Luật An toàn thực phẩm mới: Giao đồ ăn trực tuyến phải đảm bảo an toàn
Giao đồ ăn trực tuyến đang trở thành xu hướng phổ biến, nhưng liệu các dịch vụ này đã thực sự đảm bảo an toàn thực phẩm? Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi vừa được trình lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam đã bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt quản lý lĩnh vực này, đồng thời áp dụng cách tiếp cận quản lý theo mức độ nguy cơ để bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả hơn.
Bối cảnh
Trong bối cảnh kinh doanh thực phẩm qua môi trường số, thương mại điện tử và dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến ngày càng phát triển mạnh mẽ, những quy định hiện hành về an toàn thực phẩm đang bộc lộ nhiều khoảng trống. Việc thiếu các điều kiện cụ thể để kiểm soát các cơ sở giao đồ ăn trực tuyến đã tạo ra những rủi ro tiềm ẩn cho người tiêu dùng.
Trước thực trạng đó, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng nhằm cập nhật, bổ sung các quy định mới, trong đó có việc áp dụng nguyên tắc quản lý theo mức độ nguy cơ và thống nhất đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương. Đây là bước đi quan trọng để phù hợp với xu hướng phát triển kinh doanh hiện đại và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Diễn biến chính
Chiều ngày 24 tháng 9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên trình bày trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các cơ sở giao đồ ăn trực tuyến, nhằm khắc phục các vướng mắc phát sinh khi hình thức kinh doanh thực phẩm thay đổi.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường - cơ quan thẩm tra dự luật - cũng nhận định luật hiện hành còn thiếu sót trong quản lý thực phẩm kinh doanh qua môi trường số và đề nghị bổ sung trách nhiệm của chủ nền tảng số, sàn thương mại điện tử trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, dự thảo tăng quyền của người tiêu dùng trong việc tiếp cận thông tin và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Dự thảo còn quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký, công bố sản phẩm; nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân cung cấp thức ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh; các hành vi bị nghiêm cấm và quy định về thu hồi thực phẩm. Việc tạm dừng tiếp nhận, giải quyết hồ sơ công bố sản phẩm cũng được làm rõ hơn nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự thảo luật xây dựng nguyên tắc phân tích nguy cơ và phân loại thực phẩm theo mức độ nguy cơ cao, thấp. Thực phẩm có nguy cơ cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc, giúp nhanh chóng xác định và xử lý khi có sự cố xảy ra. Đây là bước tiến quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm, thay vì áp dụng các thủ tục hành chính cứng nhắc, không phân biệt mức độ nguy cơ.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh sau 15 năm thực hiện luật hiện hành, cần đổi mới cách quản lý, lấy mức độ nguy cơ làm căn cứ thiết kế thủ tục: thực phẩm nguy cơ cao được kiểm soát chặt chẽ hơn, còn sản phẩm nguy cơ thấp có thể áp dụng hậu kiểm, tức là kiểm tra sau khi sản phẩm đã lưu thông trên thị trường. Điều này giúp giảm bớt thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.
Đáng chú ý, dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm của các cơ quan khi xảy ra sự cố ngộ độc thực phẩm, như vụ ngộ độc bánh mì khiến hơn 100 người mắc. Việc xác định chính xác thực phẩm gây ngộ độc là cơ sở để xử lý tận gốc, tránh gây hoang mang cho người tiêu dùng. Đồng thời, dự thảo đề xuất cơ chế kiểm soát để tránh việc hậu kiểm biến thành tiền kiểm ngầm, đảm bảo không làm giảm tiêu chuẩn an toàn.
Việc thống nhất đầu mối quản lý an toàn thực phẩm cũng được đề xuất, với Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế làm đầu mối ở Trung ương. Tại cấp tỉnh, dự kiến thành lập chi cục an toàn thực phẩm ở 34 tỉnh, thành phố, trong khi TP HCM sẽ chuyển về mô hình chung sau khi kết thúc thí điểm. Ở cấp xã, Phòng Văn hóa có cán bộ chuyên trách tham mưu, lực lượng liên ngành kiêm nhiệm tổ chức thực hiện dưới sự chỉ đạo của UBND cấp xã.
Kết luận
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý an toàn thực phẩm trong kỷ nguyên số, đặc biệt là với các dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến đang phát triển nhanh. Việc áp dụng nguyên tắc quản lý theo mức độ nguy cơ, tăng cường truy xuất nguồn gốc và thống nhất đầu mối quản lý sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn hơn.
Hình ảnh từ bài viết
Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Luật An toàn thực phẩm mới: Giao đồ ăn trực tuyến phải đảm bảo an toàn