AI trong quảng cáo: Khi sự giống người trở thành rào cản
Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong lĩnh vực quảng cáo, giúp doanh nghiệp sản xuất nội dung nhanh và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng quảng cáo do AI tạo ra nếu quá giống con người lại có thể gây cảm giác khó chịu cho người xem, đặc biệt là giới trẻ Gen Z. Vậy điều này có ý nghĩa gì trong bối cảnh quảng cáo số phát triển mạnh mẽ?
Bối cảnh
Trong bối cảnh thế giới chuyển đổi số mạnh mẽ, các doanh nghiệp đang tận dụng AI để tạo ra các video quảng cáo nhanh hơn và tiết kiệm hơn so với phương pháp truyền thống. Đặc biệt, nền tảng TikTok yêu cầu doanh nghiệp phải liên tục cập nhật nội dung mới để thu hút người xem, điều này khiến AI trở thành công cụ hữu ích cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Gen Z, nhóm người dùng trẻ tuổi từ 18 đến 29, là đối tượng chính của các chiến dịch quảng cáo trên nền tảng số. Nghiên cứu khảo sát 302 người dùng TikTok thuộc Gen Z tại TP.HCM cho thấy sự sáng tạo và tính mới lạ trong nội dung do AI tạo ra ảnh hưởng mạnh đến cảm nhận về sự "thông minh" của quảng cáo, từ đó tác động đến ý định mua hàng.
Diễn biến chính
ThS Nguyễn Thị Tuyết Nga, Trường đại học Sài Gòn, trình bày nghiên cứu về quảng cáo do AI tạo ra trên TikTok và ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của Gen Z. Theo đó:
- Việc sản xuất video theo cách truyền thống tốn nhiều thời gian và chi phí, trong khi TikTok đòi hỏi nội dung liên tục đổi mới.
- AI giúp doanh nghiệp sản xuất nội dung nhanh hơn, chi phí thấp hơn, phù hợp với yêu cầu của nền tảng số.
- Người xem đánh giá cao tính sáng tạo và mới lạ của nội dung AI, cảm nhận này làm tăng sự chấp nhận quảng cáo và ý định mua hàng.
- Tuy nhiên, khi nội dung AI cố gắng mô phỏng con người quá mức nhưng vẫn lộ những chi tiết bất thường, người xem có thể cảm thấy kỳ lạ hoặc khó chịu.
- Độ chân thật cao không đồng nghĩa với mức độ thoải mái hay tin tưởng cao hơn.
Bà Nga khuyến nghị nhà quảng cáo nên tập trung vào nội dung tự nhiên, đáng tin cậy thay vì cố gắng làm cho quảng cáo AI giống người thật một cách hoàn hảo. Doanh nghiệp cũng nên thử nghiệm các mức độ sử dụng AI khác nhau tùy theo nhóm khách hàng mục tiêu, đồng thời chú trọng khắc phục lỗi kỹ thuật trong nội dung.
Điều này đặt ra yêu cầu mới trong cách doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng trên nền tảng số: không chỉ tạo nhiều nội dung nhanh mà còn phải quan tâm đến cách khách hàng cảm nhận và chấp nhận nội dung do AI tạo ra.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc AI tham gia sâu vào lĩnh vực quảng cáo phản ánh xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trong kinh doanh hiện nay. Với chi phí thấp và tốc độ sản xuất nhanh, AI giúp doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, dễ dàng tiếp cận khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một nghịch lý: nội dung quảng cáo do AI tạo ra nếu quá giống người thật nhưng không hoàn hảo sẽ gây cảm giác khó chịu, khiến người xem mất niềm tin. Hiện tượng này liên quan đến khái niệm "thung lũng kỳ quái" (uncanny valley) trong công nghệ, khi sự giống người chưa đủ tinh tế sẽ tạo ra cảm giác lạ lẫm hoặc sợ hãi.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, nơi nhiều doanh nghiệp nhỏ và cá nhân kinh doanh online, việc hiểu rõ xu hướng này giúp họ lựa chọn cách làm quảng cáo phù hợp, tránh lãng phí chi phí và tạo sự kết nối chân thực với khách hàng, đặc biệt là giới trẻ.
Bên cạnh đó, xu hướng trải nghiệm sản phẩm trong không gian ảo (metaverse) cũng được đề cập, mở ra kênh giao dịch mới cho doanh nghiệp. Metaverse là môi trường kỹ thuật số 3D cho phép người dùng tương tác và trải nghiệm sản phẩm trước khi mua, thay đổi cách tiếp cận truyền thống.
Tuy nhiên, mở rộng sang không gian ảo cũng đặt ra các thách thức về quyền riêng tư, an toàn dữ liệu và nguy cơ giả mạo danh tính, đòi hỏi doanh nghiệp và người tiêu dùng cần cảnh giác và có biện pháp bảo vệ phù hợp.
Kết luận
Công nghệ AI đang làm thay đổi căn bản cách doanh nghiệp tạo và truyền tải quảng cáo, đặc biệt trên các nền tảng số như TikTok. Tuy nhiên, việc nội dung AI quá giống người thật có thể phản tác dụng, gây khó chịu cho người xem. Do đó, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng trong việc sử dụng AI, tập trung vào sự tự nhiên và đáng tin cậy để tạo ra quảng cáo hiệu quả và được chấp nhận. Đồng thời, xu hướng trải nghiệm sản phẩm trong không gian ảo mở ra nhiều cơ hội mới nhưng cũng kèm theo thách thức về bảo mật thông tin.
Hình ảnh từ bài viết
Phiên trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc tế về kinh tế, tài chính và quản trị (ICEFM) 2026, diễn ra tại TP.HCM ngày 25-9 - Ảnh: BTC
GS.TS Garry Tan Wei Han, Đại học UCSI (Malaysia), trình bày về sự thay đổi từ các kênh bán hàng truyền thống, thương mại điện tử đến những hình thức thương mại mới trong ngành du lịch - Ảnh: BTC
AI trong quảng cáo: Khi sự giống người trở thành rào cản