EVN đề xuất đàm phán lại giá điện các dự án năng lượng tái tạo vướng nghiệm thu
Giữa bối cảnh nhiều dự án điện mặt trời và điện gió đã vận hành thương mại nhưng chưa hoàn tất thủ tục nghiệm thu, Công ty Mua bán điện (EPTC) thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa đề nghị các chủ đầu tư đàm phán lại giá mua điện. Liệu đề xuất này sẽ ảnh hưởng thế nào đến thị trường năng lượng tái tạo và các bên liên quan?
Bối cảnh
Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió nhằm giảm phát thải và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra năm 2023 của Thanh tra Chính phủ, có tới 173 nhà máy hoặc phần nhà máy điện gió, mặt trời đã vận hành thương mại nhưng chưa được cấp văn bản chấp thuận nghiệm thu (CCA) tại thời điểm COD (Commercial Operation Date - ngày vận hành thương mại) hoặc trong thời gian hưởng giá FIT (Feed-in Tariff - giá ưu đãi cho điện tái tạo).
Việc chưa nghiệm thu chính thức này được cho là gây thiệt hại cho EVN, vì các dự án chưa hoàn tất thủ tục nhưng đã được thanh toán tiền điện theo hợp đồng. Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 21/2023 quy định mức giá trần cho điện mặt trời và điện gió, nhằm kiểm soát chi phí và đảm bảo tính minh bạch trong thanh toán.
Diễn biến chính
Công ty Mua bán điện (EPTC) thuộc EVN vừa gửi đề nghị tới các chủ đầu tư dự án năng lượng tái tạo trong diện vướng mắc nghiệm thu, yêu cầu đàm phán lại giá mua điện cho khoảng thời gian dự án đã vận hành thương mại nhưng chưa có văn bản nghiệm thu chính thức.
- EPTC đề xuất "đàm phán giảm giá điện tối đa" cho giai đoạn có vi phạm liên quan đến kiểm tra nghiệm thu (CCA), với mức giá không vượt trần giá điện chuyển tiếp do Bộ Công Thương quy định.
- Giá trần chưa gồm VAT theo Quyết định 21/2023 dao động từ 1.184,9 đến 1.508,27 đồng/kWh cho điện mặt trời và từ 1.587,12 đến 1.815,95 đồng/kWh cho điện gió, tùy loại hình dự án.
- Các chủ đầu tư được đề nghị sớm gửi phương án đàm phán cùng các căn cứ liên quan và sắp xếp lịch làm việc với EPTC.
Bộ Công Thương cũng đề xuất EVN và các chủ đầu tư rà soát lại điều kiện hưởng giá FIT, xác định lại giá với các dự án không đủ điều kiện và báo cáo cấp có thẩm quyền để làm căn cứ bù trừ tiền mua điện, nhằm hạn chế tranh chấp và bảo vệ môi trường đầu tư.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư phản ánh rằng trước đây chưa có quy định bắt buộc phải có văn bản nghiệm thu mới được công nhận COD. Thông tư 10/2023 mới bổ sung điều kiện này, trong khi các nhà máy đã vận hành từ năm 2021 trở về trước. Do đó, họ đề nghị giữ nguyên ngày COD đã được công nhận, không áp dụng hồi tố và được thanh toán tiền điện đầy đủ theo hợp đồng.
Phân tích & Ý nghĩa
Đề xuất đàm phán lại giá mua điện của EVN xuất phát từ thực tế nhiều dự án năng lượng tái tạo chưa hoàn tất thủ tục nghiệm thu, dẫn đến rủi ro tài chính và tranh chấp pháp lý. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành và khả năng cân đối tài chính của EVN, đơn vị mua điện và phân phối chính tại Việt Nam.
Đối với các nhà đầu tư, việc không được thanh toán đủ hoặc phải giảm giá mua điện có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và dòng tiền, từ đó tác động đến kế hoạch đầu tư và phát triển dự án mới. Mặt khác, việc Bộ Công Thương và EVN siết chặt điều kiện nghiệm thu cũng nhằm nâng cao chất lượng, minh bạch và hiệu quả của các dự án năng lượng tái tạo.
Với cộng đồng người Việt đang kinh doanh hoặc đầu tư tại Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, diễn biến này là tín hiệu cần chú ý về chính sách và quy định pháp lý liên quan đến giá điện và thủ tục nghiệm thu. Đồng thời, nó cũng phản ánh xu hướng quản lý chặt chẽ hơn của nhà nước nhằm bảo vệ lợi ích chung và môi trường đầu tư.
Kết luận
Việc EVN đề nghị đàm phán lại giá mua điện cho các dự án năng lượng tái tạo vướng mắc nghiệm thu là bước đi nhằm cân bằng lợi ích giữa nhà đầu tư và đơn vị mua điện, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật mới. Đây cũng là tín hiệu cho thấy thị trường năng lượng tái tạo Việt Nam đang trong giai đoạn hoàn thiện cơ chế, tăng cường quản lý để phát triển bền vững.
Hình ảnh từ bài viết
Một nhà máy điện mặt trời đã đưa vào hoạt động ở Mũi Né, Bình Thuận. Ảnh: Việt Quốc
EVN đề xuất đàm phán lại giá điện các dự án năng lượng tái tạo vướng nghiệm thu