Cấp sổ hồng có bắt buộc phải có chữ ký giáp ranh của hàng xóm?
Nhiều người dân khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hay còn gọi là sổ hồng, gặp khó khăn vì hàng xóm sát bên không chịu ký xác nhận ranh giới đất đai. Vậy ký giáp ranh có phải là thủ tục bắt buộc và liệu chính quyền có quyền từ chối cấp sổ hồng nếu thiếu chữ ký này không?
Bối cảnh
Việc cấp sổ hồng là thủ tục hành chính quan trọng xác nhận quyền sử dụng đất của người dân. Ở Việt Nam, sổ hồng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, giúp người dân có cơ sở pháp lý để quản lý, giao dịch đất đai. Tuy nhiên, trong quá trình cấp sổ hồng lần đầu, nhiều trường hợp xảy ra tranh chấp hoặc khó khăn liên quan đến việc xác định ranh giới đất với các hộ liền kề, gọi là tứ cận.
Trong thực tế, việc ký giáp ranh giữa các hộ liền kề được áp dụng như một thông lệ để xác nhận ranh giới đất đai, nhằm tránh chồng lấn, tranh chấp. Tuy nhiên, pháp luật đất đai hiện hành không quy định bắt buộc phải có chữ ký giáp ranh mới được cấp sổ hồng.
Diễn biến chính
Theo luật sư Hứa Thị Thảo, Đoàn luật sư TP.HCM, pháp luật không có quy định cụ thể về việc ký giáp ranh là thủ tục bắt buộc trong cấp sổ hồng. Cơ quan chức năng cũng không được phép từ chối tiếp nhận hồ sơ cấp sổ hồng chỉ vì thiếu chữ ký giáp ranh của hàng xóm.
Tuy nhiên, trong thực tế, việc ký giáp ranh thường được áp dụng khi cấp sổ hồng lần đầu nhằm đảm bảo thửa đất có ranh giới rõ ràng. Nếu thửa đất đã có giấy tờ pháp lý xác định ranh giới hoặc có bản vẽ, văn bản thỏa thuận ranh giới, việc ký giáp ranh không bắt buộc.
Việc ký giáp ranh cũng thường áp dụng trong các trường hợp giải quyết tranh chấp ranh đất, đo vẽ lại diện tích khi cấp sổ hồng, hoặc cập nhật hồ sơ đất đai. Nếu hàng xóm không ký giáp ranh, cơ quan chức năng vẫn phải giải quyết cấp sổ hồng cho người dân theo quy định, không được trì hoãn hay từ chối.
Đại diện UBND một xã tại TP.HCM cho biết, dù không bắt buộc, nhưng yêu cầu ký giáp ranh vẫn được nêu ra trong quá trình xác định ranh giới đất. UBND cấp xã là cơ quan có thẩm quyền cấp sổ hồng lần đầu và cấp sổ khi chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn.
Quy trình xác định ranh giới gồm tiếp nhận hồ sơ, đề nghị người dân liên hệ đơn vị đo vẽ, cắm mốc thửa đất, lập bản mô tả ranh giới. Cán bộ sẽ kiểm tra hiện trạng thửa đất, xác định các thửa đất tứ cận đã có sổ hay chưa, đã xây nhà hay chưa.
Nếu các thửa đất tứ cận đã được cấp sổ hoặc có ranh giới cụ thể, không cần xác nhận ranh giới thêm. Trường hợp một hoặc nhiều phía tiếp giáp chưa có sổ hoặc chưa xác định ranh giới, cán bộ sẽ niêm yết công khai hồ sơ, lấy ý kiến nhân dân và mời các hộ tứ cận cho ý kiến đồng ý hay không về ranh giới đất.
Trong thời gian 15 ngày niêm yết, nếu hàng xóm tứ cận đồng ý thì đây là cơ sở để UBND xã cấp sổ. Nếu hàng xóm không tham gia ý kiến hoặc không ký, UBND xã vẫn cấp sổ theo bản đo vẽ đã xác định.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc ký giáp ranh tuy không bắt buộc theo luật, nhưng được xem là một thủ tục thực tiễn nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, tránh tranh chấp về ranh giới đất đai. Đối với người dân, việc có chữ ký giáp ranh giúp thủ tục cấp sổ hồng diễn ra thuận lợi hơn, minh bạch ranh giới đất.
Tuy nhiên, nếu hàng xóm không hợp tác ký giáp ranh, người dân không nên lo lắng vì cơ quan chức năng vẫn có trách nhiệm cấp sổ hồng dựa trên các giấy tờ, bản vẽ đo đạc hợp lệ. Việc trì hoãn hoặc từ chối cấp sổ chỉ vì thiếu chữ ký giáp ranh là không đúng quy định và người dân có quyền khiếu nại lên cấp trên để bảo vệ quyền lợi.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thông tin về thủ tục đất đai ở Việt Nam như thế này giúp hiểu rõ hơn về quy trình pháp lý và quyền lợi khi sở hữu đất đai tại quê nhà, nhất là với những ai có nhu cầu làm giấy tờ hoặc giao dịch bất động sản.
Kết luận
Việc ký giáp ranh giữa các hộ liền kề khi cấp sổ hồng là một thủ tục thực tiễn nhưng không bắt buộc theo quy định pháp luật. Cơ quan chức năng không được phép từ chối hay trì hoãn cấp sổ hồng chỉ vì thiếu chữ ký giáp ranh của hàng xóm. Người dân có thể yên tâm làm thủ tục và khi cần thiết có thể khiếu nại để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Hình ảnh từ bài viết
Việc kiểm tra hiện trạng, xác định ranh mốc đất và ký giáp ranh nhằm bảo đảm việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ hồng) lần đầu được chính xác - Ảnh: TRÍ ĐỨC
- Ảnh 2.
Cấp sổ hồng có bắt buộc phải có chữ ký giáp ranh của hàng xóm?