Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Điểm thưởng IELTS 1,5 gây bất công trong tuyển sinh đại học

0001-01-01

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Điểm thưởng IELTS 1,5 gây bất công trong tuyển sinh đại học

Việc cộng điểm thưởng cho chứng chỉ IELTS và giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét điều chỉnh vì gây ra sự bất công cho nhiều thí sinh. Tại phiên giải trình trước Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội ngày 20 tháng 9, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đã phân tích rõ những bất cập trong cơ chế tuyển sinh hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm tăng tính minh bạch, công bằng cho thí sinh.

Bối cảnh

Tuyển sinh đại học tại Việt Nam hiện có gần 20 phương thức khác nhau, trong đó phổ biến nhất là xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, thi đánh giá năng lực và xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế như IELTS. Tuy nhiên, việc các trường đại học tự do áp dụng nhiều phương thức với quy đổi điểm không thống nhất dẫn đến chênh lệch điểm chuẩn giữa các phương thức, gây ra sự bất bình đẳng cho thí sinh.

Đặc biệt, việc cộng điểm thưởng cho chứng chỉ IELTS hoặc giải học sinh giỏi trong xét tuyển được nhiều trường áp dụng, nhưng mức cộng điểm có thể lên tới 1,5 điểm, trong khi điểm chuẩn đầu vào nhiều ngành rất cao, lên tới 28 điểm. Điều này khiến những thí sinh đạt điểm thi cao nhưng không có điều kiện thi các chứng chỉ đắt tiền bị thiệt thòi, không trúng tuyển dù điểm số thực tế rất tốt.

Diễn biến chính

Tại phiên giải trình, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đã đề nghị Bộ trưởng làm rõ tính công bằng và minh bạch giữa các phương thức tuyển sinh, đồng thời yêu cầu chuẩn hóa cơ chế quy đổi điểm để tránh sự phức tạp và khó dự đoán cho thí sinh. Bà cũng đặt câu hỏi về việc Bộ có đánh giá tác động của việc bỏ cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ và giải học sinh giỏi từ năm 2027 đối với những học sinh đã chuẩn bị theo quy định hiện hành hay không, cũng như việc công bố thay đổi có đúng quy định về thời gian và lộ trình chuyển tiếp hay không.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn giải thích rằng Bộ đã yêu cầu các trường từ năm 2023 phải quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức xét tuyển để giảm chênh lệch điểm chuẩn. Tuy nhiên, việc mỗi trường tự quy đổi theo cách riêng vẫn chưa chính xác. Do đó, Bộ hướng tới giảm bớt số lượng phương thức xét tuyển không cần thiết, dự kiến từ năm 2027 mỗi ngành chỉ dùng 3 phương thức và từ năm 2028 chỉ được dùng 1 phương thức duy nhất.

Về đề xuất bỏ điểm cộng IELTS và giải học sinh giỏi, Bộ trưởng cho biết dựa trên phân tích dữ liệu tuyển sinh nhiều năm cho thấy việc cộng điểm cho các ngành không yêu cầu chuyên môn ngoại ngữ là bất công, vì thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh được tính năng lực kiến thức hai lần. Ông nhấn mạnh rằng việc học tiếng Anh vẫn rất cần thiết cho học đại học và nghề nghiệp, nhưng cách cộng điểm thưởng hiện nay cần được điều chỉnh để đảm bảo công bằng.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc đa dạng phương thức xét tuyển nhằm tạo nhiều cơ hội cho thí sinh nhưng cũng gây ra sự phức tạp, khó dự đoán và bất bình đẳng khi điểm chuẩn giữa các phương thức chênh lệch lớn. Đặc biệt, cộng điểm thưởng cho chứng chỉ quốc tế như IELTS với mức cao có thể khiến thí sinh không có điều kiện thi chứng chỉ này bị thiệt thòi, dù điểm thi tốt nghiệp THPT của họ rất cao.

Đề xuất giảm số lượng phương thức xét tuyển và chuẩn hóa quy đổi điểm sẽ giúp hệ thống tuyển sinh minh bạch hơn, dễ hiểu hơn cho thí sinh và phụ huynh. Đồng thời, việc loại bỏ cộng điểm thưởng không hợp lý sẽ tạo sự công bằng hơn trong cạnh tranh đầu vào đại học, tránh tình trạng một số thí sinh được ưu ái không xứng đáng dựa trên chứng chỉ đắt tiền không phải là yêu cầu chuyên môn của ngành học.

Kết luận

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đánh giá đây là vấn đề cấp bách liên quan đến công bằng trong tuyển sinh đại học và cần được điều chỉnh ngay. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến chuyên gia, hoàn thiện quy chế tuyển sinh để vừa đảm bảo yêu cầu chất lượng đào tạo, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh.