Thuốc giảm cân có thể gây mù lòa hiếm gặp, cảnh báo từ cơ quan Mỹ
Thuốc giảm cân hiện đại dựa trên hoạt chất GLP-1 đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới, trong đó có nhóm thuốc nổi tiếng như Ozempic hay Wegovy. Tuy nhiên, cơ quan quản lý thuốc của Mỹ (FDA) vừa đưa ra cảnh báo về một tác dụng phụ nghiêm trọng hiếm gặp liên quan đến nhóm thuốc này, có thể dẫn đến mất thị lực hoàn toàn. Vậy sự việc này có ý nghĩa gì với người dùng và cộng đồng người Việt tại châu Âu?
Bối cảnh
Nhóm thuốc giảm cân dựa trên cơ chế hoạt động của GLP-1 (Glucagon-like peptide-1) được phát triển nhằm hỗ trợ điều trị tiểu đường và giảm cân hiệu quả. GLP-1 là một loại hormone tự nhiên trong cơ thể giúp điều chỉnh lượng đường huyết và cảm giác no. Các thuốc như Ozempic hay Wegovy đã trở nên phổ biến trên toàn cầu, với hàng chục triệu người sử dụng, trong đó tại Mỹ có khoảng 100.000 người dùng các thuốc này.
Tuy nhiên, gần đây Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã xác nhận có những trường hợp hiếm gặp về một bệnh lý nghiêm trọng về mắt liên quan đến việc sử dụng thuốc GLP-1, đó là bệnh thần kinh thị giác thiếu máu trước không do viêm (NAION). Đây là một bệnh lý gây tổn thương dây thần kinh thị giác do thiếu máu, có thể dẫn đến mất thị lực đột ngột và không đau.
Diễn biến chính
FDA đã yêu cầu các nhà sản xuất thuốc GLP-1 cập nhật cảnh báo trên tờ hướng dẫn sử dụng về nguy cơ tiềm ẩn này. Mặc dù xác suất xảy ra rất thấp, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn. NAION thường xảy ra khi dòng máu đến dây thần kinh thị giác bị giảm hoặc tắc nghẽn, gây ra mất thị lực đột ngột ở một bên mắt.
Bệnh có thể để lại tổn thương vĩnh viễn, dù thị lực có thể hồi phục một phần sau đó. Đáng chú ý, nếu NAION xảy ra ở một mắt, nguy cơ mắt còn lại cũng bị ảnh hưởng tăng lên đáng kể.
Hiện các nhà khoa học vẫn chưa làm rõ được cơ chế chính xác khiến thuốc GLP-1 gây ra bệnh này. FDA cùng các cơ quan y tế châu Âu như EMA (Cơ quan Dược phẩm châu Âu) đang tiến hành điều tra kỹ lưỡng dựa trên các nghiên cứu và báo cáo lâm sàng.
Phân tích & Ý nghĩa
Mặc dù nguy cơ NAION khi dùng thuốc GLP-1 rất thấp, theo EMA chỉ khoảng 1 trên 10.000 người gặp phải, và theo FDA, tỷ lệ NAION ở người dùng thuốc là 6,4 trên 100.000 so với 3,8 trên 100.000 ở người không dùng, nhưng đây vẫn là một cảnh báo quan trọng. Người dùng thuốc cần được theo dõi kỹ lưỡng các dấu hiệu thay đổi thị lực để kịp thời xử lý.
Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, nơi mà các thuốc GLP-1 cũng đang ngày càng phổ biến do nhu cầu giảm cân và điều trị tiểu đường tăng cao, thông tin này có ý nghĩa cảnh báo rõ ràng. Người dùng thuốc nên trao đổi với bác sĩ về nguy cơ này, đặc biệt nếu có tiền sử cao huyết áp hoặc trên 50 tuổi – những nhóm dễ mắc NAION hơn.
Kết luận
Cảnh báo từ FDA về nguy cơ mất thị lực do thuốc giảm cân dựa trên GLP-1 là một lời nhắc nhở quan trọng về việc sử dụng thuốc cần có sự giám sát y tế chặt chẽ. Dù tác dụng phụ này rất hiếm, người dùng không nên chủ quan mà cần theo dõi sức khỏe mắt thường xuyên và báo ngay cho bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
Thuốc giảm cân có thể gây mù lòa hiếm gặp, cảnh báo từ cơ quan Mỹ