Giá xăng giảm mạnh nhưng giá cước vận tải chưa thể hạ ngay
Giá xăng dầu vừa được điều chỉnh giảm mạnh, tạo kỳ vọng về việc giảm giá cước vận tải hàng hóa và hành khách. Tuy nhiên, thực tế giá cước chưa thể giảm ngay lập tức, gây nhiều thắc mắc cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Vậy nguyên nhân do đâu và điều này ảnh hưởng thế nào đến thị trường vận tải?
Bối cảnh
Ngày 1 tháng 11, giá xăng tại Việt Nam được điều chỉnh giảm đáng kể. Cụ thể, xăng E5 RON92 giảm xuống còn 24.223 đồng/lít, giảm 1.804 đồng/lít so với giá bán tối đa trước đó. Xăng E10 RON95-III cũng giảm xuống 24.159 đồng/lít, thấp hơn xăng E5 RON92 khoảng 64 đồng/lít. Trong khi đó, các mặt hàng dầu như dầu diesel và dầu mazut lại giữ nguyên hoặc tăng nhẹ.
Giá xăng dầu là một trong những yếu tố chi phối lớn đến chi phí vận tải. Do đó, khi giá xăng giảm, nhiều người kỳ vọng giá cước vận tải cũng sẽ giảm theo, giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng cuối cùng.
Diễn biến chính
Tuy nhiên, theo phản ánh từ các doanh nghiệp vận tải, giá cước chưa thể giảm ngay dù giá xăng đã giảm mạnh. Một doanh nghiệp vận tải chuyên về xe du lịch cho biết họ ký hợp đồng trọn gói theo năm với đối tác, không bán vé trực tiếp theo ngày nên không thể điều chỉnh giá cước đột ngột theo biến động giá xăng vài nghìn đồng.
Trước đây, khi giá dầu tăng từ khoảng 20.000 đồng lên 30.000 đồng, doanh nghiệp vẫn phải giữ nguyên giá cước đã ký trong hợp đồng. Vì vậy, khi giá xăng giảm vài nghìn đồng như hiện tại, họ vẫn áp dụng mức giá cước cũ. Việc giảm giá xăng giúp doanh nghiệp cải thiện lợi nhuận do chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận hành, từ khoảng 30% trước đây đã tăng lên 40-45% khi giá xăng dầu tăng cao.
Đại diện Hợp tác xã vận tải du lịch và dịch vụ Châu Hà, đơn vị vận tải hành khách tuyến cố định TP.HCM - miền Tây, cho biết việc giảm giá xăng khoảng 1.600 đồng trong vài ngày là chưa đủ để họ hạ giá vé ngay. Doanh nghiệp cần giá xăng dầu duy trì mức giảm ổn định trong 1-2 tháng mới làm hồ sơ điều chỉnh giá cước.
Quy trình điều chỉnh giá cước khá phức tạp, doanh nghiệp phải lập phương án tính toán chi tiết gồm giá nhiên liệu, mức tiêu hao, tiền lương và các chi phí khác, sau đó nộp hồ sơ lên Sở Xây dựng để thẩm định trong vòng 5-10 ngày. Do đó, nếu giá xăng biến động liên tục trong thời gian ngắn, việc điều chỉnh giá cước không thể theo kịp.
Ví dụ, giá vé xe từ bến xe Miền Tây đi bến xe Cần Thơ hiện là 86.000 đồng, nếu giảm cũng chỉ khoảng 82.000 - 85.000 đồng do doanh nghiệp còn phải gánh nhiều chi phí cố định như tiền tài xế, phí cầu đường, bến bãi hai đầu bến. Nếu giảm sâu quá sẽ dẫn đến thua lỗ, ảnh hưởng đến hoạt động và có thể bị phạt hoặc mất tuyến.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giá cước vận tải không giảm ngay dù giá xăng giảm phản ánh đặc thù của ngành vận tải với các hợp đồng dài hạn và quy trình điều chỉnh giá nghiêm ngặt. Điều này nhằm đảm bảo sự ổn định cho doanh nghiệp và tránh gây phiền hà cho khách hàng khi giá xăng dầu biến động liên tục.
Chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận tải, đặc biệt là vận tải hàng hóa, với tỷ lệ khoảng 60%. Do đó, khi giá xăng dầu giảm, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí vận hành, cải thiện lợi nhuận và có thể giảm giá cước trong dài hạn. Tuy nhiên, sự giảm giá này cần có sự ổn định và kéo dài để doanh nghiệp có thể hoàn thiện hồ sơ và điều chỉnh giá hợp lý.
Việc giảm giá cước vận tải sẽ giúp giảm chi phí cho chủ hàng, từ đó có thể kéo giảm giá thành sản phẩm đến tay người tiêu dùng và người nông dân. Đây là một yếu tố tích cực trong bối cảnh giá cả hàng hóa và chi phí sinh hoạt đang được người dân quan tâm.
Kết luận
Giá xăng dầu giảm mạnh là tin vui cho doanh nghiệp vận tải và người tiêu dùng, nhưng giá cước vận tải chưa thể giảm ngay do đặc thù hợp đồng và quy trình điều chỉnh giá. Doanh nghiệp cần thời gian để làm hồ sơ và chờ giá xăng ổn định mới có thể điều chỉnh giá cước phù hợp. Người tiêu dùng và các bên liên quan cần hiểu rõ cơ chế này để có kỳ vọng hợp lý về giá cước vận tải trong thời gian tới.
Hình ảnh từ bài viết
Các đơn vị vận tải tuyến cố định muốn điều chỉnh giá vé phải lập hồ sơ nộp lên Sở Xây dựng duyệt mới được điều chỉnh - Ảnh: THY NHUNG
Theo các doanh nghiệp, việc giảm giá xăng sẽ tác động tích cực đến lợi nhuận của các đơn vị vận tải - Ảnh: THY NHUNG
Chuyên gia cho rằng giá xăng dầu cần ổn định lâu dài giúp doanh nghiệp bớt áp lực hơn - Ảnh: THY NHUNG
Giá xăng giảm mạnh nhưng giá cước vận tải chưa thể hạ ngay