Chăm sóc giảm nhẹ: Không chỉ dành cho bệnh nhân ung thư

0001-01-01

Chăm sóc giảm nhẹ: Không chỉ dành cho bệnh nhân ung thư

Chăm sóc giảm nhẹ là một lĩnh vực y tế quan trọng nhưng vẫn còn nhiều hiểu lầm trong cộng đồng. Liệu chăm sóc giảm nhẹ chỉ dành cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối? Thực tế có rất nhiều người bệnh khác cũng cần được chăm sóc toàn diện để giảm bớt đau đớn và nâng cao chất lượng cuộc sống. Vậy chăm sóc giảm nhẹ là gì và tại sao nó lại cần thiết đến vậy?

Bối cảnh

Ngày 10 tháng 10 được chọn là Ngày Chăm sóc giảm nhẹ thế giới, nhằm nâng cao nhận thức về lĩnh vực này. Tại Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa An Sinh phối hợp với Hội Y học chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam cùng 15 bệnh viện trên toàn quốc tổ chức tọa đàm về chăm sóc giảm nhẹ tại bệnh viện. Đây là dịp để các chuyên gia y tế, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng cùng thảo luận về vai trò và phát triển dịch vụ này.

Chăm sóc giảm nhẹ không chỉ là việc điều trị bệnh mà còn là trách nhiệm đạo đức của ngành y, nhằm giảm bớt đau đớn, tôn trọng phẩm giá người bệnh và đồng hành cùng họ trong suốt quá trình điều trị, dù bệnh có thể không chữa khỏi được. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên môn y tế, công tác xã hội và chăm sóc khách hàng trong bệnh viện.

Diễn biến chính

TS.BS Mai Văn Điển, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Sinh, nhấn mạnh rằng chăm sóc giảm nhẹ là một phần không thể thiếu trong đạo đức y tế. Khi khả năng chữa khỏi bệnh còn hạn chế, người bệnh vẫn cần được giảm đau, được giải thích rõ ràng về tình trạng, được an ủi và bảo đảm không bị bỏ rơi.

Để thực hiện chăm sóc giảm nhẹ hiệu quả, cần xây dựng chương trình toàn diện với sự tham gia của toàn bộ bệnh viện. Các lực lượng gồm đội ngũ chuyên môn y tế đánh giá và điều trị triệu chứng, bộ phận công tác xã hội hỗ trợ về tâm lý, gia đình và điều kiện sống, cùng bộ phận chăm sóc khách hàng tiếp nhận phản ánh và hỗ trợ người bệnh tiếp cận dịch vụ.

Sự phối hợp giữa các bộ phận giúp người bệnh và gia đình không phải lặp lại câu chuyện của mình nhiều lần và giảm bớt áp lực khi đang trong tình trạng mệt mỏi, bất an. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Phân tích & Ý nghĩa

TS Thân Hà Ngọc Thể, Chủ tịch Hội Y học chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam, cho biết nhiều người vẫn nhầm tưởng chăm sóc giảm nhẹ chỉ dành cho bệnh nhân ung thư, trong khi thực tế chỉ khoảng 34% nhu cầu thuộc về nhóm này. Các bệnh mạn tính như tim mạch, HIV, bệnh phổi, thận cũng cần được chăm sóc giảm nhẹ để cải thiện chất lượng cuộc sống.

Theo thống kê năm 2015, Việt Nam có khoảng 650.000 người cần chăm sóc giảm nhẹ mỗi năm, và dự kiến nhu cầu này sẽ tăng lên 87% vào năm 2060. Tuy nhiên, dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ hiện chưa được triển khai rộng rãi, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM.

Nguyên nhân của khoảng trống này bao gồm quan niệm sai lầm cho rằng chăm sóc giảm nhẹ đồng nghĩa với bỏ cuộc hoặc chỉ dành cho người sắp qua đời. Thực tế, chăm sóc giảm nhẹ cần được thực hiện sớm, song song với điều trị đặc hiệu, không chỉ ở giai đoạn cuối đời. Việc chăm sóc cần toàn diện, bao gồm cả thể chất và tâm lý, với mọi khoa phòng trong bệnh viện cần có kỹ năng cơ bản, còn các chuyên gia sẽ hỗ trợ các trường hợp phức tạp hơn.

Hiện nay, Bộ Y tế Việt Nam đang xây dựng các chính sách nhằm mở rộng dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ, như dự thảo thông tư quy định thanh toán bảo hiểm y tế cho khám chữa bệnh tại nhà và từ xa, trong đó có nhóm người cần chăm sóc giảm nhẹ giai đoạn cuối và người bệnh mạn tính hạn chế khả năng đi lại. TP.HCM cũng đã thí điểm mô hình khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại nhà gắn với "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục theo địa bàn dân cư".

Kết luận

Chăm sóc giảm nhẹ là một phần thiết yếu của hệ thống y tế, không chỉ dành riêng cho bệnh nhân ung thư mà còn cho nhiều nhóm bệnh khác. Việc nâng cao nhận thức và mở rộng dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ sẽ giúp giảm bớt đau đớn, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh và gia đình họ. Đây cũng là trách nhiệm đạo đức của ngành y và cần sự phối hợp đồng bộ từ các cơ quan, bệnh viện và cộng đồng.