Vàng tại Zlaté Hory trị giá gần 18 tỷ korun, dự án khai thác gây tranh cãi
Ở vùng Zlaté Hory thuộc huyện Jesenicko, Cộng hòa Séc, một mỏ vàng với trữ lượng 6,2 tấn được định giá khoảng 17,9 tỷ korun theo giá thị trường hiện nay. Dự án khai thác vàng đang được cân nhắc phục hồi sau nhiều năm ngừng hoạt động, hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế cho khu vực nhưng cũng vấp phải sự phản đối từ chính quyền địa phương. Liệu dự án này có thể vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ môi trường?
Bối cảnh
Zlaté Hory là một thị trấn nhỏ nằm ở vùng Jesenicko, phía bắc Cộng hòa Séc, nổi tiếng với lịch sử khai thác mỏ kéo dài nhiều thế kỷ. Việc khai thác vàng tại đây từng được tiến hành cho đến năm 1994, khi hoạt động khai thác polymetallic ore (quặng đa kim loại) chứa vàng bị ngừng lại. Công ty Diamo, đơn vị quản lý mỏ, đã công bố một nghiên cứu kinh tế sơ bộ vào mùa xuân năm nay, cho thấy tiềm năng kinh tế của việc tái khởi động khai thác vàng tại khu vực này.
Giá vàng trên thị trường thế giới hiện đang ở mức cao, điều này làm tăng giá trị trữ lượng vàng trong mỏ. Theo đó, 6,2 tấn vàng có giá trị thị trường khoảng 17,9 tỷ korun. Ngoài vàng, mỏ còn chứa các kim loại khác như kẽm và đồng với trữ lượng đáng kể, góp phần tăng thêm giá trị kinh tế cho dự án.
Diễn biến chính
Theo nghiên cứu, mỏ tại Zlaté Hory có thể khai thác khoảng 200 nghìn tấn quặng mỗi năm, thu hồi được:
- 620 kg vàng
- 1.556 tấn kẽm
- 265 tấn đồng
Trong vòng 10 năm, sản lượng kim loại sẽ đạt khoảng 15.560 tấn kẽm và 2.645 tấn đồng. Tổng trữ lượng địa chất của mỏ được Diamo ước tính gồm 26.013 tấn kẽm và 5.642 tấn đồng. Ngoài ra, các cuộc khảo sát địa chất tiếp tục được thực hiện để xác định sự hiện diện của gallium, một kim loại quý khác.
Thời gian khai thác dự kiến là 15 năm, bao gồm 3 năm chuẩn bị, 10 năm khai thác và 2 năm đóng cửa mỏ, xử lý môi trường và tái tạo đất đai. Đây là khung thời gian tính toán sơ bộ nhằm ước lượng chi phí và lợi nhuận của dự án.
Phương pháp khai thác dự kiến là khai thác ngầm, sử dụng các đường hầm mỏ hiện có để tiếp cận quặng. Quặng sau khi khai thác sẽ được xử lý tại khu công nghiệp cũ của Rudné doly. Đáng chú ý, dự án không sử dụng cyanide – một hóa chất độc hại thường dùng trong khai thác vàng – mà thay vào đó nghiên cứu áp dụng glycine và các phương pháp thân thiện hơn với môi trường. Ngoài ra, dự án không dự kiến xây dựng bãi thải mới trên mặt đất.
Dự án có thể tạo ra khoảng 120 việc làm cho người dân địa phương, đồng thời mang lại nguồn thu cho các thị trấn xung quanh. Zlaté Hory dự kiến thu được khoảng 8,4 triệu korun mỗi năm từ các khoản phí khai thác, thuế tài sản và các khoản thu khác, trong khi thị trấn lân cận Heřmanovice có thể nhận được khoảng 2,9 triệu korun. Tuy nhiên, mức thu nhập thực tế sẽ phụ thuộc vào sản lượng khai thác và giá kim loại trên thị trường.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự án khai thác vàng tại Zlaté Hory có tiềm năng thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách địa phương. Việc sử dụng công nghệ khai thác thân thiện môi trường, không dùng cyanide, là điểm cộng lớn trong bối cảnh ngày càng nhiều quan ngại về tác động môi trường của ngành khai khoáng.
Tuy nhiên, dự án cũng vấp phải sự phản đối từ chính quyền địa phương. Hội đồng thị trấn Zlaté Hory đã từ chối kế hoạch tái khai thác vào năm ngoái, với lý do không thấy lợi ích rõ ràng cho sự phát triển bền vững của thị trấn. Ông Milan Rác, thị trưởng Zlaté Hory, cho biết: "Chúng tôi đã thảo luận về những lợi ích phát triển cho thị trấn và hiện tại không thấy có tác động tích cực nào giúp thúc đẩy sự phát triển." Ông cũng là người đứng đầu nhóm chính trị Nezávislí 2026, nhóm giành nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử địa phương năm nay.
Việc cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường, cũng như sự đồng thuận của cộng đồng địa phương, sẽ là thách thức lớn đối với dự án. Trước khi khai thác, cần có các nghiên cứu chi tiết hơn về tác động môi trường, các thủ tục cấp phép và quy hoạch đất đai theo quy định của pháp luật Séc.
Kết luận
Dự án khai thác vàng tại Zlaté Hory mang lại cơ hội kinh tế đáng kể với trữ lượng vàng và kim loại quý trị giá gần 18 tỷ korun, cùng tiềm năng tạo việc làm cho khu vực. Tuy nhiên, sự phản đối từ chính quyền địa phương và yêu cầu bảo vệ môi trường đặt ra nhiều thách thức cần giải quyết trước khi dự án có thể được triển khai. Đây là ví dụ điển hình cho việc phát triển kinh tế phải đi đôi với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường tại các vùng nông thôn ở Cộng hòa Séc.
Vàng tại Zlaté Hory trị giá gần 18 tỷ korun, dự án khai thác gây tranh cãi