Bầu cử lịch sử tại Israel: Cuộc trưng cầu ý dân về Netanjahu và nguy cơ bế tắc chính trị
Ngày 10 tháng 10, người dân Israel sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội được đánh giá là quan trọng nhất trong lịch sử nước này. Cuộc bầu cử không chỉ quyết định tương lai chính trị mà còn được xem như một cuộc trưng cầu ý dân về Thủ tướng Benjamin Netanjahu. Liệu ông có thể tiếp tục giữ vững quyền lực trong bối cảnh xã hội Israel đang chia rẽ sâu sắc sau vụ tấn công đẫm máu của phong trào Hamas ba năm trước?
Bối cảnh
Cuộc bầu cử diễn ra ba năm sau vụ tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023 do phong trào Hamas và các đồng minh thực hiện. Đây là một trong những sự kiện đẫm máu nhất trong lịch sử hiện đại của Israel, với hơn một nghìn hai trăm người thiệt mạng và hàng trăm người bị bắt cóc đưa vào Dải Gaza. Phản ứng lại, Israel đã phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn, gây ra hàng chục nghìn thương vong và một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng tại Gaza.
Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh xã hội Israel đang bị chia rẽ sâu sắc về nhiều vấn đề, bao gồm trách nhiệm về sự thất bại trong an ninh, nghĩa vụ quân sự, độc lập của các thể chế dân chủ và tòa án, cũng như khả năng duy trì thịnh vượng kinh tế và các liên minh quốc tế. Những vấn đề này càng làm tăng thêm sự phân cực và nguy cơ bị cô lập trên trường quốc tế.
Diễn biến chính
Trong cuộc bầu cử này, người dân Israel sẽ lựa chọn giữa 37 đảng phái chính trị, phản ánh sự đa dạng và phức tạp của nền chính trị nước này. Đặc biệt, ngày 7 tháng 10 trở thành chủ đề trung tâm trong chiến dịch tranh cử của cả phe cầm quyền và đối lập.
Phe cầm quyền do đảng Likud lãnh đạo, đứng đầu là Thủ tướng Benjamin Netanjahu, nhấn mạnh việc đảm bảo an ninh quốc gia như một thành tựu chính. Trong khi đó, các lực lượng đối lập cam kết thành lập một ủy ban điều tra độc lập để làm rõ trách nhiệm về vụ tấn công và những sai sót liên quan.
Vấn đề nghĩa vụ quân sự của cộng đồng người Do Thái cực đoan (ultraortodox) cũng là một điểm nóng trong chiến dịch, khi các đảng phái tranh luận về việc có nên bắt buộc nhóm này tham gia nghĩa vụ quân sự hay không.
Cuộc bầu cử được xem như một cuộc trưng cầu ý dân về cá nhân Thủ tướng Netanjahu. Ông là nhân vật gây chia rẽ khi vừa là lãnh đạo không thể tranh cãi của phe cầm quyền, vừa là mục tiêu chỉ trích mạnh mẽ của phe đối lập. Mặc dù đang đối mặt với các vụ kiện tham nhũng, các cuộc biểu tình phản đối và khủng hoảng chính trị liên tục, Netanjahu vẫn duy trì được liên minh với các đảng cực hữu và cộng đồng ultraortodox trong suốt nhiệm kỳ bốn năm qua.
Phân tích & Ý nghĩa
Đối thủ chính của Netanjahu trong cuộc bầu cử là đảng trung dung mới Jašar (tạm dịch: Đảng Trung thực), do cựu Tổng Tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot lãnh đạo. Eisenkot được nhiều người coi là ứng viên sáng giá cho vị trí Thủ tướng nhờ sự ủng hộ của các cử tri mong muốn cải cách chính trị và đoàn kết quốc gia.
Eisenkot ủng hộ các chiến dịch quân sự của Israel nhưng chỉ trích chính phủ hiện tại thiếu chiến lược rõ ràng và kêu gọi điều tra độc lập về những thất bại an ninh liên quan đến vụ tấn công ngày 7 tháng 10. Kinh nghiệm quân sự và những mất mát cá nhân trong cuộc chiến tại Gaza đã giúp ông có được sự tín nhiệm từ nhiều tầng lớp cử tri.
Cuộc bầu cử này không chỉ quyết định ai sẽ lãnh đạo Israel mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến chính sách an ninh, xã hội và kinh tế của đất nước. Nguy cơ bế tắc chính trị rất cao, khi các phe phái có thể không đạt được đa số rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc thành lập chính phủ ổn định.
Kết luận
Cuộc bầu cử ngày 10 tháng 10 tại Israel được xem như một cuộc trưng cầu ý dân về Thủ tướng Benjamin Netanjahu, diễn ra trong bối cảnh xã hội chia rẽ sâu sắc và những thách thức lớn về an ninh và chính trị. Kết quả sẽ quyết định hướng đi tương lai của quốc gia này, nhưng cũng đặt ra nguy cơ bế tắc chính trị và những bất ổn kéo dài.
Bầu cử lịch sử tại Israel: Cuộc trưng cầu ý dân về Netanjahu và nguy cơ bế tắc chính trị