Quỹ Tiền tệ Quốc tế hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Séc, ảnh hưởng ngân sách nhà nước
Liệu nền kinh tế Séc có thể đạt được mức tăng trưởng như kỳ vọng? Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa công bố dự báo mới, theo đó tăng trưởng GDP của Séc năm nay sẽ thấp hơn dự kiến, đồng thời lạm phát có thể tăng nhanh hơn. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho ngân sách nhà nước và kế hoạch chi tiêu công trong năm tới.
Bối cảnh
Cộng hòa Séc là một trong những quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu (EU), gia nhập từ năm 2004 và có nền kinh tế phát triển dựa nhiều vào xuất khẩu và dịch vụ. Chính phủ Séc đã xây dựng ngân sách cho năm 2027 dựa trên kỳ vọng tăng trưởng kinh tế tích cực, với mục tiêu kích thích chi tiêu công để thúc đẩy nền kinh tế và tăng thu thuế. Theo Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (thuộc đảng ANO của cựu Thủ tướng Andrej Babiš), mỗi 1% tăng trưởng GDP sẽ mang lại khoảng 20 tỷ Kč cho ngân sách nhà nước, giúp cân đối tài chính và giảm thâm hụt.
Tuy nhiên, ngân sách năm tới dự kiến sẽ thâm hụt tới 386 tỷ Kč, là mức thâm hụt lớn thứ hai trong lịch sử Séc, chỉ sau năm 2021 khi đại dịch Covid-19 gây ra thâm hụt gần 420 tỷ Kč. Điều này cho thấy áp lực tài chính vẫn rất lớn, đặc biệt khi nền kinh tế không tăng trưởng như kỳ vọng.
Diễn biến chính
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa công bố dự báo mới về kinh tế Séc, theo đó GDP năm 2026 chỉ tăng khoảng 1,8%, thấp hơn so với dự báo của Bộ Tài chính Séc hồi tháng 8 là 1,9%. Đồng thời, IMF cũng dự báo lạm phát năm tới sẽ tăng lên 2,8%, cao hơn mức dự kiến 2,7% trong ngân sách nhà nước.
Chuyên gia kinh tế Štěpán Křeček từ BHS cảnh báo rằng tăng trưởng kinh tế chậm lại sẽ tạo áp lực lên nguồn thu thuế, làm khó khăn cho việc cân đối ngân sách đã được hoạch định. Ông nhấn mạnh rằng nếu Quốc hội không điều chỉnh ngân sách thông qua các đề xuất sửa đổi, chính phủ sẽ phải quản lý ngân sách một cách chủ động trong năm để tránh thâm hụt thực tế vượt quá kế hoạch.
Theo David Marek, chuyên gia kinh tế tại Deloitte, mỗi 1% thay đổi trong tăng trưởng GDP có thể ảnh hưởng khoảng 26 tỷ Kč đến nguồn thu ngân sách từ thuế. Nếu tăng trưởng chỉ đạt 1,9% thay vì 2,4% như dự kiến ban đầu, ngân sách sẽ thiệt hại khoảng 13 tỷ Kč. Trong khi đó, Petr Dufek, nhà phân tích của Ngân hàng Creditas, cho rằng tác động của dự báo kinh tế giảm không quá lớn vì lạm phát cao hơn có thể giúp tăng thu thuế giá trị gia tăng (DPH), một nguồn thu quan trọng của nhà nước. Tuy nhiên, các khoản chi tiêu điều chỉnh theo lạm phát sẽ ảnh hưởng đến ngân sách từ năm 2028 trở đi.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc IMF hạ dự báo tăng trưởng kinh tế và dự báo lạm phát tăng cao hơn cho thấy nền kinh tế Séc đang đối mặt với nhiều khó khăn hơn dự kiến. Tăng trưởng chậm lại đồng nghĩa với việc nguồn thu thuế từ hoạt động kinh tế sẽ giảm sút, làm gia tăng áp lực lên ngân sách nhà nước vốn đã dự kiến thâm hụt lớn. Điều này có thể khiến chính phủ phải cân nhắc kỹ hơn trong việc phân bổ chi tiêu công và có thể phải điều chỉnh kế hoạch ngân sách trong năm.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, điều này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sinh hoạt và hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ như nhà hàng, tiệm nail hay siêu thị, do tác động từ lạm phát và chính sách thuế. Ngoài ra, các chính sách liên quan đến thuế và chi tiêu công có thể ảnh hưởng đến thủ tục hành chính và giấy tờ cư trú nếu có sự thay đổi về quy định tài chính nhà nước.
Kết luận
Dự báo mới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế về kinh tế Séc đặt ra nhiều thách thức cho ngân sách nhà nước và kế hoạch phát triển kinh tế trong năm tới. Chính phủ cần có các biện pháp linh hoạt để quản lý ngân sách và duy trì ổn định tài chính, đồng thời theo dõi sát sao diễn biến kinh tế để điều chỉnh chính sách phù hợp. Người dân và cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có người Việt tại Séc, cần chuẩn bị ứng phó với những biến động kinh tế và chi phí sinh hoạt có thể tăng cao.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Séc, ảnh hưởng ngân sách nhà nước