Nồng độ khí nhà kính đạt mức kỷ lục, WMO cảnh báo những loại ít được biết đến
Báo cáo mới nhất từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố ngày 27 tháng 10 năm 2026 cho thấy nồng độ khí carbon dioxide (CO₂) và các khí nhà kính chính khác trong khí quyển năm 2025 đã đạt mức cao chưa từng có. Điều này đồng nghĩa với việc nhiệt độ trung bình toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan và rủi ro cho kinh tế, xã hội trên toàn thế giới. Vậy nguyên nhân và ý nghĩa của con số này là gì?
Bối cảnh
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) là cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc về khí tượng, khí hậu và thủy văn, có nhiệm vụ giám sát và cung cấp các dữ liệu khoa học về biến đổi khí hậu toàn cầu. Báo cáo năm 2026 này dựa trên số liệu đo đạc nồng độ khí nhà kính trong khí quyển, đặc biệt là CO₂, metan (CH₄) và oxit nitơ (N₂O) – những khí có tác động lớn đến hiệu ứng nhà kính và sự nóng lên toàn cầu.
Việc đo nồng độ khí nhà kính được tính bằng đơn vị phần triệu (ppm), phản ánh số phân tử khí trên một triệu phân tử không khí. Năm 1750, trước thời kỳ công nghiệp hóa, nồng độ CO₂ là mức chuẩn để so sánh. Từ đó đến nay, hoạt động của con người như đốt nhiên liệu hóa thạch, phá rừng, và sản xuất nông nghiệp đã làm tăng lượng khí này trong khí quyển.
Diễn biến chính
Báo cáo của WMO cho biết, năm 2025, nồng độ CO₂ trung bình toàn cầu đạt 426,8 ppm, tương đương 153% so với mức năm 1750. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận. Ngoài ra, metan và oxit nitơ – hai khí nhà kính quan trọng khác với thời gian tồn tại dài trong khí quyển – cũng đạt mức kỷ lục mới.
Điều đáng chú ý là tốc độ tăng nồng độ CO₂ đã tăng gấp ba lần kể từ những năm 1960. Trong thập kỷ 2011-2020, mức tăng trung bình hàng năm là 2,4 ppm, cao hơn nhiều so với mức 0,8 ppm của những thập niên trước. Năm 2024-2025, nồng độ CO₂ tăng thêm 2,8 ppm, cao hơn mức trung bình 10 năm nhưng thấp hơn một chút so với mức tăng đột biến năm 2023-2024.
Nguyên nhân của sự biến động này được giải thích bởi sự phục hồi của các hệ sinh thái trên đất liền trong việc hấp thụ carbon, cùng với việc giảm phát thải từ các đám cháy rừng sau hiện tượng El Niño mạnh mẽ năm 2023/2024. Tuy nhiên, lượng khí CO₂ thải ra do đốt nhiên liệu hóa thạch vẫn rất lớn, khiến nồng độ khí nhà kính tiếp tục tăng.
Phân tích & Ý nghĩa
Khí CO₂ có thời gian tồn tại rất lâu trong khí quyển, có thể kéo dài hàng thập kỷ đến hàng thế kỷ. Do đó, nồng độ cao hiện nay sẽ ảnh hưởng lâu dài đến khí hậu toàn cầu, làm tăng nhiệt độ trung bình và gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão lũ, sóng nhiệt. Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng 11 năm gần đây là những năm nóng nhất trong lịch sử ghi nhận, và xu hướng này sẽ tiếp tục.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi khí hậu này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sinh hoạt, an ninh lương thực, cũng như các ngành kinh doanh nhỏ như nhà hàng, nail, và siêu thị. Ngoài ra, các hội nghị khí hậu toàn cầu như COP 31 diễn ra từ ngày 9 đến 20 tháng 11 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm thúc đẩy các cam kết biến đổi khí hậu thành hành động cụ thể, có thể tác động đến chính sách môi trường và phát triển bền vững tại châu Âu và toàn cầu.
Kết luận
Báo cáo của WMO một lần nữa khẳng định mức độ nghiêm trọng của biến đổi khí hậu với nồng độ khí nhà kính đạt kỷ lục mới. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia trong việc giảm phát thải và thích ứng với những thay đổi khí hậu đã và đang diễn ra. Cộng đồng quốc tế, trong đó có người Việt tại Séc và châu Âu, cần theo dõi sát sao các diễn biến và chính sách liên quan để ứng phó hiệu quả.
Nồng độ khí nhà kính đạt mức kỷ lục, WMO cảnh báo những loại ít được biết đến