Ngành dầu mỏ Mỹ cảnh báo khủng hoảng nhiên liệu do xung đột Trung Đông
Liệu nguồn cung nhiên liệu toàn cầu có thể duy trì ổn định khi chiến sự tại Trung Đông ngày càng căng thẳng? Các lãnh đạo ngành dầu mỏ Mỹ đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ khủng hoảng nhiên liệu kéo dài, và hiện thực đang dần hiện ra khi nguồn dự trữ và đường ống dẫn dầu quan trọng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Bối cảnh
Xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là ở khu vực eo biển Hormuz, đã tác động mạnh mẽ đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu được vận chuyển qua mỗi ngày. Việc phong tỏa hoặc gián đoạn tại đây sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung dầu mỏ trên thị trường quốc tế.
Trong khi đó, các kho dự trữ nhiên liệu thương mại trên toàn cầu đã giảm liên tục trong suốt 6 tháng qua kể từ khi chiến sự bùng phát. Các kho dự trữ chiến lược của nhiều quốc gia cũng đang cạn kiệt, khiến thị trường không còn nhiều bộ đệm để ứng phó với các cú sốc về nguồn cung.
Diễn biến chính
Tuần trước, Arab Saudi đã phải đóng cửa một đường ống dẫn dầu quan trọng sau khi liên tiếp bị tấn công, khiến ít nhất 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày không thể ra thị trường. Đây là một con số rất lớn trong bối cảnh nguồn cung vốn đã eo hẹp. CEO hãng dầu khí Chevron, ông Mike Wirth, phát biểu tại hội nghị năng lượng ở Austin, Texas ngày 11/9 rằng nhiều cơ chế giảm rủi ro đã được áp dụng nhưng hầu hết đã phát huy hết tác dụng, và hiện tại không còn bộ đệm lớn như lúc xung đột mới bắt đầu.
Ông Wirth cũng cho biết rất khó dự đoán giá dầu sẽ diễn biến ra sao, nhưng khả năng giá giảm nhanh là rất thấp. Trước đó, hồi tháng 3, các CEO của ba tập đoàn dầu mỏ lớn nhất Mỹ là ExxonMobil, Chevron và ConocoPhillips đã cảnh báo chính phủ Mỹ về nguy cơ thiếu hụt các sản phẩm lọc dầu như diesel nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa lâu dài.
Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục 6,23 USD một gallon, trong khi giá xăng cũng tăng trở lại lên 4,32 USD một gallon sau khi từng giảm xuống dưới 4 USD hồi mùa hè. Điều này gây áp lực lớn lên người tiêu dùng và các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải, nông nghiệp.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiều lần cam kết sẽ giữ giá nhiên liệu ổn định và tăng nguồn cung từ Trung Đông. Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cho rằng giá nhiên liệu hiện tại là tạm thời và liên quan đến chính sách thu hẹp nguồn cung năng lượng trước đó. Nhà Trắng cũng đang thúc đẩy tăng sản lượng khai thác dầu tại Venezuela và nâng công suất lọc dầu trong nước nhằm giảm áp lực thị trường.
Tuy nhiên, xung đột leo thang khiến tàu dầu và hạ tầng năng lượng trở thành mục tiêu tấn công, làm tình hình thêm phức tạp. CEO và cố vấn năng lượng cảnh báo rằng Iran có thể chịu đựng lâu dài, khiến cuộc chiến khó có thể sớm kết thúc.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, đặc biệt là diesel, không chỉ ảnh hưởng đến thị trường Mỹ mà còn tác động lan tỏa đến toàn cầu. Diesel là nhiên liệu quan trọng cho vận tải và nông nghiệp, do đó giá tăng cao sẽ làm tăng chi phí vận chuyển và sản xuất thực phẩm. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, điều này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu hàng hóa, giá cả dịch vụ vận tải và kinh doanh nhỏ lẻ như nhà hàng, siêu thị.
Việc các kho dự trữ chiến lược và thương mại cạn kiệt khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu trở nên nhạy cảm hơn với các sự kiện địa chính trị. Điều này cũng làm tăng rủi ro biến động giá nhiên liệu, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc lập kế hoạch tài chính dài hạn.
Kết luận
Khủng hoảng nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông đang là thách thức lớn đối với ngành dầu mỏ Mỹ và thị trường toàn cầu. Mặc dù chính quyền Mỹ đang nỗ lực tăng nguồn cung và ổn định giá, nhưng tình hình vẫn còn nhiều bất ổn và khó dự đoán. Người tiêu dùng và doanh nghiệp cần chuẩn bị ứng phó với những biến động giá cả có thể kéo dài trong thời gian tới.
Hình ảnh từ bài viết
Dầu diesel được bơm vào xe tải ở California (Mỹ) hồi tháng 5/2026. Ảnh: Reuters
Ngành dầu mỏ Mỹ cảnh báo khủng hoảng nhiên liệu do xung đột Trung Đông