Nhà đầu tư tháo chạy khỏi trái phiếu trung tâm dữ liệu, lo ngại AI không bù đắp được nợ khổng lồ
Liệu đầu tư vào hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI) có thực sự sinh lời như kỳ vọng? Nhà đầu tư đang bán tháo trái phiếu tài trợ các trung tâm dữ liệu lớn, đặt câu hỏi về khả năng các khoản nợ khổng lồ sẽ được trả lại. Tình trạng này đang tạo ra áp lực lớn cho các công ty công nghệ hàng đầu như Nvidia, Meta, Oracle hay Microsoft.
Bối cảnh
Trái phiếu tài trợ các trung tâm dữ liệu, nơi các công ty như Meta, Nvidia, Oracle và Microsoft thuê máy chủ để vận hành các dịch vụ AI, đang chịu áp lực lớn trên thị trường tài chính. Theo báo Financial Times, nhà đầu tư đang đồng loạt bán tháo các trái phiếu này, cũng như các khoản nợ của các công ty gọi là "neocloud" – những doanh nghiệp vận hành hạ tầng điện toán chủ yếu dành cho AI.
Neocloud là thuật ngữ chỉ các công ty mới nổi chuyên cung cấp dịch vụ điện toán đám mây và hạ tầng cho AI, khác với các nhà cung cấp đám mây truyền thống. Các khoản đầu tư vào lĩnh vực này rất lớn, nhưng lợi nhuận thu về đang khiến giới đầu tư nghi ngại.
Diễn biến chính
Ví dụ điển hình là CoreWeave, công ty được Nvidia hỗ trợ. Giá trị trái phiếu của CoreWeave đã giảm xuống dưới 80% mệnh giá, mức được thị trường xem là dấu hiệu của nợ có vấn đề. Lợi suất trái phiếu đã tăng gần 15%, trong khi cổ phiếu CoreWeave giảm 17% chỉ trong một tuần. Đối thủ Nebius cũng mất 18% giá trị cổ phiếu.
Ludovic Subran, giám đốc đầu tư của tập đoàn bảo hiểm Đức Allianz, nhận xét: "Trái phiếu trung tâm dữ liệu đang trải qua giai đoạn chọn lọc khắc nghiệt, nơi những người vay yếu nhất phải chiến đấu để tồn tại." Ông cũng cho biết các chi phí phát sinh do chậm trễ xây dựng và kết nối điện cho các dự án đã khiến nhà đầu tư đánh giá thấp rủi ro thực tế.
Lo ngại càng tăng sau khi OpenAI – công ty phát triển AI nổi tiếng – quyết định hoãn kế hoạch niêm yết cổ phiếu sang năm sau, cùng với sự chậm lại trong tăng trưởng doanh thu quý của đối thủ Anthropic. Các nhà phân tích cảnh báo khoảng cách ngày càng lớn giữa số tiền đầu tư vào hạ tầng và doanh thu mà AI có thể tạo ra trong những năm tới.
- Công ty tư vấn Gartner ước tính các nhà vận hành trung tâm dữ liệu AI phải tạo ra doanh thu lên tới 8,5 nghìn tỷ USD (khoảng 185 nghìn tỷ Kč) đến năm 2030 để bù đắp chi phí đầu tư và đạt lợi nhuận hợp lý.
- Tuy nhiên, chi tiêu của doanh nghiệp và người tiêu dùng cho dịch vụ AI dự kiến chỉ đạt tối đa 3,6 nghìn tỷ USD (khoảng 78 nghìn tỷ Kč), tạo ra khoảng cách rất lớn.
- Gartner cảnh báo nếu đầu tư hạ tầng AI tiếp tục với tốc độ hiện tại, đến năm 2032 có thể có hơn 4 nghìn tỷ USD tài sản bị mất giá trị, và đến năm 2030 có thể có tới 80% các công ty neocloud sẽ phải ngừng hoạt động độc lập.
Phân tích & Ý nghĩa
Không chỉ các công ty nhỏ gặp khó khăn, mà các doanh nghiệp lớn cũng không tránh khỏi ảnh hưởng. Trái phiếu của Blue Owl và một công cụ đầu tư do Meta hỗ trợ để tài trợ dự án Hyperion đã giảm từ trên mệnh giá xuống dưới 92% mệnh giá kể từ đầu tháng 7. Các dự án của Hut 8 ở Louisiana và Texas cũng giảm xuống khoảng 94% và 92% mệnh giá, trong đó dự án Texas sử dụng công nghệ của Nvidia.
Dự án Excalibur của QTS tại Georgia, thuê bởi Microsoft, còn giảm mạnh hơn, với trái phiếu giao dịch dưới 88% mệnh giá. Ngoài ra, khoản vay khoảng 18 tỷ USD (391 tỷ Kč) liên quan đến dự án Oracle Project Jupiter tại New Mexico cũng rơi vào vùng rủi ro do bị trì hoãn cấp phép điện vì phản đối của người dân địa phương.
Giá cổ phiếu Nvidia, nhà đầu tư lớn vào các công ty neocloud và lĩnh vực AI, đã mất khoảng 270 tỷ USD (5,9 nghìn tỷ Kč) giá trị thị trường trong tuần qua. Tuy nhiên, CEO Jensen Huang vẫn tỏ ra lạc quan, khẳng định CoreWeave không cần cứu trợ tài chính từ Nvidia và chi phí vốn của họ đang giảm, đồng thời tình hình tài chính công ty đang được cải thiện từng ngày.
Điều khiến nhà đầu tư lo ngại thêm là mối quan hệ tài chính phức tạp giữa các công ty trong ngành AI, khi khách hàng và nhà cung cấp thường hỗ trợ tài chính lẫn nhau. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo rằng nhiều mối quan hệ tài chính và thương mại trong lĩnh vực AI có tính liên kết cao, tạo ra rủi ro lan truyền.
Kết luận
Tình trạng bán tháo trái phiếu trung tâm dữ liệu và những cảnh báo từ các chuyên gia cho thấy ngành công nghiệp AI đang đối mặt với thách thức lớn về tài chính. Khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI có thể không được bù đắp bởi doanh thu tương lai, gây áp lực lên các công ty và nhà đầu tư. Đây là tín hiệu quan trọng cho cả thị trường công nghệ và tài chính toàn cầu.
Nhà đầu tư tháo chạy khỏi trái phiếu trung tâm dữ liệu, lo ngại AI không bù đắp được nợ khổng lồ