Mùa nước nổi thất thường, ngư dân miền Tây lo lắng hạn mặn khốc liệt
Mùa nước nổi vốn là thời điểm quan trọng đối với người dân miền Tây Nam Bộ, đặc biệt là những ngư dân sống dựa vào sản vật đồng ruộng. Tuy nhiên, những năm gần đây, hiện tượng El Nino khiến mùa nước nổi trở nên thất thường, nước lên muộn và hạn mặn ngày càng khốc liệt. Điều này khiến người dân nơi đây không khỏi lo lắng về sinh kế và tương lai của các cánh đồng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản.
Bối cảnh
Mùa nước nổi là hiện tượng ngập lụt tự nhiên hàng năm ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, khi nước từ thượng nguồn sông Mekong đổ về, làm ngập các cánh đồng rộng lớn. Đây là thời điểm quan trọng để các loài thủy sản sinh sôi, phát triển, tạo nguồn thu nhập cho hàng triệu người dân miền Tây. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhịp nước đầu nguồn và thời gian mùa nước nổi có nhiều thay đổi do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, khiến nước lên muộn hơn và hạn mặn ngày càng gay gắt.
El Nino là hiện tượng khí hậu toàn cầu gây ra bởi sự biến đổi nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Thái Bình Dương, ảnh hưởng đến lượng mưa và dòng chảy sông ngòi trên nhiều vùng lãnh thổ, trong đó có khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hiện tượng này làm giảm lượng nước ngọt từ thượng nguồn đổ về, khiến mùa nước nổi không còn đều đặn và sản lượng thủy sản giảm sút.
Diễn biến chính
Tại xã biên giới Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp, nơi đón nhận dòng nước đầu tiên từ thượng nguồn sông Mekong đổ vào Việt Nam, không khí mưu sinh trên cánh đồng nước nổi năm nay không còn sôi động như trước. Anh Huỳnh Văn Tiến, một ngư dân gắn bó với sông nước hơn 15 năm, cho biết nước lên không được như mong đợi, có thể do cống ô bao tháo nước muộn hơn các nơi khác và tâm trạng nôn nóng của người dân.
Người dân nơi đây vẫn hy vọng vào con nước tháng tám âm lịch, bởi theo kinh nghiệm truyền thống, con nước này thường lên mạnh hơn con nước tháng bảy. Tuy nhiên, những ký ức về mùa nước nổi năm 2000, khi nước ngập lút mái nhà và cá tôm nhiều vô kể, giờ đây chỉ còn là hoài niệm khi sản vật ngày càng giảm sút.
Ngư dân như anh Dương Văn Nhanh tại xã Thường Phước cũng đang đối mặt với khó khăn khi lượng cá tôm giảm nghiêm trọng. Anh có 40 dàn lú trên cánh đồng rộng 500ha, nhưng năm nay thu hoạch cá chỉ còn bằng một phần nhỏ so với trước. Anh Huỳnh Văn Tiến với 20 cái lờ và 10 tay lưới cũng phải vất vả mưu sinh, thu nhập mỗi ngày chỉ đủ trang trải chi phí sinh hoạt tối thiểu.
Ở các cánh đồng đầu nguồn tỉnh An Giang, nước nổi tràn đồng nhanh nhưng sản lượng cá đồng như cá linh, cá chốt, cá mè vinh, cá lóc đồng, cua đồng giảm mạnh. Chợ cá đồng Tha La, chợ Cống Đồn và các vựa mua cá đồng tại phường Vĩnh Tế vắng vẻ hơn mọi năm, người mua kẻ bán thưa thớt. Bà Phan Thị Tuyết và ông Lê Văn An, những người dân gắn bó lâu năm với nghề đánh bắt cá đồng, đều nhận xét sản lượng cá đầu mùa năm nay giảm khoảng một nửa so với cùng kỳ các năm trước.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự thay đổi thất thường của mùa nước nổi và hạn mặn khốc liệt do El Nino gây ra ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân miền Tây, đặc biệt là những ngư dân và nông dân sống dựa vào nguồn thủy sản và đất đai ngập nước. Khi nước lên muộn và rút sớm, sản lượng cá tôm giảm sút, người dân phải đối mặt với thu nhập bấp bênh, khó khăn trong việc duy trì cuộc sống.
Chợ cá vắng vẻ không chỉ phản ánh sự giảm sút nguồn thủy sản mà còn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng thực phẩm và kinh tế địa phương. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những biến đổi khí hậu như vậy cũng là lời nhắc nhở về sự gắn bó với quê hương và những khó khăn mà người thân ở Việt Nam đang trải qua, đồng thời cảnh báo về tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu.
Kết luận
Mùa nước nổi năm nay tại miền Tây Nam Bộ diễn biến thất thường, nước lên muộn và hạn mặn khốc liệt do ảnh hưởng của El Nino. Điều này khiến sản lượng thủy sản giảm sút, sinh kế của người dân gặp nhiều khó khăn, chợ cá vắng vẻ hơn trước. Người dân vẫn hy vọng vào con nước tháng tám âm lịch để cải thiện tình hình, nhưng thực tế cho thấy mùa nước nổi đang dần mất đi sự ổn định vốn có, đặt ra nhiều thách thức cho cuộc sống và phát triển bền vững của vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Hình ảnh từ bài viết
Tại xã Thường Phước, anh Dương Văn Nhanh chuyên đánh bắt bằng đặt lú, cho biết cá mú mùa nước nổi năm nay giảm - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Anh Huỳnh Văn Tiến, ngư dân đã gắn bó với sông nước đầu nguồn hơn 15 năm qua, cho biết đến nay cá vẫn còn ít - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Anh Dương Văn Nhanh vất vả mưu sinh trên đồng nước đêm - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Ngư dân đổ dớn trên cánh đồng xã Thường Phước, Đồng Tháp kết hợp cho du khách trải nghiệm mùa nước nổi - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Những ngày qua, ông Đặng Văn Tiên (ấp 4, xã Trường Xuân, tỉnh Đồng Tháp) cũng thấp thỏm ngóng trông nước lũ đổ về mỗi ngày - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Ngày xưa, mỗi đêm đánh bắt cá trên cánh đồng nước nổi đầu nguồn An Giang, Đồng Tháp, có thể kiếm được hàng tạ cá, nhưng giờ chỉ được nhiều lắm là mươi ký đến vài chục ký - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Chợ cá đồng Tha La ở phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang vẫn chưa nhộn nhịp nhiều do cá mú còn ít - Ảnh: CHÍ CÔNG
Dự kiến ít ngày nữa đơn vị liên quan ở An Giang sẽ tiến hành mở cống Trà Sư để đưa nước vào nội đồng, tạo thêm sinh kế cho người dân - Ảnh: CHÍ CÔNG
Mùa nước nổi thất thường, ngư dân miền Tây lo lắng hạn mặn khốc liệt