Séc lần đầu hoàn thành cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng NATO
Năm 2027, Bộ Quốc phòng Cộng hòa Séc sẽ có ngân sách lên tới 191 tỷ korun, tăng đáng kể so với năm 2026. Đây là lần đầu tiên Séc dự kiến hoàn thành cam kết chi tiêu quốc phòng tối thiểu 2% GDP theo yêu cầu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Vậy điều này có ý nghĩa gì trong bối cảnh an ninh hiện nay?
Bối cảnh
Từ năm 2014, các thành viên NATO đã cam kết sẽ chi ít nhất 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng trong vòng 10 năm. Tuy nhiên, Séc chưa từng đạt được mục tiêu này trong các năm trước, bao gồm cả năm 2025 và dự kiến năm 2026 cũng không thể hoàn thành. Năm 2026, ngân sách quốc phòng của Séc là 154,79 tỷ korun, tương đương khoảng 1,8% GDP.
Việc tăng ngân sách quốc phòng lên 191 tỷ korun trong năm 2027, tức tăng khoảng 23% so với năm 2026, sẽ giúp Séc lần đầu tiên đáp ứng được yêu cầu tối thiểu 2% GDP cho quốc phòng. Đây là một bước tiến quan trọng trong bối cảnh an ninh châu Âu đang có nhiều biến động, đặc biệt sau các căng thẳng địa chính trị gần đây.
Diễn biến chính
Ngân sách quốc phòng năm 2027 được phân bổ cho nhiều mục tiêu khác nhau, trong đó phần lớn dành cho hiện đại hóa và củng cố lực lượng quân đội:
- 145,2 tỷ korun dành cho hoạt động trực tiếp của quân đội, tăng gần 28 tỷ korun so với năm 2026.
- Đầu tư lớn nhất là mua sắm 24 máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ, với tổng chi phí gần 5 tỷ USD (khoảng 106 tỷ korun), thanh toán kéo dài đến năm 2034.
- Chi phí phát triển hệ thống quốc phòng và cơ sở hạ tầng dự kiến khoảng 24,4 tỷ korun, tăng so với 17,9 tỷ korun năm 2026.
- Ngân sách cho tình báo chiến lược cũng tăng lên gần 8,8 tỷ korun, cao hơn 848 triệu korun so với năm trước.
- Chi trả lương cho nhân viên và binh sĩ dự kiến tăng lên 29,1 tỷ korun, trong đó lương cho các thành viên lực lượng vũ trang là 21,8 tỷ korun.
Bên cạnh đó, ngân sách Bộ Quốc phòng còn bao gồm các khoản chi cho lương hưu, trường học quân sự, y tế và thể thao, với tổng cộng hàng tỷ korun. Ngoài ra, một phần kinh phí quốc phòng cũng được bổ sung từ các bộ ngành khác như Bộ Giao thông vận tải.
Trong quá trình thảo luận ngân sách, các đối tác liên minh trong chính phủ đã không đồng ý giảm chi tiêu quốc phòng, nhưng đã đạt được thỏa thuận tăng lương cho binh sĩ và nhân viên dân sự của Bộ Quốc phòng khoảng 5.000 korun mỗi tháng từ năm tới, theo phát biểu của Tomio Okamura (SPD).
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Séc lần đầu tiên hoàn thành cam kết chi tiêu quốc phòng 2% GDP đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong chính sách an ninh quốc gia. Đây không chỉ là yêu cầu của NATO mà còn là tín hiệu cho thấy Séc muốn trở thành thành viên tích cực và có trách nhiệm hơn trong liên minh quân sự này.
Tuy nhiên, theo ông Petr Musil, thành viên Hội đồng Ngân sách Quốc gia, điều quan trọng không chỉ là đạt được con số 2% mà còn phải xác định rõ mục tiêu quốc phòng lâu dài của Séc. Ông đặt câu hỏi liệu Séc có muốn chỉ là "hành khách miễn phí" trong NATO hay muốn trở thành thành viên đáng tin cậy, sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ khi bị tấn công.
Ông Musil cũng nhấn mạnh rằng an ninh là nền tảng để phát triển các lĩnh vực khác của quốc gia. Nếu không đảm bảo an ninh, các nỗ lực trong giáo dục, y tế hay phúc lợi xã hội sẽ trở nên vô nghĩa.
Đối lập cũng kêu gọi sự ổn định và dự đoán lâu dài trong việc cấp ngân sách quốc phòng, đặc biệt lưu ý rằng ngân sách cho các năm 2028 và 2029 dự kiến chỉ đạt khoảng 2,1% GDP, thấp hơn mục tiêu 2% đã cam kết.
Kết luận
Ngân sách quốc phòng năm 2027 của Séc với mức 191 tỷ korun đánh dấu lần đầu tiên nước này hoàn thành cam kết chi tiêu 2% GDP cho quốc phòng theo yêu cầu của NATO. Đây là bước đi quan trọng trong việc củng cố an ninh quốc gia và khẳng định vai trò của Séc trong liên minh quân sự quốc tế. Tuy nhiên, việc xác định chiến lược quốc phòng dài hạn và đảm bảo nguồn tài chính ổn định vẫn là những thách thức cần được giải quyết.
Séc lần đầu hoàn thành cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng NATO