Bài toán huy động 300 tỷ USD mỗi năm để tăng trưởng GDP hai chữ số

2026-11-02

Bài toán huy động 300 tỷ USD mỗi năm để tăng trưởng GDP hai chữ số

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2027, một con số được xem là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động. Liệu quốc gia có thể huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn khổng lồ lên tới 300 tỷ USD mỗi năm để đạt được mục tiêu này hay không? Đây là câu hỏi được nhiều chuyên gia kinh tế đặt ra trong các diễn đàn gần đây.

Bài toán 300 tỷ USD mỗi năm để GDP tăng hai chữ số

Bối cảnh

Ngày 17 tháng 10 vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã trình Quốc hội mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 đạt từ 10% trở lên, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Mục tiêu này không chỉ là con số đơn thuần mà còn là bước đệm để Việt Nam đạt ngưỡng thu nhập cao vào năm 2045, tránh rơi vào bẫy “chưa giàu đã già” – tình trạng kinh tế phát triển chậm lại khi chưa đạt mức thu nhập trung bình cao.

Trước đó, nhiều nền kinh tế châu Á như Singapore và Hàn Quốc từng có giai đoạn tăng trưởng GDP hai chữ số trong các thập niên trước. Ví dụ, Singapore đạt trung bình 11,3% trong giai đoạn 1967-1973, còn Hàn Quốc đạt 10,8% vào giai đoạn 1986-1988. Những bài học từ các quốc gia này được xem là kim chỉ nam cho Việt Nam trong hành trình phát triển.

Diễn biến chính

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), các chuyên gia trong và ngoài nước đã thảo luận về ba vấn đề then chốt ảnh hưởng đến khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam: khả năng huy động vốn, hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng năng suất lao động.

TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, chỉ ra rằng các nền kinh tế từng tăng trưởng hai chữ số đều có tỷ trọng vốn đầu tư trên GDP ở mức 35-40%. Do đó, Việt Nam cần duy trì tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 40% GDP, đóng góp 40-42% vào tăng trưởng.
Ông ước tính để đạt mục tiêu này, Việt Nam cần huy động khoảng 280-300 tỷ USD mỗi năm, với tốc độ tăng vốn khoảng 14% hàng năm.
Vốn nhà nước hiện chiếm 20-22% tổng đầu tư toàn xã hội và có thể tối đa đáp ứng 30%. Phần còn lại, khoảng 70%, phải đến từ khu vực ngoài nhà nước, bao gồm tư nhân (55%) và vốn nước ngoài.
Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng, chiếm tới 51% tổng vốn đầu tư, trong khi thị trường vốn qua cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp chỉ chiếm 13-14%, một tỷ lệ còn khá khiêm tốn.
Bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FTSE Russell, nhấn mạnh nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn cho các lĩnh vực hạ tầng, công nghệ cao và chuyển dịch năng lượng. Bà dự báo thị trường vốn sâu rộng và hiệu quả sẽ đóng vai trò sống còn trong việc đa dạng hóa nguồn tài chính và tăng khả năng chống chịu của hệ thống tài chính.
TS Cấn Văn Lực cũng đề xuất khai thác thêm các nguồn tài chính xanh, thị trường carbon, quản lý tài sản số và kiều hối để bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, việc bơm vốn nhiều chưa đủ, mà cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Chỉ số ICOR (Incremental Capital-Output Ratio) – hệ số đo hiệu quả sử dụng vốn – của Việt Nam hiện trên 6, cao hơn nhiều so với mức 3-4 của các “con rồng châu Á” trong giai đoạn bứt phá.
Để cải thiện, Việt Nam cần điều chỉnh cơ cấu đầu tư công, giảm tỷ trọng dành cho hạ tầng hiện tại (hiện khoảng 80%) và tăng đầu tư cho khoa học công nghệ, giáo dục và y tế, đồng thời đảm bảo quản lý đầu tư công hiệu quả để các dự án mang lại kết quả thực chất.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc huy động và sử dụng hiệu quả 300 tỷ USD mỗi năm là bài toán không đơn giản với Việt Nam. Tỷ trọng vốn đầu tư cao trên GDP cho thấy mức độ đầu tư lớn cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh. Tuy nhiên, nguồn vốn này phải được phân bổ hợp lý giữa các khu vực nhà nước, tư nhân và vốn nước ngoài, đồng thời đa dạng hóa qua thị trường vốn để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Hiệu quả sử dụng vốn là yếu tố quyết định để tránh lãng phí và nâng cao năng suất lao động – chìa khóa để tăng trưởng bền vững. Việc điều chỉnh cơ cấu đầu tư công và tập trung vào các lĩnh vực then chốt như công nghệ, giáo dục, y tế sẽ giúp nâng cao chất lượng tăng trưởng, không chỉ dựa vào tích lũy vốn mà còn dựa vào đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực sản xuất.

Kết luận

Mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số của Việt Nam trong năm 2027 đặt ra thách thức lớn về huy động nguồn lực tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Bài toán 300 tỷ USD mỗi năm không chỉ là con số mà còn là yêu cầu về sự chuyển đổi trong cách thức đầu tư và quản lý kinh tế, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.