Xung đột Trung Đông khiến giá gas tăng cao, Cộng hòa Séc có nguy cơ?
Giá gas ở châu Âu đã tăng vọt tuần này sau khi sản xuất khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) ở Qatar bị ngừng lại và các tuyến vận chuyển ở eo biển Hormuz bị gián đoạn. Dù một số quốc gia EU đối mặt với áp lực nguồn cung, Cộng hòa Séc không bị ảnh hưởng trực tiếp từ sự cố hiện tại.
Bài Chi Tiết
Tại trung tâm TTF Hà Lan, giá gas đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá gas đã tăng 26% lên hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, các hợp đồng tháng 4 đã vượt qua 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% kể từ đầu tuần.
Sự gia tăng này xảy ra sau các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy đã tạm ngừng sản xuất LNG sau khi các máy bay không người lái tấn công vào tổ hợp công nghiệp Ras Laffan và một cơ sở điện. Iran cũng đã nhằm vào các cơ sở dầu ở Ả Rập Saudi, buộc một số phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco điều hành phải ngừng hoạt động.
Giao thông vận chuyển qua eo biển Hormuz - một hành lang quan trọng cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất - đã bị chặn từ cuối tuần qua. Sự gián đoạn ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa. Chỉ riêng trong ngày thứ Hai, giá gas châu Âu đã tăng tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% lượng LNG nhập khẩu của châu Âu. Khoảng một nửa trong số đó được chuyển đến Ý, khiến nước này trở thành quốc gia EU bị ảnh hưởng nhiều nhất trong ngắn hạn. Các khối lượng khác được chuyển đến Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo ông Martin Slabý, chủ tịch Hiệp hội Gas Séc, Qatar gửi khoảng 2,7 tỷ mét khối gas hàng năm đến nhà máy LNG tại Świnoujście của Ba Lan theo hợp đồng dài hạn.
Cộng hòa Séc không nhập khẩu gas từ Qatar trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước hiện vẫn ổn định. "Yếu tố quan trọng là tình hình hiện tại không đe dọa khả năng cung cấp gas trong ngắn hạn, đặc biệt khi mùa sưởi sắp kết thúc," ông Pavel Grochál, phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy cho biết.
Dù vậy, sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến giá cả tăng cao hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn vẫn ở mức cao trong vài tuần hoặc vài tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh biểu phí cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Ông Grochál cho biết hầu hết các hộ gia đình ở Séc được bảo vệ khỏi các biến động giá ngay lập tức vì họ có "hợp đồng giá cố định kéo dài đến ba năm". Các khách hàng mới hoặc những người có biểu phí biến động có thể cảm nhận tác động sớm hơn, tùy thuộc vào cách thị trường biến động trong những tuần tới.
Các nhà phân tích cho biết khoảng trống cung ứng do Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bằng việc vận chuyển LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các nhà nhập khẩu châu Á có thể hạn chế khả năng cung cấp. Các nhà nhập khẩu châu Á - đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản - chiếm đa số xuất khẩu của Qatar và hiện đang tìm nguồn cung thay thế.
Một số quốc gia châu Âu có thể đối mặt với áp lực gia tăng do mức lưu trữ gas khá thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và, ở mức ít hơn, Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa có thể giảm, làm giảm nguy cơ ngay lập tức.
Theo Bloomberg, việc tìm kiếm các lô hàng thay thế đang diễn ra. Các nhà mua gas Trung Quốc được cho là đã thúc giục Tehran đảm bảo hoạt động liên tục của các tuyến năng lượng trong khu vực.
Xung đột Trung Đông khiến giá gas tăng cao, Cộng hòa Séc có nguy cơ?