Nữ thẩm phán Việt Nam đầu tiên tại Tòa án quốc tế về Luật biển tuyên thệ nhậm chức
Ngày 1 tháng 10, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh đã chính thức tuyên thệ nhậm chức thẩm phán tại Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS) đặt tại thành phố Hamburg, Đức. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 30 năm hoạt động của ITLOS, Việt Nam có đại diện là thẩm phán tại tòa án quan trọng này. Nhiệm kỳ của bà kéo dài đến năm 2035, mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc tham gia sâu rộng vào các vấn đề pháp lý quốc tế về biển.
Bối cảnh
Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS) được thành lập năm 1996 theo Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982, nhằm giải quyết các tranh chấp liên quan đến luật biển một cách hòa bình và dựa trên pháp luật quốc tế. ITLOS gồm 21 thẩm phán độc lập, được chọn lựa dựa trên uy tín, năng lực chuyên môn trong lĩnh vực luật biển và đảm bảo sự đại diện công bằng giữa các khu vực địa lý và hệ thống pháp luật trên thế giới.
Việc Việt Nam có thẩm phán đầu tiên tại ITLOS không chỉ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập luật pháp quốc tế mà còn thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực chuyên gia pháp lý Việt Nam. Đây cũng là bước tiến lớn trong việc khẳng định vai trò và tiếng nói của Việt Nam trong các vấn đề biển Đông và luật biển toàn cầu.
Diễn biến chính
Ngày 1 tháng 10, cùng với PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, các thẩm phán đắc cử từ Ghana, Brazil, Tunisia và Ấn Độ cũng đã tuyên thệ nhậm chức tại ITLOS. Nhiệm kỳ của bà Lan Anh sẽ kéo dài từ thời điểm tuyên thệ đến năm 2035, đánh dấu một nhiệm kỳ dài và đầy trọng trách.
Tại Hội nghị lần thứ 36 các nước thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển tổ chức tại New York ngày 18 tháng 6 năm 2026, bà Lan Anh đã được bầu làm thẩm phán ITLOS ngay vòng đầu tiên với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây không chỉ là thành tích cá nhân mà còn là niềm tự hào của Việt Nam khi bà trở thành nữ thẩm phán đầu tiên của Đông Nam Á tại tòa án này.
Cùng ngày, các thẩm phán cũng bầu ông Maurice K. Kamga, thẩm phán người Cameroon, làm Chánh tòa và bà Frida Maria Armas Pfirter, thẩm phán người Argentina, làm Phó chánh tòa nhiệm kỳ 2026 - 2029. Hai chức danh này được bầu bằng bỏ phiếu kín với nhiệm kỳ 3 năm và có thể tái cử. Trong lịch sử ITLOS từ 1996 đến 2026, đã có 10 Chánh tòa và 10 Phó chánh tòa, trong đó có 3 Chánh tòa đến từ châu Á mang quốc tịch Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh trở thành thẩm phán ITLOS mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc tham gia trực tiếp vào quá trình giải thích và áp dụng thống nhất UNCLOS 1982, công cụ pháp lý quan trọng nhất điều chỉnh các quyền và nghĩa vụ trên biển của các quốc gia. Điều này có ý nghĩa lớn trong bối cảnh các tranh chấp biển Đông vẫn còn nhiều phức tạp.
Trên cương vị thẩm phán độc lập, bà Lan Anh sẽ góp phần thúc đẩy việc giải quyết hòa bình các tranh chấp biển, củng cố trật tự pháp lý quốc tế và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các quốc gia ven biển, trong đó có Việt Nam. Đồng thời, sự hiện diện của một chuyên gia Việt Nam tại ITLOS cũng nâng cao vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế, thể hiện cam kết của nước ta trong việc tuân thủ và thúc đẩy thượng tôn pháp luật quốc tế.
Kết luận
Việc PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh trở thành nữ thẩm phán đầu tiên của Việt Nam tại Tòa án quốc tế về Luật biển là một bước tiến lịch sử, đánh dấu sự phát triển vượt bậc của chuyên gia pháp lý Việt Nam trên trường quốc tế. Nhiệm kỳ kéo dài đến năm 2035 sẽ là cơ hội để Việt Nam đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định và công bằng trên biển, đồng thời khẳng định vai trò trách nhiệm của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Hình ảnh từ bài viết
Thẩm phán Nguyễn Thị Lan Anh (thứ hai từ trái sang) cùng 4 thẩm phán của Ghana, Brazil, Tunisia và Ấn Độ nhậm chức ngày 1-10 - Ảnh: TTXVN
Thẩm phán Nguyễn Thị Lan Anh tuyên thệ nhậm chức tại ITLOS ngày 1-10 - Ảnh: TTXVN
Nữ thẩm phán Việt Nam đầu tiên tại Tòa án quốc tế về Luật biển tuyên thệ nhậm chức