Giải pháp gỡ khó giá thiết bị y tế tại bệnh viện công Việt Nam

0001-01-01

Giải pháp gỡ khó giá thiết bị y tế tại bệnh viện công Việt Nam

Việc mua sắm thiết bị y tế ở các bệnh viện công đang là bài toán khó với nhiều cơ sở y tế khi phải xác định mức giá hợp lý trong bối cảnh giá cả có sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền. Liệu giá bỏ thầu thấp nhất có phải lúc nào cũng là giá hợp lý? Những thách thức và giải pháp nào đang được đặt ra để nâng cao hiệu quả mua sắm thiết bị y tế tại các bệnh viện công?

Bối cảnh

Thiết bị y tế là mặt hàng đặc thù, không giống như hàng hóa thông thường, bởi chúng có tính chuyên dụng cao, số lượng giao dịch không nhiều và không phải lúc nào cũng có sẵn trên thị trường. Việc mua sắm thiết bị y tế tại các bệnh viện công do đó phải tuân thủ quy trình đấu thầu nghiêm ngặt theo quy định pháp luật nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

Tuy nhiên, giá thiết bị y tế có thể khác nhau đáng kể giữa các khu vực như TP.HCM, Hà Nội, các tỉnh miền núi hay Tây Nguyên. Điều này khiến việc xác định một mức giá tham chiếu phù hợp trở nên phức tạp, bởi giá công khai trên hệ thống đấu thầu quốc gia chưa chắc phản ánh đúng khả năng cung ứng tại thời điểm cần mua.

Diễn biến chính

Theo chia sẻ của giám đốc một bệnh viện công chuyên khoa tuyến cuối tại TP.HCM, để xác định giá hợp lý, bệnh viện thường tham khảo nhiều nguồn như dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, báo giá từ các công ty cung cấp hoặc hợp đồng mua sắm của các bệnh viện khác. Tuy nhiên, có trường hợp giá đã công khai nhưng khi liên hệ mua, nhà cung cấp không có hàng, dẫn đến giá tham khảo không đồng nghĩa với giá thực tế có thể mua được.

Về quy trình đấu thầu, các bước đều được pháp luật quy định rõ ràng và bệnh viện công phải tuân thủ nghiêm ngặt, không thể bỏ qua để mua ngay thiết bị mong muốn. Trong khi đó, các khâu trung gian phát sinh trong quá trình mua sắm, như việc hàng hóa phải qua nhiều đơn vị mua đi bán lại hoặc hồ sơ phải xin ý kiến qua nhiều cấp, có thể được xem xét để giảm bớt nhằm tiết kiệm chi phí và thời gian.

Việc chỉ định thầu cũng không phải là giải pháp có thể tùy tiện áp dụng, mà chỉ được thực hiện khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Áp dụng sai có thể dẫn đến sai phạm và rủi ro pháp lý cho bệnh viện.

Phân tích & Ý nghĩa

Rủi ro trong đấu thầu mua sắm thiết bị y tế không chỉ bắt nguồn từ khâu xác định nhu cầu mà còn có thể phát sinh do phê duyệt không đúng thẩm quyền, hồ sơ đấu thầu chưa đầy đủ hoặc bị chỉnh sửa, hợp thức hóa sau đó. Điều này làm tăng nguy cơ sai phạm và tiêu cực trong mua sắm công.

Đặc biệt, nguy cơ xung đột lợi ích có thể xuất hiện khi đối tác cung cấp dịch vụ có quan hệ thân thiết với người đứng đầu hoặc kế toán trưởng của cơ sở y tế. Việc nhận diện, phòng ngừa và xử lý xung đột lợi ích là rất cần thiết để tránh tham nhũng và tiêu cực, đồng thời bảo vệ sự minh bạch trong quản lý tài chính và mua sắm.

Giá thiết bị y tế tại một số bệnh viện công có thể cao hơn đáng kể so với bệnh viện tư do có nhiều khâu trung gian. Vì thiết bị y tế thường có giá trị lớn, từ hàng tỉ đến hàng trăm tỉ đồng, nên chỉ một khoản chênh lệch nhỏ cũng tạo ra giá trị tài chính rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách và chi phí hoạt động của bệnh viện.

Kết luận

Để gỡ khó trong mua sắm thiết bị y tế tại bệnh viện công, cần có sự thay đổi cơ chế vận hành, tăng cường kiểm soát quyền lực của người đứng đầu, minh bạch hóa dòng tiền và giám sát chặt chẽ các quyết định chi tiêu. Đồng thời, xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ, nhận diện các khâu có nguy cơ cao và tuân thủ pháp luật thường xuyên sẽ giúp hạn chế tiêu cực và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong ngành y tế công.