Ban Bí thư ngày 17/3 ban hành Chỉ thị 04 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản, xác định đây là lĩnh vực tư tưởng sắc bén, giữ vai trò xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời là bộ phận quan trọng của nền văn hóa, góp phần bồi đắp tri thức, định hướng thẩm mỹ và nâng cao dân trí.
Chỉ thị nêu rõ hoạt động xuất bản phải đáp ứng nhu cầu đọc, học, giải trí của người dân, lấy người đọc làm trung tâm, thúc đẩy hình thành văn hóa đọc, đồng thời phát triển thành ngành kinh tế - công nghệ. Xuất bản cũng được đặt trong tổng thể công nghiệp văn hóa, tham gia tạo lập chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số và là kênh lan tỏa giá trị Việt Nam, tiếp thu tinh hoa tri thức, văn hóa nhân loại.
Đảng và Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo thông qua cơ chế, chính sách và đầu tư, trong đó nhấn mạnh các mô hình hợp tác công tư, hiện đại hóa công nghệ và hạ tầng. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới đào tạo và quản trị được xác định là nhiệm vụ cấp bách để xây dựng đội ngũ làm xuất bản chuyên nghiệp.
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, hiện đại, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, hoạt động đa nền tảng, đa sản phẩm. Ngành xuất bản sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển xuất bản điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong toàn bộ chuỗi hoạt động; đồng thời xây dựng hệ thống thư viện số, không gian đọc, tủ sách điện tử thống nhất, ưu tiên vùng khó khăn.
Cùng với đó, hợp tác quốc tế được mở rộng, đưa sách Việt ra thế giới và tiếp thu tri thức toàn cầu; mục tiêu 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, 80% cơ sở in đạt trình độ công nghệ hiện đại.
Tầm nhìn đến năm 2045, ngành xuất bản trở thành ngành kinh tế số, các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế, tham gia thị trường toàn cầu; Việt Nam trở thành trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác xuất bản trong khu vực và quốc tế.
Để thực hiện, Ban Bí thư yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, xây dựng cơ chế tài chính và chính sách ưu đãi nhằm huy động nguồn lực phát triển ngành. Nội dung xuất bản được xác định là sản phẩm cốt lõi của công nghiệp văn hóa, cần được đầu tư trọng điểm; đồng thời đổi mới mô hình quản trị, phát triển các hình thức xuất bản mới gắn với chuyển đổi số.
Cơ quan quản lý tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp, đặc biệt trong môi trường số; hoàn thiện cơ chế bảo vệ bản quyền, quyền tác giả. Chính sách bảo vệ người làm xuất bản trước các hành vi vu khống, xuyên tạc, tấn công trên không gian mạng cũng được đặt ra.
Chỉ thị đồng thời yêu cầu phát triển văn hóa đọc, xây dựng không gian đọc hiện đại, nâng cao chất lượng Giải thưởng Sách quốc gia; phát triển hạ tầng kỹ thuật số, dữ liệu dùng chung, liên thông hệ thống thư viện và phát hành; mở rộng hợp tác quốc tế, thúc đẩy trao đổi bản quyền, xuất bản song ngữ và đưa sách Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với đó, ngành xuất bản được yêu cầu xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.
Nguyên Phong
Việt Nam sẽ xây dựng tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia