Xung Đột Trung Đông Khiến Giá Gas Tăng Cao, Czechia Có Nguy Cơ Không?
Giá gas châu Âu đã tăng mạnh trong tuần này do sản xuất khí LNG tại Qatar bị ngừng và các tuyến đường vận chuyển tại Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Mặc dù một số quốc gia EU đối mặt với áp lực nguồn cung, Czechia không bị ảnh hưởng trực tiếp từ tình trạng hiện tại.
Bài Chi Tiết
Trên sàn giao dịch TTF Hà Lan, nơi giao dịch gas châu Âu, giá đã tăng mạnh. Vào sáng thứ Ba, giá gas tăng 26% lên hơn 56 euro mỗi megawatt-giờ. Đến giữa trưa, các hợp đồng tháng Tư vượt quá 64 euro mỗi MWh, đánh dấu mức tăng khoảng 45% so với đầu tuần.
Sự leo thang này theo sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Vào thứ Hai, công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy đã ngừng sản xuất LNG sau khi máy bay không người lái tấn công vào tổ hợp công nghiệp Ras Laffan của họ và một cơ sở điện. Iran cũng đã tấn công vào các cơ sở dầu mỏ tại Saudi Arabia, buộc một phần của nhà máy lọc dầu do Saudi Aramco điều hành phải ngừng hoạt động.
Giao thông vận tải qua Eo biển Hormuz — một tuyến đường chính cho xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất — đã bị chặn từ cuối tuần. Sự gián đoạn ngay lập tức ảnh hưởng đến các thị trường hàng hóa. Chỉ trong ngày thứ Hai, giá gas châu Âu đã tăng tới 50%.
Qatar cung cấp khoảng 10% lượng nhập khẩu LNG của châu Âu. Khoảng một nửa số lô hàng của họ dành cho Ý, khiến quốc gia này trở thành nước EU dễ bị tổn thương nhất trong ngắn hạn. Các khối lượng bổ sung được chuyển đến Bỉ, Tây Ban Nha và Ba Lan.
Theo Martin Slabý, chủ tịch Hiệp hội khí gas Czech, Qatar gửi khoảng 2,7 tỷ mét khối gas hàng năm đến nhà ga LNG của Ba Lan ở Świnoujście theo hợp đồng dài hạn.
Czechia không nhập khẩu gas từ Qatar một cách trực tiếp. Do đó, nguồn cung trong nước vẫn ổn định trong thời điểm này. "Yếu tố quan trọng là tình trạng hiện tại không đe dọa khả năng cung cấp gas trong ngắn hạn, đặc biệt là khi mùa sưởi ấm sắp kết thúc," phát ngôn viên của nhà cung cấp năng lượng Innogy, Pavel Grochál cho biết.
Tuy nhiên, sự bất ổn kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến giá cả cao hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu giá bán buôn tiếp tục ở mức cao trong vài tuần hoặc vài tháng, các nhà cung cấp có thể điều chỉnh mức giá cho khách hàng không có hợp đồng cố định.
Grochál lưu ý rằng hầu hết các hộ gia đình Czech được bảo vệ khỏi sự thay đổi giá ngay lập tức vì họ có các hợp đồng cố định kéo dài lên tới ba năm. Khách hàng mới hoặc những người có mức giá biến đổi có thể cảm nhận ảnh hưởng sớm hơn, tùy thuộc vào cách thị trường phát triển trong vài tuần tới.
Các nhà phân tích cho rằng khoảng cách cung cấp do Qatar để lại có thể được bù đắp một phần bởi các chuyến hàng LNG từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cạnh tranh với các nhà mua châu Á có thể hạn chế khả năng cung cấp. Các nhà nhập khẩu châu Á — đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản — chiếm phần lớn xuất khẩu từ Qatar và hiện đang tìm kiếm các nguồn cung thay thế.
Một số quốc gia châu Âu có thể đối mặt với áp lực bổ sung do mức lưu trữ gas tương đối thấp, đặc biệt là Hà Lan, Đức và, trong một mức độ thấp hơn, Pháp và Ba Lan. Khi nhiệt độ tăng lên ở Trung và Tây Âu, nhu cầu theo mùa sẽ giảm bớt, giảm thiểu các rủi ro ngay lập tức.
Theo Bloomberg, việc tìm kiếm các lô hàng thay thế đã bắt đầu. Các nhà mua gas Trung Quốc đã kêu gọi Tehran đảm bảo tiếp tục hoạt động của các tuyến đường năng lượng trong khu vực.
Xung Đột Trung Đông Khiến Giá Gas Tăng Cao, Czechia Có Nguy Cơ Không?