng cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất – đã bị chặn kể từ cuối tuần qua. Sự gián đoạn này đã ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa. Chỉ trong ngày thứ Hai, giá gas châu Âu đã tăng tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% lượng nhập khẩu LNG của châu Âu. Khoảng một nửa lượng giao hàng của họ được gửi đến Ý, khiến quốc gia này trở thành nước EU bị ảnh hưởng nhiều nhất trong ngắn hạn. Các khối lượng bổ sung được vận chuyển đến Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo Martin Slabý, Chủ tịch Hiệp hội Gas Séc, Qatar gửi khoảng 2,7 tỷ mét khối gas mỗi năm đến cảng LNG của Ba Lan tại Świnoujście theo hợp đồng dài hạn.
Cộng Hòa Séc không nhập khẩu gas từ Qatar trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước vẫn ổn định cho đến thời điểm này. "Yếu tố quyết định là tình hình hiện tại không đe dọa khả năng sẵn có của gas trong ngắn hạn, đặc biệt là khi mùa sưởi ấm sắp kết thúc," ông Pavel Grochál, phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy cho biết.
Tuy nhiên, sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến giá cả cao hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn vẫn cao trong vài tuần hoặc vài tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh biểu phí cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Ông Grochál lưu ý rằng hầu hết các hộ gia đình Séc được bảo vệ khỏi những biến động giá ngay lập tức vì họ có các hợp đồng giá cố định kéo dài lên đến ba năm. Khách hàng mới hoặc những người có biểu phí biến đổi có thể cảm nhận tác động sớm hơn, tùy thuộc vào cách mà thị trường diễn biến trong những tuần tới.
Các nhà phân tích cho rằng khoảng trống nguồn cung mà Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bởi các lô hàng LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các nhà nhập khẩu châu Á có thể giới hạn khả năng cung cấp. Các nhà nhập khẩu châu Á – đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản – chiếm phần lớn lượng xuất khẩu của Qatar và hiện đang tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Một số quốc gia châu Âu có thể đối mặt với áp lực bổ sung do mức dự trữ gas tương đối thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và ở mức độ thấp hơn là Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa sẽ giảm, giảm bớt rủi ro ngay lập tức.
Theo Bloomberg, cuộc tìm kiếm các lô hàng thay thế đã bắt đầu. Các nhà nhập khẩu gas Trung Quốc đã được báo cáo yêu cầu Tehran đảm bảo hoạt động liên tục của các tuyến đường năng lượng trong khu vực.
Xung Đột Trung Đông Kéo Giá Gas Tăng Cao, Cộng Hòa Séc Có Đang Gặp Nguy Cơ?