Mixue: Chuỗi F&B giá rẻ vượt McDonald’s về số lượng cửa hàng toàn cầu
Trong thế giới kinh doanh thực phẩm và đồ uống (F&B), việc trở thành chuỗi cửa hàng có số lượng điểm bán lớn nhất thế giới là một thành tích đáng kinh ngạc. Mixue, thương hiệu kem tươi và đồ uống giá rẻ đến từ Trung Quốc, đã làm được điều này khi vượt qua cả McDonald’s với hơn 47.000 cửa hàng trên toàn cầu. Điều gì đã giúp Mixue đạt được thành công này? Chiến lược kinh doanh nào đã tạo nên đế chế tỷ USD này?
Bối cảnh
Mixue bắt đầu hành trình của mình từ một quầy đá bào nhỏ vào năm 1997 tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, với số vốn khởi nghiệp chỉ 950 USD. Trong khi các ông lớn ngành F&B như McDonald’s hay Dairy Queen tập trung vào các thành phố lớn và tầng lớp trung lưu, Mixue lại chọn hướng đi khác biệt: thâm nhập sâu vào các vùng nông thôn, thị trấn nhỏ và các khu ký túc xá công nhân – những nơi mà các đối thủ lớn chưa khai thác hết tiềm năng.
Chiến lược này dựa trên mô hình kinh doanh của Dollar General, một chuỗi bán lẻ khổng lồ tại Mỹ nổi tiếng với việc tập trung vào các khu vực ít cạnh tranh và tối ưu hóa chi phí để bán hàng với giá rẻ nhất. Nhờ đó, Mixue tận dụng được lợi thế cạnh tranh về giá và độ phủ sóng rộng khắp, đặc biệt là ở các thành phố hạng hai và hạng ba tại Trung Quốc, nơi chiếm tới 75% tổng số cửa hàng của họ.
Diễn biến chính
Hai nhà sáng lập Zhang Hongchao và Zhang Hongfu đã áp dụng chính xác chiến thuật của Dollar General để xây dựng mạng lưới cửa hàng rộng lớn của Mixue:
- Ưu tiên mở cửa hàng tại các vùng sâu vùng xa, nơi ít cạnh tranh nhưng có nhu cầu tiêu dùng ổn định.
- Đặt điểm bán gần các khu ký túc xá công nhân, chợ làng và thị trấn đại học – những nơi có lượng khách hàng tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác triệt để.
- Tối ưu hóa mọi chi phí để giữ giá bán ở mức thấp nhất, chỉ từ 45 xu cho một cây kem tươi, giúp thu hút đông đảo khách hàng, đặc biệt là giới trẻ và người thu nhập thấp.
Tuy nhiên, không phải mọi bước đi của Mixue đều suôn sẻ. Năm 2009, Zhang Hongfu đã thử mở một cửa hàng cao cấp hơn với nội thất sang trọng và nguyên liệu tươi ngon, nhằm cạnh tranh với Dairy Queen – thương hiệu kem cao cấp. Nhưng thị trường lúc đó không đón nhận mô hình này, khiến cửa hàng chỉ thu về lợi nhuận ít ỏi 900 USD trong hơn 30 tháng và cuối cùng phải đóng cửa. Đây là bài học quan trọng giúp Mixue quay lại với chiến lược giá rẻ và phân khúc bình dân, vốn là cốt lõi thương hiệu.
Đến năm 2025, Mixue chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán Hong Kong với mức định giá khoảng 10 tỷ USD. Mặc dù vốn hóa thị trường còn nhỏ hơn nhiều so với McDonald’s (khoảng 180 tỷ USD) hay Dollar General (26 tỷ USD), nhưng xét về số lượng cửa hàng và độ phủ sóng thực tế, Mixue đã vượt qua những tên tuổi này, minh chứng cho sức mạnh của chiến lược mở rộng dựa trên số lượng.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến lược kinh doanh của Mixue cho thấy một bài học quan trọng trong ngành F&B và bán lẻ: việc tập trung vào phân khúc bình dân và các khu vực ít cạnh tranh có thể tạo ra lợi thế lớn về độ phủ sóng và doanh thu tổng thể. Thay vì cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn tại các thành phố lớn, Mixue đã chọn cách "bao vây thành thị từ các vùng nông thôn", tận dụng nhu cầu tiêu dùng chưa được khai thác và khả năng chi trả của khách hàng ở các khu vực này.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, mô hình này có thể gợi mở nhiều ý tưởng kinh doanh, nhất là trong lĩnh vực nhà hàng, quán ăn hay cửa hàng thực phẩm giá rẻ. Việc hiểu rõ thị trường ngách và tập trung vào phân khúc khách hàng có nhu cầu thực sự là điều then chốt để phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.
Kết luận
Mixue đã chứng minh rằng với chiến lược đúng đắn, sự kiên trì và khả năng thích ứng, một thương hiệu nhỏ bé có thể vươn lên trở thành chuỗi cửa hàng F&B có số lượng điểm bán lớn nhất thế giới. Thành công của Mixue không chỉ là câu chuyện về tăng trưởng số lượng cửa hàng mà còn là minh chứng cho sức mạnh của mô hình kinh doanh giá rẻ, tập trung vào nhu cầu thực tế của khách hàng.
Mixue: Chuỗi F&B giá rẻ vượt McDonald’s về số lượng cửa hàng toàn cầu