Ưu và nhược điểm khi phủ xanh trụ cầu ở Hà Nội: Góc nhìn chuyên gia

2026-10-06

Ưu và nhược điểm khi phủ xanh trụ cầu ở Hà Nội: Góc nhìn chuyên gia

Hà Nội đang phát triển mạnh hệ thống giao thông trên cao với nhiều tuyến đường sắt đô thị, cầu vượt cạn và vành đai. Giữa những khối bêtông thô cứng, việc phủ xanh trụ cầu bằng cây dây leo được xem là giải pháp làm đẹp đô thị và cải thiện môi trường. Tuy nhiên, liệu việc này có thực sự an toàn và bền vững? Các chuyên gia đã có những phân tích sâu sắc về ưu nhược điểm của phương án này.

Ưu - nhược điểm khi khoác 'áo xanh' cho trụ cầu ở Hà Nội

Bối cảnh

Hà Nội, thủ đô của Việt Nam, đang đẩy mạnh phát triển hệ thống giao thông đô thị trên cao nhằm giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả di chuyển. Các công trình như tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu hay cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ là những ví dụ điển hình. Tuy nhiên, các trụ cầu bằng bêtông thường tạo cảm giác thô cứng, dễ bị loang lổ theo thời gian hoặc trở thành nơi dán quảng cáo trái phép, làm giảm mỹ quan đô thị.

Trước thực trạng này, Hà Nội đã nghiên cứu phương án phủ xanh các trụ cầu bằng cây dây leo hoặc các loại cây xanh khác nhằm tạo cảnh quan dịu mắt, giảm căng thẳng thị giác cho người tham gia giao thông. Đây cũng là xu hướng được nhiều thành phố lớn trên thế giới áp dụng để tăng diện tích không gian xanh mà không chiếm đất.

Diễn biến chính

Việc phủ xanh trụ cầu mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Theo PGS.TS Vũ Hoài Nam, giảng viên Đại học Xây dựng Hà Nội, các trụ cầu cạn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ khói bụi và khí thải giao thông. Cây xanh giúp cải thiện chất lượng không khí ở tầng thấp, nơi người dân hít thở hàng ngày. Đồng thời, lớp thực vật còn giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, khi các bề mặt bêtông hấp thụ và tỏa nhiệt làm tăng nhiệt độ mặt đường vào mùa hè.

GS.TS Nguyễn Lân Hùng, Tổng thư ký Hội Các ngành sinh học Việt Nam, nhận định các trụ cầu không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn có thể trở thành điểm nhấn đô thị nếu được trang trí bằng cây xanh, giàn hoa hay bồn cây. Một số vị trí như cầu chui Long Biên, cầu cạn đường Võ Nguyên Giáp đã được phủ xanh thành công, tạo nên vẻ đẹp mới cho thành phố.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều rủi ro nếu việc trồng cây không được kiểm soát chặt chẽ. GS.TSKH Vũ Quang Côn, thuộc Hội Các ngành sinh học Việt Nam, cho biết một số loài cây leo có rễ ký sinh phát triển mạnh có thể đâm sâu vào các khe nứt nhỏ của bêtông, làm tăng độ ẩm và đẩy nhanh quá trình phong hóa, gây xuống cấp bề mặt công trình.

Lớp cây rậm rạp có thể trở thành nơi trú ngụ của côn trùng, chuột, tích tụ rác thải, đặc biệt vào mùa mưa bão.
Cây không được cắt tỉa định kỳ có thể lan ra lòng đường, che khuất tầm nhìn tài xế hoặc làm mất hiệu quả của biển báo, đèn tín hiệu giao thông.
Việc cây phủ kín bề mặt có thể che khuất các vết nứt, hư hỏng của trụ cầu, gây khó khăn trong việc kiểm tra và bảo trì, ảnh hưởng đến an toàn kết cấu.
Chi phí duy trì và bảo dưỡng cây xanh trên bề mặt đứng khá phức tạp, đòi hỏi hệ thống giá đỡ, tưới nước tự động và bón phân định kỳ. Nếu chỉ dựa vào nhân công thủ công có thể gây nguy hiểm cho công nhân làm việc giữa dòng giao thông.
Khí hậu Hà Nội với mùa hè nắng nóng gay gắt và mùa đông khô lạnh cũng là thách thức lớn cho việc chọn lựa chủng loại cây phù hợp, tránh chết hàng loạt gây tốn kém chi phí trồng mới.

Phân tích & Ý nghĩa

Phủ xanh trụ cầu là một giải pháp sáng tạo, góp phần làm mềm mại cảnh quan đô thị và cải thiện môi trường sống trong thành phố. Việc tận dụng bề mặt thẳng đứng của trụ cầu để trồng cây không chỉ tăng diện tích không gian xanh mà còn không làm giảm diện tích đất sử dụng, điều rất quan trọng trong các đô thị lớn như Hà Nội.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn kết cấu công trình và an toàn giao thông, việc lựa chọn chủng loại cây, kỹ thuật trồng và chăm sóc cần được thực hiện bài bản, khoa học. Việc trồng cây leo trực tiếp lên bêtông có thể gây hại cho công trình, do đó các chuyên gia đề xuất sử dụng giàn hoặc lưới thép để cây bám vào, tránh tiếp xúc trực tiếp với bề mặt trụ.

Hệ thống tưới nước tự động cũng được khuyến nghị nhằm giảm chi phí nhân công và đảm bảo cây phát triển ổn định. Sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị quản lý cây xanh và đơn vị thiết kế công trình là cần thiết để khảo sát kỹ từng vị trí trụ cầu, tránh phủ cây ở những khu vực nhạy cảm như gối cầu hay điểm kiểm tra kỹ thuật định kỳ.

Kết luận

Phủ xanh trụ cầu tại Hà Nội là một bước tiến trong việc làm đẹp đô thị và cải thiện môi trường sống. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả và đảm bảo an toàn, cần có giải pháp kỹ thuật đồng bộ, lựa chọn cây phù hợp và quản lý chặt chẽ. Đây là bài học quan trọng không chỉ cho Hà Nội mà còn cho các thành phố khác đang phát triển hạ tầng giao thông trên cao.