Chiến tranh với Iran thay đổi thị trường dầu mỏ, Mỹ tăng khai thác và xuất khẩu
Cuộc xung đột căng thẳng với Iran đang làm thay đổi sâu sắc thị trường dầu mỏ thế giới. Mỹ tận dụng nguồn dự trữ lớn để tăng khai thác và xuất khẩu dầu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông. Điều này đặt ra câu hỏi về tác động lâu dài đối với an ninh năng lượng toàn cầu và giá cả thị trường.
Bối cảnh
Chiến tranh với Iran đã làm gián đoạn nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông, vốn là trung tâm sản xuất dầu mỏ lớn của thế giới. Mỹ, dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, đã thúc đẩy chính sách được gọi là "Donroeova doktrína" nhằm xây dựng một khu vực ảnh hưởng năng lượng do Mỹ dẫn dắt, tận dụng nguồn dự trữ dầu khí lớn tại Bắc và Nam Mỹ để cân bằng lại thị trường.
Chính sách này nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông, vốn dễ bị ảnh hưởng bởi bất ổn chính trị và xung đột quân sự. Việc mở rộng khai thác dầu đá phiến (shale oil) tại Mỹ và Argentina là minh chứng rõ nét cho xu hướng này.
Diễn biến chính
Theo công ty phân tích năng lượng Na Uy Rystad Energy, sản lượng khai thác dầu và khí đốt tại Bắc và Nam Mỹ sẽ tăng khoảng 10% trong giai đoạn từ năm 2024 đến 2026. Argentina, với mỏ dầu đá phiến Vaca Muerta, đang dẫn đầu khu vực về sản lượng. Tháng 9 vừa qua, xuất khẩu dầu của Argentina lần đầu tiên vượt mốc 10 tỷ USD.
Tập đoàn Chevron dự kiến đầu tư gần 14 tỷ USD (khoảng 300 tỷ Kč) trong thập kỷ tới để phát triển các dự án khai thác tại Argentina. Đồng thời, nhà tỷ phú dầu mỏ Mỹ Harold Hamm, người sáng lập công ty Continental Resources, cũng công bố các dự án mới nhằm tăng sản lượng khai thác shale oil tại Mỹ.
Việc tăng khai thác này giúp Mỹ có thể cân bằng nguồn cung dầu từ Trung Đông, vốn đang bị gián đoạn do xung đột. Mỹ cũng đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô, dầu diesel và các sản phẩm dầu khác sang châu Âu và châu Á, nơi các nhà máy lọc dầu ưu tiên nguồn cung ổn định do gián đoạn từ Trung Đông.
- Dầu Mỹ và Argentina chủ yếu là loại dầu nhẹ, không phải lúc nào cũng phù hợp để thay thế hoàn toàn dầu nặng từ Trung Đông.
- Ngành dầu mỏ Venezuela cũng phục hồi, sản lượng tăng 10% lên 1,2 triệu thùng/ngày trong năm nay.
- Sự gia tăng sản lượng dầu Mỹ làm suy yếu ảnh hưởng của OPEC, tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ, trong việc kiểm soát nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu.
Theo hãng tin Reuters, giá dầu Brent – chuẩn giá dầu quốc tế – đang duy trì ở mức cao gần mức đỉnh 5 tháng do các cuộc tấn công mới tại Trung Đông. Giá dầu Brent tăng nhẹ lên 110,07 USD mỗi thùng, tương đương khoảng 2390 Kč, trong khi dầu WTI của Mỹ cũng tăng lên 104,03 USD, khoảng 2260 Kč.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Mỹ tăng cường khai thác và xuất khẩu dầu khí không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung dầu Trung Đông vốn dễ biến động mà còn làm thay đổi cán cân quyền lực trên thị trường năng lượng toàn cầu. Sự gia tăng sản lượng tại Bắc và Nam Mỹ làm giảm ảnh hưởng của OPEC, vốn thường điều tiết nguồn cung để duy trì giá dầu ở mức có lợi.
Đối với người Việt tại Séc và châu Âu, biến động giá dầu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng và vận tải, từ đó tác động đến giá cả hàng hóa và dịch vụ. Ngành kinh doanh nhỏ như nhà hàng, siêu thị, và dịch vụ nail vốn phổ biến trong cộng đồng cũng chịu ảnh hưởng từ chi phí nhiên liệu và vận chuyển tăng cao.
Kết luận
Chiến tranh với Iran đang làm thay đổi sâu sắc thị trường dầu mỏ thế giới, khi Mỹ tận dụng nguồn dự trữ lớn để tăng khai thác và xuất khẩu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Đông. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu và an ninh năng lượng toàn cầu mà còn tác động đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh của cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu.
Chiến tranh với Iran thay đổi thị trường dầu mỏ, Mỹ tăng khai thác và xuất khẩu