Ai được tăng lương nhiều nhất? Giáo viên, y tế và người cao tuổi nhận bao nhiêu?
Dự thảo ngân sách nhà nước Séc cho năm 2027 đang được Hạ viện xem xét, trong đó có kế hoạch tăng lương cho khu vực công và trợ cấp cho người cao tuổi. Mức tăng trung bình được Bộ Tài chính dự báo là 6,8%, nhưng không phải ai cũng được hưởng mức tăng như nhau. Vậy những nhóm nào được ưu tiên và thay đổi cụ thể ra sao?
Bối cảnh
Ngân sách nhà nước Séc cho năm 2027 dự kiến dành ra 426,3 tỷ Kč để chi trả cho lương và các khoản thưởng, bao gồm cả các khoản đóng góp bắt buộc. Theo Bộ Tài chính, mức lương trung bình trong khu vực công sẽ tăng lên 58.130 Kč, tương đương mức tăng 6,8% so với năm trước. Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm cải thiện thu nhập cho người lao động trong khu vực công, đồng thời hỗ trợ người cao tuổi thông qua tăng trợ cấp hưu trí.
Phát ngôn viên Bộ Tài chính, Gabriela Krušinová, cho biết ngân sách chi cho lương năm tới tăng 33,9 tỷ Kč so với ngân sách đã được phê duyệt năm nay. Trong đó, riêng tiền lương chưa tính các khoản đóng góp là 316,1 tỷ Kč, tăng 25,1 tỷ Kč so với năm hiện tại.
Diễn biến chính
Điểm đáng chú ý là mức tăng lương không đồng đều giữa các nhóm nghề và trình độ. Những người có thu nhập thấp và mới vào nghề sẽ được tăng nhiều hơn. Hệ thống bảng lương cũng được cải tổ:
- Mức lương thấp nhất sẽ bằng mức lương tối thiểu hiện hành.
- Khoảng cách giữa các bậc lương sẽ được giữ ở mức tối thiểu 4%.
- Số bậc lương giảm từ 12 xuống còn 8, giúp đơn giản hóa hệ thống.
- Thời gian làm việc và kinh nghiệm sẽ được tính đến rõ ràng hơn trong việc xác định lương.
Bộ Lao động cho biết thay đổi này ảnh hưởng tới khoảng 858 nghìn người làm việc trong khu vực công. Công đoàn các cơ quan nhà nước đã công bố dự thảo bảng lương mới và cung cấp công cụ tính toán để người lao động có thể so sánh mức lương mới với hiện tại.
Riêng giáo viên, ngân sách đảm bảo mức lương tối thiểu bằng 130% mức lương trung bình, dựa trên mức lương năm 2025. Nhờ đó, lương trung bình của giáo viên trong hệ thống giáo dục địa phương sẽ tăng khoảng 6%, tương đương tăng 3.600 Kč lên mức 63.269 Kč. Bộ Giáo dục sẽ công bố chi tiết mức lương mới cho giáo viên sau khi thảo luận với công đoàn trong tuần tới.
Về nhóm y tế, công đoàn đại diện cho nhân viên bệnh viện và dịch vụ cấp cứu yêu cầu tăng lương tối thiểu 6%. Tuy nhiên, Bộ Y tế cho biết yêu cầu này sẽ làm tăng thâm hụt quỹ bảo hiểm y tế công cộng, nên chưa thể đưa vào dự thảo ngân sách. Nhà nước sẽ tăng khoản thanh toán cho người được bảo hiểm nhà nước thêm 16,5 tỷ Kč lên tổng 174,2 tỷ Kč, giúp hệ thống y tế đạt tổng ngân sách 605 tỷ Kč.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc tăng lương và cải tổ bảng lương nhằm mục đích hỗ trợ những người có thu nhập thấp và mới vào nghề, giúp họ cải thiện đời sống trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, mức tăng trung bình không đồng nghĩa mọi người đều được tăng lương như nhau, mà phụ thuộc vào vị trí công việc, bậc lương và thâm niên.
Đáng chú ý, một số nhóm như nhân viên không phải giáo viên trong trường học, nhân viên văn hóa và công chức sẽ được tăng lương cơ bản từ 3.040 đến 10.160 Kč mỗi tháng, trung bình khoảng 6.620 Kč. Trong khi đó, nhân viên dịch vụ xã hội và y tá có mức tăng dao động từ 0 đến 8.330 Kč, trung bình khoảng 3.375 Kč. Điều này có nghĩa một số người có thể không được tăng lương cơ bản mà chỉ nhận được các khoản thưởng hoặc phụ cấp khác.
Công đoàn lo ngại việc tăng lương cơ bản có thể đi kèm với việc giảm các khoản phụ cấp cá nhân, nên yêu cầu các tính toán cụ thể để đảm bảo người lao động không bị thiệt thòi. Ngoài ra, lực lượng an ninh như cảnh sát, lính cứu hỏa có hệ thống trả lương riêng và sẽ được tăng thêm 2.400 Kč vào lương cơ bản cùng 500 Kč cho làm thêm giờ và trực ca.
Về mặt tài chính địa phương, các thành phố và vùng tự quản có ngân sách riêng và không được Bộ Tài chính tổng hợp chi tiết trong ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, phần lớn lương trong giáo dục địa phương được chi trả từ ngân sách Bộ Giáo dục. Các điều chỉnh cuối cùng sẽ được hoàn thiện sau khi chính phủ phê duyệt các nghị định và luật ngân sách trong năm.
Với người cao tuổi, ngân sách dành cho trợ cấp hưu trí dự kiến tăng lên 762,8 tỷ Kč, tăng 23,2 tỷ Kč so với năm trước. Mức lương hưu trung bình sẽ tăng thêm 304 Kč lên khoảng 22.196 Kč mỗi tháng từ đầu năm 2027. Ngoài ra, người cao tuổi sẽ nhận khoản trợ cấp một lần 2.000 Kč vào tháng 1, tổng chi phí khoảng 5,5 tỷ Kč.
Tuy nhiên, đảng đối lập ODS đề xuất không chi trả khoản trợ cấp một lần này do ngân sách nhà nước đang thâm hụt lớn, đồng thời đề nghị không tăng lương hưu cho người trên 80 tuổi để tiết kiệm thêm khoảng 2,6 tỷ Kč.
Kết luận
Dự thảo ngân sách nhà nước Séc năm 2027 đặt mục tiêu tăng lương cho khu vực công và trợ cấp cho người cao tuổi, với mức tăng trung bình gần 7%. Những người có thu nhập thấp và mới vào nghề được ưu tiên tăng nhiều hơn, đồng thời hệ thống bảng lương được cải tổ để minh bạch và công bằng hơn. Tuy nhiên, các nhóm nghề khác nhau sẽ có mức tăng khác nhau, và các cuộc đàm phán với công đoàn vẫn đang tiếp tục để hoàn thiện chi tiết.
Ai được tăng lương nhiều nhất? Giáo viên, y tế và người cao tuổi nhận bao nhiêu?