Kinh tế Ukraine suy kiệt sâu sắc do chiến tranh kéo dài
Chiến tranh tại Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm, khiến nền kinh tế quốc gia này ngày càng suy kiệt. Các cuộc tấn công liên tục của Nga không chỉ làm gián đoạn hoạt động sản xuất mà còn gây thiệt hại nặng nề cho xuất khẩu và ngân sách nhà nước. Vậy thực trạng kinh tế Ukraine hiện nay ra sao và điều này ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống người dân?
Bối cảnh
Ukraine, quốc gia Đông Âu có nền kinh tế đa dạng, đã phải đối mặt với cuộc xung đột vũ trang kể từ năm 2022. Kryvyi Rih, thành phố quê hương của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Đây là trung tâm công nghiệp với các nhà máy thép và mỏ khoáng sản lớn, vốn đóng góp quan trọng vào nền kinh tế địa phương và quốc gia.
Chiến sự đã khiến nhiều cơ sở sản xuất phải ngừng hoạt động, trong đó có nhà máy thép ArcelorMittal – một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất tại Kryvyi Rih. Tình trạng này không chỉ tác động trực tiếp đến việc làm mà còn làm giảm nguồn thu ngân sách và làm gián đoạn chuỗi cung ứng xuất khẩu, đặc biệt là trong ngành thép và nông nghiệp.
Diễn biến chính
Thị trưởng Kryvyi Rih, ông Oleksandr Vilkul, cho biết thành phố đang phải nỗ lực duy trì các dịch vụ thiết yếu như bệnh viện, trường học và giao thông công cộng trong bối cảnh khó khăn chưa từng có. Theo ông, tình hình ở đây chỉ thua kém so với các khu vực tiền tuyến, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng.
Ngành thép, từng đóng góp hơn 10% GDP Ukraine, đang gần như tê liệt. Các nhà máy lớn ở Zaporizhzhia và các thành phố công nghiệp khác đều ngừng hoạt động do các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Nga. Hệ quả là hoạt động xuất khẩu thép bị đình trệ, làm giảm nguồn thu ngoại tệ và ảnh hưởng đến cán cân thương mại.
Không chỉ ngành thép, ngành nông nghiệp – nguồn thu xuất khẩu lớn nhất của Ukraine – cũng chịu thiệt hại nặng nề. Các cuộc tấn công vào cảng biển trên Biển Đen khiến xuất khẩu ngũ cốc tháng 9 giảm gần 37% so với cùng kỳ năm trước. Điều này làm giảm đáng kể nguồn thu ngoại tệ và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.
Về tài chính, Ukraine đang đối mặt với cuộc khủng hoảng ngân sách nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Năm nay, nước này cần khoảng 56 tỷ USD để bù đắp thâm hụt, trong đó hơn một nửa dành cho chi tiêu quân sự. Tuy nhiên, việc giải ngân các khoản vay và viện trợ quốc tế bị trì hoãn do chậm trễ trong việc thông qua các dự luật cải cách thuế và chống tham nhũng theo yêu cầu của phương Tây.
Chính phủ đã phải cắt giảm các khoản chi không thiết yếu, tập trung ưu tiên cho quốc phòng, tiền lương khu vực công và lương hưu. Chi phí chiến tranh ngày càng tăng, hiện lên tới 190 triệu USD mỗi ngày, trong khi nguồn thu thuế giảm do kinh tế tăng trưởng chậm và nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp hoặc tạm ngừng hoạt động.
Phân tích & Ý nghĩa
Cuộc chiến không chỉ là thách thức về mặt quân sự mà còn là cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc. Việc các nhà máy lớn đóng cửa và xuất khẩu bị phong tỏa ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người lao động và doanh nghiệp, đồng thời làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. Điều này khiến chính phủ phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc phân bổ ngân sách, ưu tiên cho các lĩnh vực thiết yếu và quốc phòng.
Việc chậm trễ trong cải cách thuế và chống tham nhũng không chỉ làm trì hoãn các khoản viện trợ quốc tế mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của các nhà đầu tư và đối tác nước ngoài. Trong bối cảnh chiến tranh kéo dài, sự hỗ trợ tài chính từ phương Tây là yếu tố sống còn để Ukraine duy trì hoạt động nhà nước và quân đội.
Đối với cộng đồng người Việt tại châu Âu, đặc biệt là tại Séc và các nước lân cận, tình hình kinh tế Ukraine cũng có thể gián tiếp ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh và xuất nhập khẩu trong khu vực. Ngoài ra, những biến động về chính trị và kinh tế tại Đông Âu cũng có thể tác động đến chính sách nhập cư và an ninh khu vực Schengen.
Kết luận
Chiến tranh đã khiến nền kinh tế Ukraine rơi vào tình trạng kiệt quệ, với nhiều ngành công nghiệp trọng điểm bị tê liệt và ngân sách quốc gia đối mặt thâm hụt lớn. Chính phủ nước này đang phải xoay xở trong bối cảnh khó khăn chưa từng có, đồng thời phụ thuộc nhiều vào viện trợ quốc tế và cải cách nội bộ để duy trì sự ổn định và phục hồi kinh tế.
Hình ảnh từ bài viết
Công nhân nhà máy thép ArcelorMittal tại Kryvyi Rih tháng 4/2022. Ảnh: Reuters
Kinh tế Ukraine suy kiệt sâu sắc do chiến tranh kéo dài