Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Dành ngân sách để thu hút và trọng dụng nhân tài quốc gia

0001-01-01

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Dành ngân sách để thu hút và trọng dụng nhân tài quốc gia

Nhân tài được xem là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, đóng vai trò then chốt trong phát triển khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Vậy chính sách của Việt Nam hiện nay ra sao để thu hút và trọng dụng nhân tài phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước?

Bối cảnh

Ngày 16 tháng 10, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã truyền đạt những nội dung trọng tâm của Kết luận 105 tại Hội nghị Trung ương 4 về công tác thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Đây là lần đầu tiên Trung ương ban hành một kết luận chuyên đề về công tác nhân tài với năm quan điểm cơ bản, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Việc thu hút nhân tài không chỉ là nhiệm vụ của riêng một ngành hay địa phương mà được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia. Nhiều địa phương như TP.HCM, Đà Nẵng, Hà Nội đã chủ động xây dựng cơ chế đặc thù, linh hoạt, đãi ngộ theo hướng thị trường để thu hút nhân tài. Các tập đoàn lớn trong khu vực tư nhân như Viettel, Vingroup, Petrovietnam, VNPT, FPT, Phenikaa cũng có cơ chế thu hút người giỏi thông qua các nhiệm vụ công nghệ lớn.

Diễn biến chính

Phó Thủ tướng nhấn mạnh năm quan điểm cơ bản trong công tác nhân tài:

Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt, dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tự chủ chiến lược của đất nước.
Thu hút, trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các chương trình, dự án quốc gia.
Đổi mới tư duy và phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị dựa trên sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến.
Công tác nhân tài dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, Nhà nước kiến tạo thể chế, huy động sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và xã hội.
Xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, mở và hội nhập quốc tế, đảm bảo liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn lực giữa công và tư, trong nước và quốc tế.

Mục tiêu đến năm 2030 là thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia trong cả khu vực công và tư, hình thành hệ sinh thái nhân tài mở, phấn đấu thuộc nhóm thứ ba trong ASEAN về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài. Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về chỉ số này trên toàn cầu.

Về giải pháp, Phó Thủ tướng cho biết cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, thống nhất nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị về công tác nhân tài. Đồng thời hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, tập trung nguồn lực thu hút nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, bao gồm chính sách về thu nhập, thuế, nhà ở, xuất nhập cảnh và phúc lợi xã hội cho nhân tài và thân nhân.

Đáng chú ý, ngân sách nhà nước dành cho công tác nhân tài được bố trí khoảng 0,1% GDP hàng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nguồn lực không nhỏ, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đầu tư phát triển nhân lực chất lượng cao.

Kết luận cũng nhấn mạnh đổi mới phương thức phát hiện, lựa chọn, trọng dụng và đánh giá nhân tài dựa trên nhiệm vụ và kết quả thực tế. Việc phát hiện, tiến cử nhân tài được thực hiện từ nhiều nguồn, cả trong và ngoài nước, không phân biệt khu vực công và tư, và không tính vào chỉ tiêu biên chế đối với khu vực công.

Đặc biệt, việc trao quyền tự chủ cao hơn cho đại học, viện nghiên cứu gắn với trách nhiệm giải trình, chất lượng sản phẩm và liêm chính học thuật được xem là đột phá trong quản trị nhân tài. Đồng thời, thiết lập cơ chế "nhân tài dẫn dắt nhân tài" nhằm tạo môi trường thuận lợi để nhân tài phát huy năng lực và cống hiến.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc xác định nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt cho thấy tầm quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Việc dành ngân sách khoảng 0,1% GDP hàng năm cho công tác nhân tài thể hiện sự ưu tiên đầu tư dài hạn, không chỉ cho khoa học công nghệ mà còn cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số — những yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và các nước châu Âu, chính sách này có thể mở ra nhiều cơ hội hợp tác, học tập và làm việc trong các lĩnh vực mũi nhọn. Việc xây dựng hệ sinh thái nhân tài mở và hội nhập quốc tế cũng đồng nghĩa với việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự lưu chuyển và chia sẻ nguồn lực nhân tài giữa trong nước và quốc tế, bao gồm cả kiều bào.

Đổi mới phương thức quản trị nhân tài theo kết quả và giá trị cống hiến thay vì theo biên chế truyền thống cũng là bước tiến quan trọng, giúp phát huy tối đa năng lực của từng cá nhân, đồng thời thúc đẩy sự sáng tạo và hiệu quả trong các tổ chức, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu.

Kết luận

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc thu hút, trọng dụng nhân tài quốc gia thông qua các chính sách, cơ chế đặc thù và nguồn lực tài chính cụ thể. Đây là bước đi quan trọng nhằm xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững, đồng thời hội nhập sâu rộng với thế giới.