Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh đo đếm đóng góp công nghệ vào tăng trưởng kinh tế
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu các bộ, ngành và địa phương không chỉ tập trung vào số lượng đề tài hay văn bản về khoa học công nghệ mà phải đo đếm được đóng góp thực tế của công nghệ vào tăng trưởng kinh tế. Liệu công nghệ có thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng hay không? Đây là câu hỏi được đặt ra tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 28 tháng 9.
Bối cảnh
Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên, trong khi tốc độ tăng GDP nửa đầu năm chỉ đạt 8,18%. Để đạt mục tiêu này, nửa cuối năm phải tăng trưởng khoảng 11,9%. Tuy nhiên, tăng trưởng dựa vào vốn và lao động chi phí thấp không thể duy trì lâu dài ở mức hai con số. Do đó, nâng cao năng suất lao động thông qua khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là con đường bền vững.
Trong gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, Việt Nam đã có những bước tiến về thể chế, danh mục công nghệ chiến lược, hạ tầng số và dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng việc tạo ra sản phẩm, doanh thu và đóng góp vào tăng trưởng vẫn còn chậm, chủ yếu do năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị chưa cao, đặc biệt là người đứng đầu.
Diễn biến chính
Tại cuộc họp ngày 28 tháng 9, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu mỗi nhiệm vụ phát triển khoa học công nghệ phải trả lời được bốn câu hỏi quan trọng: đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng, ai chịu trách nhiệm, nguồn lực ở đâu và khi nào có kết quả. Sau cuộc họp, các bộ, ngành và địa phương phải xác định việc cần làm ngay, sản phẩm phải tạo ra và thời hạn hoàn thành.
Thủ tướng cũng yêu cầu số hóa các ngành sản xuất chủ lực, phát triển kinh tế dữ liệu và doanh nghiệp công nghệ số. Mua sắm công và đầu tư công cần trở thành thị trường đầu tiên cho sản phẩm công nghệ. Bộ quản lý ngành phụ trách chuỗi giá trị; địa phương chọn sản phẩm từ lợi thế thực tế; doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt bài toán đến phát triển thị trường; viện, trường nghiên cứu theo đặt hàng.
Các bộ Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tài chính được giao xây dựng phương án thí điểm tạo đơn hàng đầu tiên cho sản phẩm công nghệ chiến lược, trình cấp có thẩm quyền trong quý II năm 2027. Với 14 nhiệm vụ công nghệ chiến lược đã được phê duyệt, các bộ phải sớm chọn đơn vị thực hiện; 8 nhiệm vụ đã qua thẩm định cần được phê duyệt trước ngày 15 tháng 10. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao đề xuất tháo gỡ khó khăn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong tháng 10.
Để có cơ sở đánh giá hiệu quả, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính phải rà soát bộ tiêu chí đo hiệu quả khoa học công nghệ, làm rõ các chỉ tiêu về nghiên cứu, thương mại hóa, năng suất lao động và tác động đến tăng trưởng, báo cáo Thủ tướng trong tháng 12.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đo đếm chính xác đóng góp của khoa học công nghệ vào tăng trưởng thể hiện sự chuyển đổi tư duy từ việc đánh giá bằng số lượng đề tài, văn bản sang đánh giá bằng kết quả cụ thể, như năng suất lao động, doanh thu công nghệ số và giá trị gia tăng. Đây là bước quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo thực chất, tránh tình trạng hình thức, báo cáo không phản ánh đúng hiệu quả thực tế.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và các nước EU, chủ trương này có thể tạo cơ hội phát triển các ngành công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ số và dịch vụ liên quan. Việc số hóa và phát triển kinh tế dữ liệu cũng sẽ ảnh hưởng đến các lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ mà người Việt đang tham gia như nhà hàng, nail, siêu thị, giúp nâng cao năng suất và cạnh tranh hơn trong thị trường quốc tế.
Kết luận
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đặt ra yêu cầu rõ ràng và cụ thể về việc đo đếm đóng góp của khoa học công nghệ vào tăng trưởng kinh tế, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính cho phát triển bền vững. Các bộ, ngành và địa phương cần nhanh chóng hành động để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của nền kinh tế Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chiều 28/9. Ảnh: VGP
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh đo đếm đóng góp công nghệ vào tăng trưởng kinh tế