New Zealand tăng cường quốc phòng sau nhiều thập kỷ thờ ơ

2026-10-08

New Zealand tăng cường quốc phòng sau nhiều thập kỷ thờ ơ

New Zealand vừa công bố kế hoạch nâng cấp quân đội với khoản đầu tư hàng tỷ đô la trong những năm tới, đánh dấu sự thay đổi lớn sau nhiều thập kỷ giảm ngân sách quốc phòng. Điều này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng quân sự tại khu vực Thái Bình Dương, khiến Wellington phải điều chỉnh chiến lược an ninh quốc gia.

Bối cảnh

New Zealand là một quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương, nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên và nền kinh tế ổn định, có dân số hơn 5 triệu người. Trong nhiều năm qua, nước này đã giảm đáng kể ngân sách quốc phòng, dẫn đến sự suy giảm lực lượng quân đội và trang thiết bị. Một số tàu tuần tra đã bị loại khỏi biên chế, và năm 2024, tàu trinh sát HMNZS Manawanui đã bị chìm sau khi mắc cạn. Ngoài ra, các tàu còn lại của hải quân đều chỉ có tuổi thọ sử dụng dự kiến đến giữa những năm 2030.

Vào đầu thiên niên kỷ mới, New Zealand đã loại bỏ các máy bay tấn công A-4 Skyhawk và chủ yếu dựa vào sự bảo vệ từ Australia. Theo David Capie, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược tại Đại học Victoria ở Wellington, trong khoảng hai thập kỷ, các chính phủ New Zealand cho rằng quốc gia đang sống trong môi trường chiến lược thuận lợi, nên có thể cắt giảm mạnh chi tiêu quốc phòng.

Diễn biến chính

Tuy nhiên, trong năm vừa qua, chính phủ liên minh trung hữu của New Zealand đã thay đổi chính sách, quyết định tăng ngân sách quốc phòng lên hơn gấp đôi, từ mức 1% lên trên 2% GDP. Khoảng 7 tỷ đô la sẽ được chi cho việc mua sắm các thiết bị quân sự hiện đại, bao gồm:

Máy bay tuần tra P-8A Poseidon
Máy bay vận tải C-130J Super Hercules
Trực thăng MH-60R Seahawk
Hệ thống tên lửa chống tăng
Thiết bị trinh sát không người lái (drones)
Hệ thống phòng chống drone của công ty MyDefence đến từ Đan Mạch

Quyết định này được thúc đẩy bởi các hoạt động quân sự ngày càng quyết liệt của Trung Quốc trong khu vực, đặc biệt là các cuộc tập trận hải quân gần Australia và New Zealand vào năm ngoái. Wellington đã phản ứng bằng cách triển khai máy bay trinh sát và lực lượng hải quân để giám sát các hoạt động này, cho thấy sự nhận thức rõ ràng về sự mở rộng ảnh hưởng quân sự của Bắc Kinh.

Trong một báo cáo nội bộ tháng 12 năm ngoái, các quan chức New Zealand cảnh báo rằng các cuộc thử nghiệm tên lửa đạn đạo và hoạt động hải quân của Trung Quốc sẽ trở thành đặc điểm thường xuyên tại Thái Bình Dương, khi Bắc Kinh tăng cường hiện diện an ninh trong khu vực. Mặc dù Trung Quốc khẳng định mục tiêu của mình là hòa bình, nhưng việc đầu tư lớn vào quốc phòng và phát triển vũ khí hạt nhân đã làm dấy lên lo ngại trong các chính phủ khu vực và phương Tây.

Những diễn biến này đã khiến người dân New Zealand nhận ra rằng vị trí địa lý xa xôi không còn là lá chắn an toàn tuyệt đối, và quốc gia cần chủ động hơn trong việc bảo vệ mình. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Judith Collins từng nhấn mạnh: "Chúng ta không thể chỉ ngồi yên ở cuối thế giới và hy vọng không ai biết đến chúng ta. Thế giới hiện nay đầy rẫy sự cạnh tranh, và là một quốc gia nhỏ, chúng ta phải đóng vai trò của mình."

Phân tích & Ý nghĩa

Việc New Zealand tăng cường ngân sách quốc phòng và hiện đại hóa lực lượng vũ trang phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về môi trường an ninh toàn cầu và khu vực. Trung Quốc, với sức mạnh quân sự ngày càng tăng và chính sách mở rộng ảnh hưởng tại Thái Bình Dương, đã làm thay đổi cán cân quyền lực, buộc các quốc gia nhỏ như New Zealand phải điều chỉnh chiến lược để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Chính sách mới không chỉ nhằm nâng cao khả năng tự vệ mà còn thúc đẩy hợp tác quân sự với các nước trong khu vực, đặc biệt là Australia, đối tác chiến lược quan trọng của New Zealand. Điều này có ý nghĩa lớn đối với cộng đồng người Việt tại New Zealand và khu vực, bởi sự ổn định an ninh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc sống và kinh doanh của họ.

Kết luận

Sau nhiều thập kỷ thờ ơ với quốc phòng, New Zealand đang bước vào một giai đoạn tăng cường sức mạnh quân sự để đối phó với những thách thức an ninh mới tại Thái Bình Dương. Quyết định này đánh dấu sự thay đổi chiến lược quan trọng, đồng thời thể hiện sự cam kết của Wellington trong việc bảo vệ chủ quyền và hợp tác khu vực.