Giao thông công cộng TP.HCM: Khách tăng mạnh, xe buýt ngày càng hiện đại và xanh
Thành phố Hồ Chí Minh đang ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong hệ thống giao thông công cộng với lượng hành khách tăng mạnh và chất lượng dịch vụ được nâng cao. Liệu những thay đổi này có thể giúp người dân tiếp cận phương tiện công cộng thuận tiện hơn, giảm áp lực giao thông cá nhân?
Bối cảnh
Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất Việt Nam với dân số khoảng 14 triệu người và diện tích hơn 6.700 km². Giao thông công cộng tại đây đóng vai trò quan trọng trong việc giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường. Thời gian qua, TP.HCM đã triển khai nhiều chính sách nhằm phát triển hệ thống xe buýt, trong đó có việc miễn phí vé xe buýt để thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng.
Việc chuyển đổi sang xe buýt điện và khí nén thiên nhiên (CNG) cũng là một phần trong chiến lược phát triển giao thông xanh, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng không khí tại thành phố.
Diễn biến chính
Ông Ngô Hải Đường, Trưởng Phòng Quản lý vận tải thuộc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 6 tháng 10, hệ thống xe buýt đã phục vụ hơn 32,75 triệu lượt khách, tăng khoảng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Trung bình, mỗi ngày có khoảng 450.000 lượt khách sử dụng xe buýt, so với khoảng 300.000 lượt/ngày năm trước.
Chính sách miễn phí vé xe buýt được đánh giá là một trong những yếu tố quan trọng giúp tăng sức hấp dẫn của phương tiện này. Bên cạnh đó, TP.HCM cũng tập trung nâng cấp phương tiện và hạ tầng, cải thiện tiện ích đi kèm để nâng cao trải nghiệm hành khách.
Đáng chú ý, trong tổng số 2.452 xe buýt trên toàn mạng lưới, có 1.487 xe buýt điện chiếm 60,6% và 182 xe sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) chiếm 7,4%. Theo kế hoạch, từ năm 2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh sẽ sử dụng điện hoặc CNG, và đến năm 2029, mục tiêu là 100% xe buýt trên địa bàn, bao gồm cả xe buýt liên tỉnh, sẽ chạy bằng điện.
Việc phát triển xe buýt điện diễn ra nhanh hơn nhiều thành phố trong khu vực nhờ sự định hướng rõ ràng của Nhà nước, các bộ định mức và đơn giá được ban hành, cùng với sự chủ động của các doanh nghiệp vận tải trong việc đầu tư phương tiện xanh. Phản hồi tích cực từ người dân cũng là động lực để ngành giao thông tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Hiện Sở Xây dựng đang hoàn thiện việc rà soát mạng lưới và bổ sung các tuyến mới để người dân dễ dàng tiếp cận xe buýt hơn. Ngoài ra, thành phố sẽ áp dụng các loại hình vận tải công cộng linh hoạt hơn, như mô hình vận tải theo nhu cầu (DRT) nhằm phục vụ những khu vực chưa có hoặc khó tiếp cận xe buýt truyền thống.
Phân tích & Ý nghĩa
Mô hình vận tải theo nhu cầu (DRT) là một giải pháp mới, tổ chức phương tiện dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách, giúp kết nối từ nhà đến điểm dừng xe buýt, nhà ga metro hoặc đi theo lộ trình riêng biệt. Đây là cách tiếp cận phù hợp với đặc điểm đô thị đông đúc và nhiều khu vực có đường nhỏ, khó tiếp cận bằng xe buýt lớn.
Việc ứng dụng công nghệ cũng được TP.HCM chú trọng. Trung tâm điều hành giao thông công cộng sử dụng dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, camera và hệ thống vé điện tử để quản lý hiệu quả. Ứng dụng MultiGo giúp hành khách tra cứu tuyến, theo dõi giờ xe đến trạm và kết nối các phương thức vận tải như xe buýt, metro, buýt đường sông và xe đạp công cộng.
Hệ thống vé điện tử và thanh toán không tiền mặt đã được triển khai rộng rãi, với tỉ lệ thanh toán không tiền mặt trên xe buýt và metro đạt trên 93%. Dữ liệu này cũng được sử dụng để xây dựng các chương trình chăm sóc và khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng.
Với quy mô dân số lớn và diện tích rộng, việc tích hợp dữ liệu vận tải với các nền tảng chung của thành phố, hợp tác với Google và Đại học Monash (Úc) để nghiên cứu mô hình bản sao số (Digital Twin) giúp dự báo nhu cầu đi lại, tối ưu mạng lưới và tăng khả năng kết nối giữa các phương tiện.
Kết luận
Những nỗ lực của TP.HCM trong việc phát triển giao thông công cộng, đặc biệt là xe buýt điện và các giải pháp công nghệ hiện đại, đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút ngày càng nhiều hành khách. Việc mở rộng mạng lưới và áp dụng mô hình vận tải theo nhu cầu hứa hẹn sẽ giúp giao thông công cộng đến gần hơn với người dân, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường tại thành phố.
Hình ảnh từ bài viết
Lượng khách đi xe buýt tại TP.HCM ngày càng tăng - Ảnh: THUẬN VĂN
Ông Ngô Hải Đường - Trưởng Phòng Quản lý vận tải (Sở Xây dựng TP.HCM)
Giao thông công cộng phục vụ 14 triệu dân TP.HCM: Khách tăng, xe buýt càng ngày càng đẹp - Ảnh 3.
Giao thông công cộng phục vụ 14 triệu dân TP.HCM: Khách tăng, xe buýt càng ngày càng đẹp - Ảnh 4.
TP.HCM đang đẩy nhanh lộ trình xanh hóa đội xe buýt - Ảnh: Sở Xây dựng TP.HCM
Mô hình DRT sẽ kết nối quãng đường từ nhà ra điểm dừng xe buýt, nhà ga metro hoặc đi theo nhu cầu là rất cần thiết, phù hợp với không gian đô thị của thành phố - Ảnh: THUẬN VĂN
TP.HCM đang làm 8 tuyến metro để đến năm 2030 có 255km đưa vào khai thác - Ảnh: THUẬN VĂN
Giao thông công cộng TP.HCM: Khách tăng mạnh, xe buýt ngày càng hiện đại và xanh