Nhiều ngày qua, 4 sào ruộng (2.000 m2) của bà Nguyễn Thị Tiểu My, 40 tuổi, ở khu phố Bàn Nham Nam (phường Đông Hòa), gần cao tốc Chí Thạnh – Vân Phong, xuất hiện dầu nhớt bám đen. Tại khu vực mương dẫn nước vào ruộng, vệt dầu kéo dài 9-10 m, bốc mùi hôi.
Theo bà My, tình trạng này xuất hiện từ đợt mưa lũ tháng 11/2025. Khi đó nước dâng cao nên chưa thể canh tác, đến khi nước rút, vết dầu lộ rõ và lan rộng theo thời gian.
"Cả gia đình tôi sống nhờ ruộng lúa, dầu phủ kín thế này không thể làm ăn được", bà nói, cho biết thêm hệ thống dẫn nước từ cao tốc xuống ruộng chưa hợp lý, khiến khu vực thiếu nước sản xuất.
Cách đó khoảng 500 m, vợ chồng bà Nguyễn Thị Đi, 57 tuổi, cố vớt dầu bằng xô nhưng không hiệu quả do dầu đã đóng mảng, bám vào lúa. "Đất dính dầu thế này không biết có cải tạo được không, nếu không chắc phải bỏ ruộng", bà nói, cho hay hơn 30 năm làm nông chưa từng gặp tình trạng tương tự.
Theo Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Hòa Xuân Tây 2, khoảng 2 ha lúa bị ảnh hưởng do dầu thấm vào đất, gây mùi hôi và tác động xấu đến hệ sinh thái. Nếu không xử lý kịp thời, ô nhiễm có thể lan rộng.
Đại diện hợp tác xã cho biết dầu thải làm biến đổi đất, dễ gây chết cây và ảnh hưởng lâu dài đến sản xuất, thu nhập người dân. Đơn vị đã kiến nghị cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý môi trường để phục hồi canh tác, đồng thời báo cáo việc hệ thống mương không cấp nước lên UBND phường Đông Hòa và chủ đầu tư dự án.
Về lâu dài, nếu không khắc phục được nguồn nước và ô nhiễm, hợp tác xã có thể đề xuất lập hồ sơ thu hồi đất để người dân nhận bồi thường.
Cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong đi qua Phú Yên cũ, thuộc công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông, dài hơn 48 km, tổng vốn đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng. Dự án khởi công đầu năm 2023, dự kiến hoàn thành cuối năm trước, song không thể về đích đúng hẹn.
Đại diện Ban Quản lý dự án 7 (Bộ Xây dựng) cho biết không có việc xả trực tiếp dầu nhớt ra ruộng. Tuy nhiên, mưa lũ tháng 11/2025 có thể làm trôi các can dầu trên công trường ra khu vực này. Ban cũng đang thực hiện thủ tục bổ sung hệ thống mương nhánh, cống để dẫn nước vào ruộng ở khu vực cao tốc chạy qua.
Ông Nguyễn Hưng Anh Kiệt, Phó chủ tịch UBND phường Đông Hòa, cho biết địa phương sẽ phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan kiểm tra thực tế, từ đó có phương án xử lý và hỗ trợ người dân.
Bùi Toàn
Ruộng cạnh cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong ngập dầu nhớt