Chủ tịch Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ khi áp giá điện theo khung giờ
Việc áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ cao điểm và thấp điểm đang được Chính phủ đề xuất trong dự thảo sửa đổi Luật Điện lực. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu cần tính toán kỹ lưỡng, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách này trước khi thực hiện, nhằm đảm bảo tính khả thi và ổn định lâu dài cho hệ thống pháp luật cũng như đời sống người dân.
Bối cảnh
Luật Điện lực hiện hành quy định khung giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30 các ngày trong tuần, chủ yếu tập trung vào buổi tối, còn giờ thấp điểm là từ 0h đến 6h hàng ngày. Việc áp dụng giá điện theo khung giờ nhằm mục tiêu khuyến khích người dân sử dụng điện hợp lý, giảm tải cho hệ thống điện vào giờ cao điểm, đồng thời thúc đẩy tiết kiệm năng lượng.
Chính phủ đã đề xuất trong dự thảo luật sửa đổi áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cho khách hàng sử dụng điện sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, đồng thời bổ sung lộ trình thực hiện khi đáp ứng đủ điều kiện.
Diễn biến chính
Tại phiên thảo luận tổ vào chiều ngày 20 tháng 10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá việc sửa đổi Luật Điện lực là cần thiết để tháo gỡ những vướng mắc hiện nay. Tuy nhiên, ông đề nghị Chính phủ và các cơ quan thẩm tra rà soát kỹ các nội dung sửa đổi, đặc biệt là đánh giá tác động cụ thể của chính sách áp giá điện theo khung giờ.
Ông nhấn mạnh cần làm rõ mức thay đổi hóa đơn tiền điện đối với từng nhóm hộ gia đình cũng như tác động đến chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải xây dựng các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội phù hợp, đặc biệt với các đối tượng chính sách, hộ nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn.
Phó bí thư thường trực tỉnh Quảng Trị, ông Trần Vũ Khiêm, ủng hộ việc thí điểm áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ, đồng thời đề nghị đánh giá kỹ lưỡng tác động đối với các hộ gia đình thu nhập thấp và kèm theo các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện.
Ngược lại, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, bà Tạ Thị Yên, cho rằng chưa nên áp dụng ngay chính sách này. Bà phân tích rằng giờ cao điểm buổi tối là thời gian sinh hoạt bình thường của đa số gia đình, việc thay đổi thói quen sử dụng điện vào giờ này là rất khó khăn, đặc biệt với trẻ nhỏ và các hoạt động thiết yếu như học tập, tắm rửa.
Bà cũng cảnh báo nếu chính sách không được thiết kế kỹ, có thể làm tăng chi phí điện cho những người không thể thay đổi hành vi sử dụng điện.
Về đề xuất cho tư nhân phát triển điện hạt nhân module nhỏ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quy định chặt chẽ về điều kiện an toàn, năng lực nhà đầu tư và cơ chế giám sát. Ông cũng đồng tình với định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong cấp phép hoạt động điện lực, nhưng vẫn lưu ý phải bảo đảm sự đồng bộ giữa các khâu phát điện, truyền tải, phân phối và bán lẻ điện.
Dự thảo luật cũng đề xuất quy định về việc ngừng hoặc giảm mức cung cấp điện đối với khách hàng vi phạm. Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cảnh báo việc ngừng cung cấp điện cần được cân nhắc kỹ, vì hợp đồng mua bán điện là hợp đồng dân sự và không thể tự ý cắt điện nếu không vì mục đích quốc gia hoặc lợi ích công cộng.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc áp dụng giá điện theo khung giờ là một chính sách nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện, giúp giảm áp lực vào giờ cao điểm và khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm hơn. Tuy nhiên, chính sách này cũng đặt ra nhiều thách thức trong thực tế, đặc biệt với các hộ gia đình có thu nhập thấp hoặc có thói quen sinh hoạt cố định vào buổi tối.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và các nước EU, dù không trực tiếp chịu ảnh hưởng từ chính sách giá điện ở Việt Nam, nhưng bài học về việc cân nhắc kỹ lưỡng tác động của các chính sách năng lượng là điều cần thiết. Người Việt ở nước ngoài cũng thường quan tâm đến các chính sách giá cả và chi phí sinh hoạt tại quê nhà, nhất là khi có người thân đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.
Việc xây dựng các giải pháp hỗ trợ an sinh xã hội cho các đối tượng yếu thế là điểm sáng trong dự thảo, thể hiện sự quan tâm đến công bằng xã hội trong quá trình cải cách chính sách giá điện. Đây cũng là bài học cho các quốc gia khác trong việc cân bằng giữa hiệu quả kinh tế và bảo vệ người dân.
Kết luận
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc đánh giá kỹ lưỡng tác động của chính sách áp dụng giá điện theo khung giờ, đồng thời đề nghị xây dựng các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội phù hợp. Việc sửa đổi Luật Điện lực nhằm tháo gỡ những vướng mắc hiện nay, nhưng phải bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và ổn định lâu dài cho hệ thống pháp luật và đời sống người dân.
Hình ảnh từ bài viết
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho ý kiến tại phiên thảo luận ở tổ chiều 20/10. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội
Chủ tịch Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ khi áp giá điện theo khung giờ