Phụ nữ dễ bị chẩn đoán sai bệnh tự miễn thành rối loạn tâm thần hơn nam giới
Bệnh tự miễn là nhóm bệnh nguy hiểm khi hệ miễn dịch tấn công chính cơ thể mình. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây từ Đại học Cambridge cho thấy phụ nữ mắc bệnh này thường bị bác sĩ chẩn đoán nhầm thành các bệnh tâm thần hoặc rối loạn tâm lý nhiều hơn nam giới. Điều này khiến họ phải chờ đợi lâu hơn để được điều trị đúng cách. Vậy nguyên nhân và hệ quả của tình trạng này là gì?
Bối cảnh
Bệnh tự miễn là nhóm bệnh trong đó hệ miễn dịch của cơ thể không nhận diện đúng mục tiêu mà tấn công các mô, tế bào của chính mình. Các bệnh phổ biến như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống hay đa xơ cứng thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam giới. Tuy nhiên, việc chẩn đoán các bệnh này rất khó khăn do triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh khác.
Trong lịch sử y học, phụ nữ từng bị gán cho cái mác "hysteria" (hysteria là thuật ngữ cổ chỉ chứng rối loạn tâm thần hoặc cảm xúc quá mức, thường gắn với định kiến giới về phụ nữ). Mặc dù ngày nay quan điểm này đã bị bác bỏ, nhưng nghiên cứu mới cho thấy định kiến về giới vẫn còn ảnh hưởng đến cách bác sĩ chẩn đoán bệnh cho phụ nữ, đặc biệt là các bệnh tự miễn.
Diễn biến chính
Nghiên cứu do các chuyên gia Đại học Cambridge thực hiện trên hơn 6600 bệnh nhân tại Vương quốc Anh đã chỉ ra rằng:
- 43% phụ nữ mắc bệnh tự miễn cho biết họ từng bị bác sĩ chẩn đoán nhầm thành bệnh tâm thần hoặc rối loạn tâm lý, trong khi tỷ lệ này ở nam giới là 33%.
- Phụ nữ cũng thường bị chẩn đoán nhầm thành các bệnh psychosomatic (bệnh tâm thân, tức là các triệu chứng thể chất được cho là do yếu tố tâm lý gây ra hoặc làm trầm trọng thêm) nhiều hơn nam giới.
- Thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi được chẩn đoán chính xác ở phụ nữ kéo dài hơn đáng kể, thường là từ một đến hai năm, trong khi ở nam giới thường dưới ba tháng.
Phương pháp nghiên cứu dựa trên khảo sát trực tuyến, thu thập thông tin về trải nghiệm chẩn đoán và điều trị của bệnh nhân, sau đó đối chiếu với dữ liệu y tế chính thức. Mặc dù có hạn chế về tính chính xác do dựa trên ký ức của người tham gia, nhưng quy mô lớn giúp giảm thiểu sai lệch do các trường hợp cá biệt.
Phân tích & Ý nghĩa
Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tồn tại của định kiến giới trong y học hiện đại, khi phụ nữ dễ bị coi nhẹ các triệu chứng thể chất và bị gán nhãn là bệnh tâm thần hơn nam giới. Điều này không chỉ gây tổn hại về mặt tinh thần mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị, khi phụ nữ phải chờ lâu hơn để được tiếp cận phương pháp chữa trị phù hợp.
Việc chẩn đoán nhầm có thể khiến bệnh nhân bị điều trị sai, hoặc không được điều trị kịp thời, làm tăng nguy cơ biến chứng và giảm chất lượng cuộc sống. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, nơi nhiều người phụ nữ cũng có nguy cơ mắc các bệnh tự miễn, vấn đề này càng cần được quan tâm để tránh thiệt thòi trong chăm sóc y tế.
Kết luận
Nghiên cứu của Đại học Cambridge đã khẳng định rằng mặc dù y học hiện đại đã tiến bộ, những định kiến về giới vẫn còn ảnh hưởng đến việc chẩn đoán và điều trị bệnh tự miễn ở phụ nữ. Việc nhận thức và thay đổi cách tiếp cận này là cần thiết để đảm bảo mọi bệnh nhân đều được chăm sóc y tế công bằng và hiệu quả.
Phụ nữ dễ bị chẩn đoán sai bệnh tự miễn thành rối loạn tâm thần hơn nam giới