Mỹ cân nhắc sử dụng 'mẹ của các loại bom' tại Iran trước bầu cử Quốc hội
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, Mỹ đang xem xét kế hoạch sử dụng bom phi hạt nhân mạnh nhất GBU-43/B, được mệnh danh là "mẹ của các loại bom", nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Liệu đây có phải là bước đi quyết liệt cuối cùng trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ vào tháng 11?
Bối cảnh
Quân đội Mỹ đã xây dựng các kế hoạch tấn công mới nhằm vào Iran, trong đó có phương án sử dụng bom GBU-43/B, loại bom phi hạt nhân mạnh nhất của Mỹ, còn gọi là "mẹ của các loại bom". Theo CNN, kế hoạch này được chuẩn bị để Tổng thống Donald Trump có thể ra lệnh thực hiện trước hoặc sau cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ vào tháng 11 năm 2026. Mục tiêu của các cuộc tấn công bao gồm các cơ sở hạt nhân và hạ tầng năng lượng của Iran.
Đây là thời điểm Tổng thống Trump đang chịu áp lực lớn từ dư luận Mỹ do cuộc chiến tại Trung Đông không được ủng hộ rộng rãi. Việc sử dụng bom GBU-43/B được xem là một bước đi nhằm kết thúc nhanh chóng cuộc xung đột, đồng thời tạo ra hiệu ứng tâm lý mạnh mẽ với đối phương.
Diễn biến chính
Theo các nguồn tin thân cận với CNN, Tổng thống Trump và các cố vấn đã cân nhắc các biện pháp quân sự quyết liệt trong nhiều tháng qua. Ông đã yêu cầu quân đội chuẩn bị các phương án tấn công quy mô lớn, trong đó có việc sử dụng bom GBU-43/B nhằm phá hủy nhiều mục tiêu quan trọng, đặc biệt là các cơ sở năng lượng của Iran.
Một trong những mục tiêu được nhắc đến là núi Pickaxe (tiếng Ba Tư: Kúh-e Kolang Gáz Lá), nơi được cho là chứa các cơ sở hạt nhân ngầm. Trump từng nhiều lần đe dọa sẽ tấn công khu vực này. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự nghi ngờ hiệu quả của bom GBU-43/B trong việc phá hủy các cơ sở nằm sâu dưới lòng đất, bởi bom này không được thiết kế để xuyên qua các lớp đá granit dày đặc như ở đây.
Bom GBU-43/B có thể phá hủy một khu vực rộng tương đương khoảng chín khối phố, nhưng khả năng xuyên sâu vào lòng đất rất hạn chế. Do đó, tác động của nó chủ yếu là trên bề mặt, gây thiệt hại lớn về vật chất và tạo ra sóng áp suất mạnh.
Một nguồn tin cho biết: "Mẹ của các loại bom là vũ khí tuyệt vời để làm sạch một khu vực rộng lớn, nhưng không hơn thế. Nó không được phát triển để xuyên sâu vào lòng đất." Việc sử dụng bom này sẽ gây hậu quả tàn phá nghiêm trọng tại khu vực bị đánh trúng, đồng thời làm dấy lên lo ngại về thương vong dân sự xung quanh.
Đáng chú ý, bom GBU-43/B được phát triển trước cuộc chiến Iraq và được thử nghiệm cuối cùng vào năm 2003. Nó hoạt động bằng cách phát nổ trên không trung trước khi chạm đất, tạo ra một vụ nổ cực lớn và sóng áp suất lan tỏa khắp mọi hướng. Ban đầu, bom được thiết kế để tiêu diệt các lực lượng quân sự lớn, trang thiết bị và các công sự trên mặt đất. Sau này, phạm vi sử dụng được mở rộng sang các mục tiêu như hang động và đường hầm không quá sâu.
Trong lịch sử, Mỹ chỉ sử dụng loại bom này một lần duy nhất vào năm 2017 dưới thời Tổng thống Trump nhiệm kỳ đầu, nhằm phá hủy một hệ thống đường hầm dưới lòng đất của nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tại Afghanistan. Cuộc tấn công đã phá hủy ba đường hầm, nhưng cũng gây tranh cãi về việc có cần thiết phải dùng một quả bom nặng gần 9,5 tấn cho mục tiêu này hay không.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Mỹ cân nhắc sử dụng bom GBU-43/B tại Iran cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của chính quyền Trump trong việc kết thúc nhanh chóng cuộc xung đột đang kéo dài và không được lòng dân Mỹ. Bom này không chỉ là vũ khí vật lý mà còn mang ý nghĩa tâm lý lớn, nhằm tạo sức ép buộc Iran phải đầu hàng hoặc nhượng bộ.
Tuy nhiên, do giới hạn về khả năng xuyên sâu, bom này có thể không đạt hiệu quả tối ưu nếu mục tiêu là các cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất như ở núi Pickaxe. Điều này khiến cho các cuộc tấn công có thể chỉ gây thiệt hại bề mặt mà không phá hủy hoàn toàn các cơ sở chiến lược của Iran.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, diễn biến này có thể gián tiếp ảnh hưởng tới tình hình chính trị và an ninh khu vực Trung Đông, nơi có nhiều người Việt sinh sống và làm việc. Ngoài ra, căng thẳng leo thang cũng có thể tác động đến giá cả năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh của người Việt tại châu Âu.
Kết luận
Quyết định sử dụng bom GBU-43/B của Mỹ tại Iran là một bước đi chiến lược nhằm tạo áp lực quân sự và tâm lý lớn trước cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ. Dù có thể gây thiệt hại lớn trên bề mặt, hiệu quả đối với các mục tiêu ngầm vẫn còn là dấu hỏi. Diễn biến này tiếp tục làm tăng căng thẳng tại Trung Đông, với những hệ quả phức tạp cho khu vực và cộng đồng quốc tế.
Mỹ cân nhắc sử dụng 'mẹ của các loại bom' tại Iran trước bầu cử Quốc hội