Cơ quan Séc không thu hồi được khoản trợ cấp bất hợp pháp của Agrofert vì hết hạn

2026-10-08

Cơ quan Séc không thu hồi được khoản trợ cấp bất hợp pháp của Agrofert vì hết hạn

Nezákonné dotace Agrofertu úřady vymáhat nechtějí. Je pozdě, hájí se

Bối cảnh

Agrofert là tập đoàn đa ngành lớn tại Cộng hòa Séc, hoạt động trong các lĩnh vực như nông nghiệp, thực phẩm, hóa chất và năng lượng tái tạo, với khoảng 18.000 người lao động tại Séc. Tập đoàn này từng thuộc sở hữu của Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít), cựu Thủ tướng Séc, người đã chuyển giao cổ phần vào các quỹ tín thác năm 2017 để tránh xung đột lợi ích theo luật pháp Séc.

Tuy nhiên, các tòa án đã nhiều lần xác nhận rằng Babiš vẫn kiểm soát tập đoàn này. Trong thời gian này, Agrofert đã nhận được các khoản trợ cấp nhà nước mà sau đó bị xác định là bất hợp pháp do vi phạm quy định về xung đột lợi ích.

Diễn biến chính

Vào năm 2025, Bộ Môi trường Séc đã phát hiện ra các khoản trợ cấp bất hợp pháp được cấp cho các công ty thuộc tập đoàn Agrofert, trong đó có công ty Agro Jevišovice nhận 280.000 Kč cho dự án trồng cây. Bộ trưởng Petr Hladík (KDU-ČSL) đã ra lệnh thu hồi các khoản trợ cấp này vào ngày 20 tháng 8 năm 2025.

Tuy nhiên, theo phát ngôn viên của Bộ Môi trường, bà Jana Schillerová, thời hiệu ba năm để thu hồi tiền trợ cấp theo Bộ luật Dân sự Séc đã hết vào cuối năm 2023, tức trước khi lệnh thu hồi được ban hành. Điều này khiến việc thu hồi trở nên không khả thi về mặt pháp lý.

Đáng chú ý, phần lớn khoản trợ cấp bất hợp pháp, khoảng 1,1 triệu Kč, được trao cho Viện Nghiên cứu Hóa học Hữu cơ tại Rybitví (Výzkumný ústav organických syntéz), một đơn vị từng thuộc Agrofert nhưng đã được bán cho tập đoàn Kaprain vào tháng 2 năm 2024. Thời hạn thu hồi khoản trợ cấp này đã hết từ tháng 11 năm 2022, dưới thời các bộ trưởng trước đó.

Bộ Môi trường và Quỹ Môi trường Quốc gia (Státní fond životního prostředí) cũng cho biết họ dựa trên quy định bảo vệ lợi ích tài chính của Liên minh châu Âu, theo đó các cơ quan có bốn năm để khởi động thủ tục xử lý các sai phạm liên quan đến trợ cấp. Nếu không, thời hiệu sẽ hết và không thể thu hồi tiền.

Phân tích & Ý nghĩa

Vụ việc cho thấy sự phức tạp trong việc áp dụng các quy định pháp luật khác nhau liên quan đến thời hiệu thu hồi trợ cấp nhà nước tại Séc. Bộ Môi trường dựa vào Bộ luật Dân sự với thời hiệu ba năm, trong khi các quy định ngân sách và luật bảo vệ lợi ích tài chính EU lại cho phép thời hiệu lên đến mười năm hoặc bốn năm tùy trường hợp.

Việc không thống nhất trong áp dụng luật dẫn đến tình trạng không thể thu hồi các khoản trợ cấp bất hợp pháp, gây thất thoát ngân sách nhà nước và làm giảm niềm tin của công chúng vào công tác quản lý tài chính công. Luật sư của tổ chức chống tham nhũng Transparency International còn nghi ngờ có thể có sự cố ý trì hoãn hoặc thiếu minh bạch trong xử lý vụ việc.

Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, vụ việc này có thể gián tiếp ảnh hưởng tới cách các cơ quan nhà nước xử lý các khoản trợ cấp, hỗ trợ doanh nghiệp, cũng như quy trình kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp có liên quan đến người Việt hoặc các doanh nghiệp nhỏ trong ngành nông nghiệp, thực phẩm, và các lĩnh vực liên quan.

Kết luận

Khoản trợ cấp bất hợp pháp của Agrofert không thể được thu hồi do hết thời hiệu pháp lý, phản ánh những hạn chế trong hệ thống pháp luật và quản lý trợ cấp nhà nước tại Séc. Vụ việc đặt ra yêu cầu cần có sự minh bạch, rõ ràng hơn trong quy trình xử lý và giám sát các khoản trợ cấp để tránh thất thoát ngân sách và bảo vệ lợi ích công cộng.